H κληρονομιά εξωτερικής πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ είναι πιθανό να καθοριστεί από την κρίση με το Ιράν εκτιμά o αρθρογράφος των FT, Γκίντεον Ράχμαν, και υποστηρίζει ότι, μέχρι στιγμής, οι εξελίξεις δεν δικαιώνουν τον αμερικανό πρόεδρο. Όπως σημειώνει, ο πόλεμος έχει αναζωπυρωθεί, ωστόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν ένα ρεαλιστικό σχέδιο που να οδηγεί σε καθαρή νίκη.
Κατά τον εκτίμησή του, ακόμη και το αμερικανικό κατεστημένο εθνικής ασφάλειας φαίνεται να αναθεωρεί προς τα κάτω τις προσδοκίες του. Υπενθυμίζει ότι στο πρόσφατο Aspen Security Forum, ο πρώην υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Μαρκ Έσπερ, υποστήριξε πως η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να θεωρήσει επιτυχία την επίτευξη δύο σχετικά περιορισμένων στόχων: την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ χωρίς την επιβολή διοδίων από το Ιράν και την επαναφορά περιορισμών στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα αντίστοιχων με εκείνους της συμφωνίας που είχε επιτευχθεί επί προεδρίας Ομπάμα. Ουσιαστικά, παρατηρεί ο Ράχμαν, οι ΗΠΑ φαίνεται να επιδιώκουν απλώς την επιστροφή στην κατάσταση που επικρατούσε πριν από τον πόλεμο.
Ωστόσο, ακόμη και αυτοί οι περιορισμένοι στόχοι ενδέχεται να αποδειχθούν ανέφικτοι. Ο αρθρογράφος σημειώνει ότι η Τεχεράνη εμφανίζεται αποφασισμένη να επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ, εξασφαλίζοντας δυνητικά δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα και έναν μόνιμο μοχλό πίεσης στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
Ο Ράχμαν εκτιμά ότι οι εντατικότεροι βομβαρδισμοί δύσκολα θα αναγκάσουν το Ιράν να ανοίξει τα Στενά, ενώ δεν υπάρχει καμία διάθεση στον Λευκό Οίκο για αποστολή χερσαίων δυνάμεων.
Επικαλείται μάλιστα την εκτίμηση του απόστρατου Αμερικανού στρατηγού Μπάρι ΜακΚάφρεϊ, σύμφωνα με την οποία μια χερσαία επιχείρηση στην περιοχή θα απαιτούσε περίπου 600.000 στρατιώτες και θα μπορούσε να διαρκέσει έως και έναν χρόνο.
Το Ιράν αντέχει την κλιμάκωση
Παράλληλα, επισημαίνει ότι το Ιράν έχει ήδη απαντήσει στην κλιμάκωση των συγκρούσεων πλήττοντας ξανά τη Σαουδική Αραβία, υπενθυμίζοντας πόσο ευάλωτες παραμένουν οι υποδομές των κρατών του Κόλπου, όπως οι μονάδες αφαλάτωσης και οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ακόμη ότι η κυβέρνηση Τραμπ ανησυχεί ιδιαίτερα για τη διαρκή βελτίωση των ιρανικών πυραυλικών και μη επανδρωμένων οπλικών συστημάτων. Όπως αναφέρει, η Τεχεράνη έχει ήδη αποδείξει ότι μπορεί να πλήξει στόχους όπως το αεροδρόμιο του Ντουμπάι, εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κατάρ και αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή. Επιπλέον, οι αμερικανικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι, με τη βοήθεια της Ρωσίας και της Κίνας, το Ιράν θα αποκτήσει τα επόμενα χρόνια ακόμη πιο ακριβείς πυραύλους μεγαλύτερου βεληνεκούς.
