Πόλεμος στη Μέση Ανατολή: Οι διακυμάνσεις του πετρελαίου και ο ρόλος της Κίνας [γράφημα]

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή βρίσκεται στον πέμπτο μήνα συντηρώντας την αναστάτωση στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου και τον αντίκτυπο που προκαλεί στη διεθνή οικονομία.

Αν και τα ακραία σενάρια και οι ανησυχία των αναλυτών ότι η τιμή του πετρελαίου θα ανέβαινε στα 200 δολάρια το βαρέλι – γεγονός που θα προκαλούσε παγκόσμια ύφεση και εκτεταμένο πανικό- δεν επιβεβαιώθηκαν, οι επιπτώσεις της σύγκρουσης ,που άρχισε με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, είναι σημαντικές.

Η διατήρηση των τιμών του πετρελαίου σε ένα εύρος που δεν ξεπέρασε τα 100 δολάρια είναι ενδεικτική των αλλαγών που έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια αλλά και των διαφορετικών συνθηκών που διαμόρφωσαν τις εξελίξεις στις προηγούμενες πετρελαϊκές κρίσεις.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το μοτίβο

Η σύγκρουση στον Περσικό Κόλπο βρίσκεται για μια ακόμη φορά σε «ύφεση» μετά απο απειλές των ΗΠΑ για νέα πλήγματα εναντίον της Τεχεράνης, ένα μοτίβο που επαναλήφθηκε αρκετές φορές  απο τότε που άρχισε η επίθεση στα τέλη Φεβρουαρίου.

Ουσιαστικά, δείχνει το αδιέξοδο που υπάρχει και παρατείνει την κρίση στον Μέση Ανατολή που -ασφαλώς- δεν αφορά μόνον τους τρείς αρχικά εμπλεκόμενους κρατικούς δρώντες (ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν) αλλά όλες τις χώρες του Περσικού κόλπου οι οποίες έχουν εμπλακεί, όχι μόνον ρητορικά αλλά και στρατιωτικά στη σύρραξη και μάλιστα με εκτεταμένες ζημιές σε βασικές υποδομές κρατών όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αλλά και το Κουβέιτ.

Ιδιαίτερα όταν τα πλήγματα αφορούν ενεργειακές υποδομές, τα προβλήματα μεγαλώνουν καθώς πιέζουν την οικονομία των κρατών που εξάγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο αλλά και εκείνων που εισάγουν και αναγκάζονται, είτε λόγω των στρατιωτικών επιχειρήσεων είτε λόγω του de facto αποκλεισμού των Στενων του Ορμούζ , να αναζητήσουν νέους προμηθευτές.

Ο ρόλος της Κίνας

Η Κίνα πριν απο τον πόλεμο αγόραζε από 10 έως 12 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ανάλογα με τον μήνα. Τον Ιούνιο, όπως αναφέρει το Bloomberg, η Κίνα αγόρασε λιγότερα από 6 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, με μείωση άνω του 50% στις συνολικές εισαγωγές πετρελαίου από τα προπολεμικά επίπεδα, ή μείωση 40 έως 50%.

Οι ποσότητες αυτές είναι σημαντικές για να λείπουν απο την Κίνα, το «μεγαλύτερο εργοστάσιο του κόσμου». Πιθανόν το Πεκίνο αξιοποιεί τα τεράστια στρατηγικά του αποθέματα και είναι τα μεγαλύτερα του κόσμου καθώς ξεπερνούν το ένα δισεκατομμύριο βαρέλια.

Ομως η Κίνα έχει στραφεί ήδη προς τη Ρωσία. Η κρατική εταιρεία Sinopec Corp της Κίνας, η μεγαλύτερη εταιρεία διύλισης στον κόσμο, για να αντισταθμίσει τις μειωμένες προμήθειες από τη Μέση Ανατολή, αγοράζει περισσότερο ρωσικό πετρέλαιο σύμφωνα με πολλαπλές εμπορικές πηγές και δεδομένα παρακολούθησης πλοίων.

Οι αγορές ρωσικού πετρελαίου από τη Sinopec, το οποίο είναι φθηνότερο από ανταγωνιστικές ποιότητες από πηγές όπως η Βραζιλία και η Δυτική Αφρική, τη βοήθησαν να διατηρήσει σχετικά σταθερή απόδοση και να μεταφέρει πλεονάζοντα καύσιμα με ισχυρά περιθώρια εξαγωγών, παρά το γεγονός ότι η Κίνα περιόρισε τις πωλήσεις καυσίμων στο εξωτερικό από τον Μάρτιο για να προστατεύσει την εγχώρια προσφορά εν μέσω των εμπορικών αναταραχών που σχετίζονται με τον πόλεμο, σημειώνει το Reuters.

Ομως η ικανότητα της Κίνας να μειώνει τις εισαγωγές «μαυρου χρυσού» επηρέασαν -όπως λένε οι αναλυτές- την παγκόσμια ζήτηση περιορίζοντας τις εξάρσεις στις ήδη διαταραγμένες τιμές.

Η συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ

Ιράν και Ομάν βρίσκονται κοντά στο κλείσιμο μιας συμφωνίας για τη ναυσιπλοία στον Περσικό κόλπο που είναι τόσο κρίσιμη για την ομαλοποίηση των εξαγωγών πετρελαίου -κυρίως- αλλά και άλλων όπως φυσικό αέριο, λιπάσματα και αλουμίνιο.

Οπως φαίνεται και απο το γράφημα οι θαλάσσιες εξαγωγές πετρελαίου μόνο απο τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ξεπέρασαν τον Ιούνιο τα 4,26 εκατομμύρια βαρέλια.

Σύμφωνα με το προσκείμενο στους Φρουρούς της Επανάστασης πρακτορείο ειδήσεων του Ιράν, Fars, το σχέδιο που έχουν εκπονήσει Ιράν και Ομάν προβλέπει τη σταδιακή αντικατάσταση των σημερινών βόρειων και νότιων ναυτιλιακών οδών στο Στενό του Ορμούζ με έναν ενιαίο κεντρικό διάδρομο.

Το Fars, που επικαλείται υψηλόβαθμο Ιρανό αξιωματούχο, αναφέρει ότι η πρόταση περιλαμβάνει τα εξής:

Τα πλοία θα εισέρχονται αρχικά μέσω της βόρειας λωρίδας (κοντά στο Ιράν) και θα εξέρχονται μέσω της νότιας λωρίδας (κοντά στο Ομάν).

Έπειτα από μια μεταβατική περίοδο, όλη η κυκλοφορία θα μετατοπιστεί στον κεντρικό διάδρομο. Εκεί, το Ιράν θα διαχειρίζεται την εισερχόμενη κυκλοφορία. Την εξερχόμενη κυκλοφορία από τα Στενά του Ορμούζ θα διαχειρίζονται από κοινού το το Ιράν και το Ομάν.