Από σύμβολο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους σε μία από τις πιο εντυπωσιακές ιστορίες χρηματιστηριακής ανάκαμψης της σύγχρονης εποχής εξελίχθηκε η Ελλάδα, σύμφωνα με εκτενή ανάλυση του Euronews, η οποία καταγράφει πώς η αγορά της Αθήνας κατόρθωσε να αποδώσει 146% τα τελευταία πέντε χρόνια, ξεπερνώντας ακόμη και τον αμερικανικό Nasdaq.
Η ανάλυση ξεκινά από το καλοκαίρι του 2015, όταν οι Έλληνες ξύπνησαν με κλειστές τράπεζες, περιορισμούς αναλήψεων στα 60 ευρώ ημερησίως και το Χρηματιστήριο Αθηνών εκτός λειτουργίας. Τα capital controls είχαν γίνει πραγματικότητα, ενώ ήδη από το 2010 οι οίκοι αξιολόγησης Standard & Poor’s και Moody’s είχαν υποβαθμίσει την Ελλάδα στην κατηγορία «junk», καθιστώντας τη χώρα το πρώτο μέλος της Ευρωζώνης που έχανε την επενδυτική βαθμίδα.
Τον Φεβρουάριο του 2016, ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών είχε υποχωρήσει στις 516,7 μονάδες, σημειώνοντας πτώση άνω του 90% από τα υψηλά του 2007, ενώ ο τραπεζικός δείκτης είχε καταρρεύσει κατά 99,6%.
Όπως σημειώνει το Euronews, οι ελληνικές μετοχές είχαν πάψει πλέον να λειτουργούν ως επενδυτική κατηγορία. «Είχαν μετατραπεί σε νεκρολογία», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Δέκα χρόνια αργότερα, όμως, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών έχει καταγράψει συνολική απόδοση περίπου 146% την τελευταία πενταετία, έναντι 116% του Nasdaq, ο οποίος τροφοδοτήθηκε από το παγκόσμιο ράλι της τεχνητής νοημοσύνης. Ο S&P 500 κατέγραψε περίπου το ήμισυ της απόδοσης της Ελλάδας, ενώ ο Euro Stoxx 50 μόλις το ένα τρίτο.
Οι τράπεζες στο επίκεντρο της ανάκαμψης
Καθοριστικό ρόλο στην επιστροφή της ελληνικής αγοράς διαδραμάτισαν οι τράπεζες. Η Εθνική Τράπεζα, η Eurobank, η Τράπεζα Πειραιώς και η Alpha Bank βρέθηκαν στο επίκεντρο της κρίσης, με το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων να αγγίζει το 47% στα τέλη του 2016, το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το Euronews σημειώνει ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν αντιμετώπιζαν απλώς ένα πρόβλημα πιστώσεων, αλλά «κουβαλούσαν μια ολόκληρη ύφεση στους ισολογισμούς τους».
Η εξυγίανση πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις. Η πρώτη ήταν το πρόγραμμα «Ηρακλής», μέσω του οποίου οι τράπεζες τιτλοποίησαν και απομάκρυναν περίπου 57 δισ. ευρώ «κόκκινων» δανείων με κρατικές εγγυήσεις. Η δεύτερη αφορούσε τη σταδιακή επιστροφή στην οργανική κερδοφορία, μέσω σταθεροποίησης των καταθέσεων, μείωσης του κόστους και αποκατάστασης των καθαρών επιτοκιακών περιθωρίων.
Σύμφωνα με την ανάλυση, τα συνολικά καθαρά κέρδη των τεσσάρων μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών έφτασαν σχεδόν τα 5 δισ. ευρώ το 2025, ενώ επανήλθαν και οι υψηλές διανομές προς τους μετόχους.
Ο τότε υπουργός Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, είχε δηλώσει στο περιοδικό Finance & Development του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ότι «οι ισολογισμοί των τραπεζών εξυγιάνθηκαν και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια περιορίστηκαν δραστικά», επιτρέποντας στο τραπεζικό σύστημα να επανέλθει στον βασικό του ρόλο, δηλαδή τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.
Η «σιωπηλή μηχανή» της ανάκαμψης
Η ανάλυση του Euronews δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στη μεταρρύθμιση της φορολογικής διοίκησης, την οποία οικονομολόγοι του ΔΝΤ χαρακτήρισαν ως «μία από τις σιωπηλές μηχανές της ελληνικής ανάκαμψης».
