Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, επιχειρεί να σταματήσει την αναταραχή στην αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων, όμως οι κινήσεις του αντιμετωπίζονται από αρκετούς επενδυτές ως «ασπιρίνες», μια προσωρινή λύση σε ένα πολύ βαθύτερο πρόβλημα.
Η αμερικανική αγορά ομολόγων, ύψους περίπου 32 τρισ. δολαρίων, βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν συνδυασμό αυξανόμενου χρέους, επίμονου πληθωρισμού, υψηλών δημοσιονομικών ελλειμμάτων και αυξημένων αναγκών χρηματοδότησης, ενώ ο πόλεμος με το Ιράν επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις προοπτικές, σύμφωνα με τους Financial Times.
Η παρέμβαση του Μπέσεντ ήρθε μετά την απότομη άνοδο των αποδόσεων των μακροπρόθεσμων ομολόγων. Η απόδοση του 30ετούς ομολόγου είχε φτάσει στο 5,34%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2007, ενώ και η απόδοση του 10ετούς είχε κινηθεί σε επίπεδα που αυξάνουν το κόστος δανεισμού για ολόκληρη την αμερικανική οικονομία.
Το υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι από τις 9 Σεπτεμβρίου θα αυξήσει τουλάχιστον στο διπλάσιο τις αγορές μακροπρόθεσμων ομολόγων, ανεβάζοντας το ανώτατο ποσό ανά πράξη από 2 δισ. σε τουλάχιστον 4 δισ. δολάρια. Το πρόγραμμα αφορά τίτλους διάρκειας 10 έως 20 και 20 έως 30 ετών και θα ισχύσει έως τις 4 Νοεμβρίου. Η κίνηση σχεδιάστηκε αρχικά ως εργαλείο βελτίωσης της ρευστότητας σε παλαιότερους τίτλους και όχι ως μηχανισμός άμεσου ελέγχου των αποδόσεων.
Βραχύβια η ανακούφιση της Wall Street για τα αμερικανικά ομόλογα
Η αντίδραση της αγοράς ήταν αρχικά θετική. Η απόδοση του 30ετούς υποχώρησε σημαντικά μετά την ανακοίνωση, καθώς οι επενδυτές είδαν την κίνηση ως ένδειξη ότι η Ουάσινγκτον είναι διατεθειμένη να παρέμβει. Ωστόσο, η ανακούφιση αποδείχθηκε βραχύβια. Μέσα σε μία ημέρα μεγάλο μέρος της πτώσης των αποδόσεων είχε εξαφανιστεί, δείχνοντας ότι οι επενδυτές εξακολουθούν να επικεντρώνονται στα θεμελιώδη προβλήματα της αμερικανικής οικονομίας.
Σύμφωνα με την Wall Street Journal, ο ίδιος ο Μπέσεντ υποστήριξε ότι οι υψηλές αποδόσεις δεν αντικατοπτρίζουν τα πραγματικά οικονομικά μεγέθη και απέδωσε μέρος της αναταραχής στην πολύ χαμηλή ρευστότητα της αγοράς. Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι το υπουργείο διαθέτει μια «μεγάλη εργαλειοθήκη» και ότι οι αγορές μπορεί να ξεπεράσουν τα 4 δισ. δολάρια ανά πράξη εφόσον χρειαστεί.
Το σημαντικότερο ερώτημα, όμως, είναι πώς θα χρηματοδοτήσει το υπουργείο τις αγορές. Σε αντίθεση με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα, το Υπουργείο Οικονομικών δεν μπορεί να δημιουργήσει χρήμα και να προχωρήσει σε αγορές τρισεκατομμυρίων δολαρίων μέσω ποσοτικής χαλάρωσης. Η πιθανότερη λύση είναι να αγοράζει μακροπρόθεσμο χρέος και να εκδίδει περισσότερο βραχυπρόθεσμο χρέος. Οι αγορές ήδη άρχισαν να προεξοφλούν ένα τέτοιο σενάριο, γεγονός που άσκησε πίεση στις αποδόσεις των τρίμηνων και εξάμηνων εντόκων γραμματίων.
