Η Ρωσία έχει ενισχύσει σημαντικά την ασφάλεια γύρω από τον Βλαντιμίρ Πούτιν εν μέσω αυξανόμενων φόβων για απόπειρες δολοφονίας και εσωτερική αστάθεια, καθώς απομονώνεται ολοένα και περισσότερο και επικεντρώνεται στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Τους τελευταίους μήνες, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας (FSO) έχει ενισχύσει τα ήδη αυστηρά μέτρα. Ο Πούτιν φέρεται να περνάει περισσότερο χρόνο σε υπόγεια καταφύγια, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων στη νότια Ρωσία, από όπου επιβλέπει στενά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, σύμφωνα με τους Financial Times.
Η αποστασιοποίησή του από την πολιτική διακυβέρνηση έχει βαθύνει, με πηγές να αναφέρουν στους FT ότι οι ανησυχίες για πραξικοπήματα και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν ενταθεί – ειδικά μετά τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας της Ουκρανίας σε ρωσικά αεροδρόμια και τους ευρύτερους φόβους που προκλήθηκαν από διεθνή γεγονότα.
Τα πρωτόκολλα ασφαλείας έχουν επεκταθεί δραματικά. Ο Πούτιν έχει μειώσει τα ταξίδια, έχει περιορίσει τις προσωπικές συναντήσεις και έχει επιβάλει αυστηρότερους ελέγχους σε όποιον αλληλεπιδρά μαζί του.
Ακόμη και μέλη του στενού του κύκλου -όπως το προσωπικό, οι μάγειρες και οι σωματοφύλακες – αντιμετωπίζουν αυστηρούς περιορισμούς, συμπεριλαμβανομένων των απαγορεύσεων χρήσης κινητών τηλεφώνων και των δημόσιων συγκοινωνιών. Συστήματα επιτήρησης έχουν επίσης εγκατασταθεί στα σπίτια τους. Στη Μόσχα, οι διακοπές λειτουργίας του διαδικτύου πιστεύεται ότι συνδέονται εν μέρει με την άμυνα κατά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών που προστατεύουν τον πρόεδρο.
Φόβοι για στόχους πέραν του Πούτιν
Η αυξημένη επιφυλακή εκτείνεται πέρα από τον ίδιο τον Πούτιν. Ανώτεροι αξιωματούχοι του ρωσικού στρατού έχουν επίσης αντιμετωπίσει απειλές για την ασφάλεια, προκαλώντας εσωτερικές διαμάχες μεταξύ των υπηρεσιών σχετικά με την ευθύνη για την προστασία των κορυφαίων στρατιωτικών.
Τελικά, ο Πούτιν ανέθεσε στην FSO την επίβλεψη της ασφάλειας πολλών υψηλόβαθμων στρατιωτικών, γεγονός το οποίο μαρτυρά ανησυχίες για στοχευμένες επιθέσεις.
Ταυτόχρονα, το στιλ διακυβέρνησης του Πούτιν έχει αλλάξει αισθητά. Σύμφωνα με πηγές των Financial Times, αφιερώνει πλέον το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του στη διαχείριση του πολέμου, πραγματοποιώντας καθημερινές ενημερώσεις με στρατιωτικούς και εστιάζοντας σε λεπτομέρειες του πεδίου της μάχης. Τα πολιτικά ζητήματα και οι μη στρατιωτικοί αξιωματούχοι έχουν πολύ λιγότερο την προσοχή του – μερικές φορές, μάλιστα, χρειάζεται να περιμένουν εβδομάδες ή μήνες για συναντήσεις.
Ο Αντρέι Κολέσνικοφ, πολιτικός αναλυτής με έδρα τη Μόσχα, δήλωσε στους FT: «Ο Πούτιν είναι σαν το νέο γλυπτό του Banksy στο Λονδίνο [ένας άντρας που κρατάει μια σημαία που καλύπτει το πρόσωπό του], δεν θέλει να δει ή να ακούσει. Ακούει μόνο τις υπηρεσίες ασφαλείας, οι οποίες τώρα ελέγχουν όλους τους τομείς της ζωής, και ελπίζει ότι οι άνθρωποι θα προσαρμοστούν σε αυτό ως τη νέα κανονικότητα».
Οι αναλυτές υποδηλώνουν ότι αυτή η αυξανόμενη εξάρτηση από τις υπηρεσίες ασφαλείας έχει περιορίσει τη ροή πληροφοριών που φτάνουν στον πρόεδρο. Οι πολιτικοί παρατηρητές περιγράφουν έναν ηγέτη που είναι πιο απομονωμένος από ποτέ, ασχολούμενος κυρίως με στρατιωτικούς και μυστικούς κύκλους, ενώ αποστασιοποιείται από ευρύτερα κοινωνικά ζητήματα.
Αυξανόμενη λαϊκή δυσαρέσκεια
Αυτή η αυξανόμενη απόσταση φαίνεται να επηρεάζει το δημόσιο αίσθημα. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι τα ποσοστά αποδοχής του Πούτιν έχουν μειωθεί στα χαμηλότερα επίπεδα από τα τέλη του 2022, όταν παρατηρήθηκε μαζική έξοδος ρώσων πολιτών από τη χώρα. Η δυσαρέσκεια γίνεται όλο και πιο ορατή, ιδιαίτερα στο διαδίκτυο, όπου οι Ρώσοι έχουν επικρίνει ζητήματα όπως οι περιορισμοί στο διαδίκτυο, οι οικονομικές πιέσεις και οι εσωτερικές πολιτικές.
Ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα προέρχεται από την lifestyle influencer Viktoria Bonya, το βιντεοσκοπημένο μήνυμα της οποίας προς τον Πούτιν, με το οποίο δήλωνε ότι «οι άνθρωποι τον φοβούνται», κέρδισε ευρεία προσοχή. Αν και δεν επέκρινε ανοιχτά το καθεστώς, η έκταση της αντίδρασης ανάγκασε το Κρεμλίνο να αναγνωρίσει την απογοήτευση του κοινού. Λίγο αργότερα, ο Πούτιν αναφέρθηκε δημόσια στους περιορισμούς στο διαδίκτυο για πρώτη φορά, προτρέποντας τους αξιωματούχους να επικοινωνήσουν πιο καθαρά και να αποφύγουν την υπερβολική εξάρτηση από τις απαγορεύσεις.
Παρά τις εντάσεις, το Κρεμλίνο συνεχίζει να διοργανώνει προσεκτικά διαχειριζόμενες δημόσιες εμφανίσεις για να προβάλει την κανονικότητα και την προσιτότητα. Σε μια πρόσφατη επίσκεψη σε μια σχολή γυμναστικής στην Αγία Πετρούπολη, ο Πούτιν παρουσιάστηκε να αλληλεπιδρά με παιδιά – μέρος μιας μακροχρόνιας στρατηγικής για την ενίσχυση της δημόσιας εικόνας του.
Ωστόσο, τέτοιες εμφανίσεις έχουν γίνει ολοένα και πιο σπάνιες. Σε σύγκριση με το φορτωμένο πρόγραμμα των προηγούμενων ετών, ο Πούτιν έχει κάνει μόνο λίγες δημόσιες εμφανίσεις πρόσφατα, υπογραμμίζοντας τόσο τις αυξημένες ανησυχίες για την ασφάλεια όσο και τη μεγαλύτερη εστίασή του στον πόλεμο.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτός ο συνδυασμός απομόνωσης, φόβων για την ασφάλεια και δημόσιας δυσαρέσκειας μπορεί να διευρύνει το χάσμα μεταξύ του Κρεμλίνου και της ρωσικής κοινωνίας.