Από το 2010 έως σήμερα, η Ελλάδα προχώρησε σε εκτεταμένη ψηφιοποίηση του φορολογικού συστήματος, με τις ηλεκτρονικές δηλώσεις ΦΠΑ να αυξάνονται από το 65% στο 96%, ενώ παράλληλα περιορίστηκαν δραστικά οι τοπικές εφορίες και δημιουργήθηκε η ΑΑΔΕ ως ανεξάρτητη αρχή.
Η καθιέρωση ηλεκτρονικών τιμολογίων, διασύνδεσης POS και ψηφιακών εργαλείων ανάλυσης δεδομένων ενίσχυσε σημαντικά τα φορολογικά έσοδα, με τον λόγο φόρων προς ΑΕΠ να αυξάνεται από 20,5% το 2009 σε περίπου 28% το 2025.
Το αποτέλεσμα ήταν μια εντυπωσιακή δημοσιονομική ανατροπή. Η Ελλάδα κατέγραψε πρωτογενές πλεόνασμα σχεδόν 5% του ΑΕΠ τόσο το 2024 όσο και το 2025, ενώ το δημόσιο χρέος υποχώρησε σημαντικά, από περίπου 210% του ΑΕΠ το 2020 σε περίπου 145% το 2025.
Παράλληλα, οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων επέστρεψαν σε επίπεδα προ της κρίσης του 2008 και όλοι οι μεγάλοι οίκοι αξιολόγησης επανέφεραν τη χώρα στην επενδυτική βαθμίδα. Η τελευταία ήταν η Moody’s, η οποία αναβάθμισε την Ελλάδα σε Baa3 τον Μάρτιο του 2025.
Η μεγάλη επιστροφή των ελληνικών μετοχών
Σύμφωνα με ανάλυση του Euronews, ο τρίτος βασικός πυλώνας πίσω από το εντυπωσιακό ράλι του ελληνικού χρηματιστηρίου ήταν οι αποτιμήσεις, καθώς οι ελληνικές μετοχές εισήλθαν στην περίοδο της ανάκαμψης διαπραγματευόμενες με τόσο μεγάλες εκπτώσεις, που σταδιακά έπαψαν να δικαιολογούνται όσο σταθεροποιούνταν οι ισολογισμοί και βελτιώνονταν τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας.
Ακόμη και μετά τη θεαματική άνοδο των τελευταίων ετών, η Eurobank Equities εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες διαπραγματεύονται περίπου στις 9 φορές τα αναμενόμενα κέρδη του 2026 και σε περίπου 1,4 φορές την ενσώματη λογιστική τους αξία, επίπεδα που παραμένουν περισσότερο από 20% χαμηλότερα σε σχέση με τις ευρωπαϊκές τράπεζες.
Αντίστοιχα, η UBS υπολογίζει ότι ο μέσος δείκτης τιμής προς κέρδη (P/E) του ελληνικού τραπεζικού κλάδου για το 2027 διαμορφώνεται στις 8,4 φορές, έναντι 9,5 φορές για τις ευρωπαϊκές τράπεζες συνολικά. Για λόγους σύγκρισης, οι αμερικανικές μετοχές διαπραγματεύονται σήμερα σε περισσότερες από 20 φορές τα εκτιμώμενα κέρδη των επόμενων 12 μηνών.
Η ανάλυση σημειώνει ότι οι μετοχές της Εθνικής Τράπεζας και της Τράπεζας Πειραιώς έχουν ενισχυθεί περίπου κατά 500% την τελευταία πενταετία. Ωστόσο, παρά το ισχυρό ράλι, εξακολουθούν να διαπραγματεύονται με μονοψήφιους πολλαπλασιαστές κερδών, στοιχείο που, σύμφωνα με το Euronews, δείχνει ότι η αγορά εξακολουθεί να αποτιμά με επιφυλακτικότητα τις ελληνικές τράπεζες.
Η εξαγορά της ΕΧΑΕ από τη Euronext αλλάζει τα δεδομένα
Το Euronews χαρακτηρίζει ως τη σημαντικότερη διαρθρωτική αλλαγή για την ελληνική κεφαλαιαγορά την ολοκλήρωση της εξαγοράς του Χρηματιστηρίου Αθηνών από τη Euronext στις 24 Νοεμβρίου 2025, μετά την αποδοχή της πρότασης ανταλλαγής μετοχών από περίπου το 74% των μετόχων.
Μετά τη συμφωνία, οι ελληνικές μετοχές εντάχθηκαν στη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή πλατφόρμα διαπραγμάτευσης, δίπλα σε περισσότερες από 1.800 εισηγμένες εταιρείες.