Η στρατηγική θυμίζει, σε μικρότερη κλίμακα, το Operation Twist της Fed το 2011. Τότε η κεντρική τράπεζα είχε πουλήσει βραχυπρόθεσμους τίτλους και χρησιμοποιήσει τα έσοδα για να αγοράσει μακροπρόθεσμα ομόλογα, με στόχο να μειώσει το κόστος δανεισμού. Η σημερινή παρέμβαση του Treasury, ωστόσο, είναι πολύ μικρότερη και δεν αλλάζει την πορεία του αμερικανικού χρέους.
Η παρέμβαση Μπέσεντ μπορεί να γυρίσει μπούμερανγκ
Αυτό ακριβώς είναι που προβληματίζει τους επενδυτές. Οι αγορές ομολόγων μπορούν να αντιμετωπίσουν προβλήματα ρευστότητας, αλλά δεν μπορούν να εξαλείψουν τα δημοσιονομικά ελλείμματα. Ούτε μπορούν να αντιμετωπίσουν την ανάγκη της Ουάσινγκτον να δανείζεται συνεχώς μεγαλύτερα ποσά. Επιπλέον, ο πόλεμος με το Ιράν έχει ενισχύσει τις τιμές του πετρελαίου και μαζί τους τις πληθωριστικές πιέσεις, δημιουργώντας έναν ακόμη λόγο για τον οποίο οι επενδυτές ζητούν υψηλότερες αποδόσεις για να διακρατήσουν μακροπρόθεσμο αμερικανικό χρέος, έχει αναφέρει το Reuters.
Υπάρχει μάλιστα και ένας πιο παράδοξος κίνδυνος. Η ίδια η παρέμβαση του Μπέσεντ μπορεί να ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι η κυβέρνηση ανησυχεί ιδιαίτερα για την άνοδο των αποδόσεων. Εάν οι επενδυτές θεωρήσουν ότι η Ουάσινγκτον προσπαθεί να συγκρατήσει τεχνητά το κόστος δανεισμού, ενδέχεται να φοβηθούν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει υψηλότερος για μεγαλύτερο διάστημα. Σε αυτή την περίπτωση, θα απαιτήσουν ακόμη υψηλότερες αποδόσεις, επιβαρύνοντας τελικά το πρόβλημα που η κυβέρνηση προσπαθεί να λύσει.
Η πολιτική διάσταση είναι επίσης σημαντική. Η άνοδος των αποδόσεων μεταφέρεται στα στεγαστικά δάνεια, στα εταιρικά ομόλογα και γενικότερα στο κόστος χρηματοδότησης νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Η προσπάθεια αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, καθώς η κυβέρνηση έχει ισχυρό κίνητρο να αποφύγει μια νέα άνοδο του κόστους δανεισμού.
Για τον Μπέσεντ, επομένως, το ζήτημα δεν είναι απλώς να αγοράσει περισσότερα ομόλογα. Είναι να πείσει τους επενδυτές ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξακολουθεί να έχει τον έλεγχο της δημοσιονομικής της πορείας. Μέχρι στιγμής, οι αγορές φαίνεται να του δίνουν περιορισμένο χρόνο. Η παρέμβαση μπορεί να λειτουργήσει ως «τσιρότο», αλλά για να σταθεροποιηθεί πραγματικά η αγορά θα χρειαστούν χαμηλότερα ελλείμματα, αξιόπιστη διαχείριση του χρέους και υποχώρηση των πληθωριστικών πιέσεων. Η ουσία είναι ότι ο Μπέσεντ μπορεί να αγοράσει χρόνο, αλλά δύσκολα, δρώντας μόνος του μπορεί να «αγοράσει» τη λύση.