Σύμφωνα με τον Ράχμαν, αυτό σημαίνει ότι στο μέλλον θα μπορούσαν να τεθούν σε κίνδυνο ακόμη και στρατηγικοί στόχοι, όπως ο πυρηνικός αντιδραστήρας της Ντιμόνα στο Ισραήλ ή η αμερικανική βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία, η οποία αποτελεί κομβικό σημείο για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στον Ινδο-Ειρηνικό.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο αρθρογράφος θεωρεί ότι η Ουάσιγκτον επαναφέρει σταδιακά στο τραπέζι το σενάριο της αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν. Υπενθυμίζει ότι αυτή ήταν εξαρχής η επιδίωξη τόσο του Ντόναλντ Τραμπ όσο και του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου όταν ξεκίνησε ο πόλεμος στις 28 Φεβρουαρίου. Οι προσδοκίες τους, όμως, ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα προκαλούσαν λαϊκή εξέγερση εναντίον του ιρανικού καθεστώτος διαψεύστηκαν γρήγορα.
Για ένα διάστημα, συνεχίζει ο Ράχμαν, η Ουάσιγκτον εγκατέλειψε αυτό το σενάριο, επιλέγοντας τη διπλωματική οδό. Όμως, καθώς οι διαπραγματεύσεις φαίνεται να έχουν αποτύχει, στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ εξετάζουν και πάλι το ενδεχόμενο ανατροπής του ισλαμικού καθεστώτος.
Η οικονομική πίεση ως εργαλείο του Τραμπ
Ο ίδιος σημειώνει ότι βασικό εργαλείο αυτής της στρατηγικής αποτελεί η οικονομική πίεση. Οι ΗΠΑ έχουν επαναφέρει τον αποκλεισμό των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, εκτιμώντας ότι μέσα σε λίγους μήνες μπορούν να στερήσουν από την Τεχεράνη το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών της εσόδων και να προκαλέσουν βαθιά οικονομική κρίση. Παράλληλα, σύμφωνα με τον Ράχμαν, αναζητούνται πρόσωπα μέσα από τον ίδιο τον κρατικό μηχανισμό του Ιράν που θα μπορούσαν να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Μάλιστα, αναφέρει ότι σε αυτό το πλαίσιο έγινε ακόμη και ανεπιτυχής προσπάθεια προσέγγισης του πρώην προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ.
Ο αρθρογράφος επισημαίνει επίσης ότι επανέρχεται στο προσκήνιο και η ιδέα ενίσχυσης εσωτερικών εξεγέρσεων, ακόμη και μέσω εξοπλισμού των Κούρδων, μια πρόταση που είχε απορριφθεί στην αρχή του πολέμου αλλά ενδέχεται πλέον να επανεξεταστεί.
Παρά τα παραπάνω, ο Ράχμαν προειδοποιεί ότι η προσπάθεια ανατροπής των σημερινών ισορροπιών εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους. Κάθε νέος γύρος αντιποίνων, τονίζει, προκαλεί νέες απώλειες και αυξάνει τον κίνδυνο οι Ηνωμένες Πολιτείες να βυθιστούν ακόμη περισσότερο σε μια νέα πολυετή σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή, υπογραμμίζει ότι ο πόλεμος έχει ήδη εξαντλήσει σημαντικό μέρος των αμερικανικών αποθεμάτων όπλων. Όπως αναφέρει, οι ΗΠΑ έχουν ήδη χρησιμοποιήσει περίπου το 30% των πυραύλων Tomahawk και το 50% των αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot που διέθεταν στην αρχή της σύγκρουσης.
Καταλήγοντας, ο Ράχμαν υποστηρίζει ότι αυτό δημιουργεί μια νέα στρατηγική πρόκληση. Πολλά από τα συγκεκριμένα οπλικά συστήματα προορίζονταν για μια πιθανή κρίση γύρω από την Ταϊβάν και η αναπλήρωσή τους θα απαιτήσει αρκετά χρόνια. Κατά την εκτίμησή του, αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα παράθυρο ευκαιρίας για την Κίνα, αυξάνοντας τον κίνδυνο μιας ακόμη μεγαλύτερης γεωπολιτικής κρίσης στο μέλλον. Για τον ίδιο, ο πόλεμος με το Ιράν αποτελεί σήμερα τη σημαντικότερη διεθνή πρόκληση για την Ουάσιγκτον, αλλά ενδέχεται ταυτόχρονα να προετοιμάζει το έδαφος για μια ακόμη σοβαρότερη κρίση τα επόμενα χρόνια.