Όπως επισημαίνεται, η πρακτική συνέπεια αυτής της εξέλιξης είναι η σημαντική διεύρυνση της επενδυτικής βάσης, καθώς διεθνή παθητικά κεφάλαια και index funds που παρακολουθούν πανευρωπαϊκούς δείκτες αποκτούν πλέον αυτόματα έκθεση σε ελληνικές μετοχές.
Την ίδια ώρα, η MSCI έχει ανακοινώσει την αναβάθμιση της Ελλάδας σε καθεστώς ανεπτυγμένης αγοράς από τον Μάιο του 2027, ανοίγοντας σαφώς μεγαλύτερη δεξαμενή κεφαλαίων.
Οι ελληνικές τράπεζες περνούν στη φάση της ενοποίησης
Σύμφωνα με την ανάλυση, η ωρίμανση του ελληνικού χρηματοπιστωτικού κλάδου αποτυπώνεται πλέον και μέσα από τις κινήσεις συγχωνεύσεων και εξαγορών.
Η Eurobank συμφώνησε τον Μάιο του 2026 να αποκτήσει το 80% της Eurolife FFH Life Insurance έναντι περίπου 813 εκατ. ευρώ, σε μια συμφωνία που αναμένεται να αυξήσει τα έσοδα από προμήθειες του ομίλου κατά περίπου 12%.
Παράλληλα, η Εθνική Τράπεζα υπέγραψε Μνημόνιο Συνεργασίας με την Allianz για τη συμμετοχή της τελευταίας κατά 30% στην Allianz Hellas, με τη συνεργασία να εκτιμάται ότι θα αυξήσει τα κέρδη ανά μετοχή κατά περίπου 4%.
Αντίστοιχα, η πρόταση της Optima bank για την εξαγορά της Euroxx Securities επιβεβαιώνει την ίδια τάση συγκέντρωσης στον χρηματοπιστωτικό κλάδο.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το Euronews, «οι ελληνικές τράπεζες δεν βρίσκονται πλέον απλώς στη φάση της ανασυγκρότησης. Πλέον ενοποιούνται».
«Δέκα χρόνια μετά, η Ελλάδα δείχνει διαφορετική»
Παρά τη θεαματική βελτίωση, η ανάλυση υπογραμμίζει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να παραμένει εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κινδύνους.
Το ΔΝΤ προειδοποίησε τον Μάρτιο του 2026 ότι οι προοπτικές παραμένουν «σκιασμένες από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή», ενώ ο τουρισμός συνεχίζει να αντιπροσωπεύει περίπου το 21% του ελληνικού ΑΕΠ, αφήνοντας τη χώρα ευάλωτη σε γεωπολιτικές αναταράξεις.
Παράλληλα, το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που αποτέλεσε βασικό μοχλό της πρόσφατης επενδυτικής έκρηξης, αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Αύγουστο του 2026.
Ο πληθωρισμός εξακολουθεί επίσης να κινείται σε υψηλά επίπεδα, καθώς διαμορφώθηκε στο 3,1% σε ετήσια βάση τον Φεβρουάριο του 2026.
Ο Κωστής Χατζηδάκης είχε αναγνωρίσει ήδη από το 2025 ότι η Ελλάδα συνεχίζει να αντιμετωπίζει διαρθρωτικές αδυναμίες, καθώς οι επενδύσεις παραμένουν χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ, η παραγωγικότητα υπολείπεται των ευρωπαϊκών οικονομιών και η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας συγκαταλέγεται στις χαμηλότερες στην Ευρώπη.
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της Τράπεζας Πειραιώς, Χρήστος Μεγάλου, προειδοποίησε ότι μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών ενέργειας θα μπορούσε να περιορίσει τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο 1,5%-1,6%, αν και ακόμη υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρά τις προκλήσεις, το Euronews καταλήγει ότι η Ελλάδα αποτελεί πλέον ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα οικονομικής ανάκαμψης στη σύγχρονη χρηματοοικονομική ιστορία.
Το αν η ελληνική αγορά θα μπορέσει να επαναλάβει ανάλογες αποδόσεις και τα επόμενα χρόνια παραμένει αβέβαιο. Ωστόσο, όπως σημειώνει το Euronews, για πρώτη φορά μετά από μία ολόκληρη γενιά, η Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον σύμβολο οικονομικής κατάρρευσης, αλλά παράδειγμα οικονομικής ανάκαμψης.
