Αναιμική ήταν η χθεσινή αντίδραση του ΧΑ μετά το διήμερο των απωλειών, αλλά σε καμία περίπτωση αποκαρδιωτική.
Ιδίως σε μια συγκυρία όπου ακόμη και το ισχυρότερο υπουργείο Οικονομικών του κόσμου, το αμερικανικό, επιχειρεί να καθησυχάσει τις αγορές ότι διαθέτει τα εργαλεία για να αποτρέψει το ενδεχόμενο οι αναταράξεις στην αγορά κρατικών ομολόγων να πάρουν συστημικές διαστάσεις.
Ενδεικτική ήταν η παρέμβαση του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο το πρόγραμμα επαναγορών μακροπρόθεσμου χρέους να ξεπεράσει τα 4 δισ. δολάρια.
Μάλιστα, μιλώντας στο CNBC, σημείωσε ότι το υπουργείο θα λειτουργήσει ουσιαστικά ως «market maker» στο μακρύ άκρο της καμπύλης, όπου οι αποδόσεις έχουν βρεθεί υπό έντονη πίεση.
Δεν έχει πείσει ακόμη…
Η παρέμβαση Μπέσεντ ήρθε μία ημέρα μετά την απόφαση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών να διπλασιάσει, στα 4 δισ. δολάρια, το προγραμματισμένο ύψος των επαναγορών μακροπρόθεσμου χρέους, προκαλώντας αρχικά αισθητή αποκλιμάκωση στις αποδόσεις.
Η αγορά, πάντως, δεν κράτησε για πολύ την ανάσα της. Η απόδοση του 30ετούς κινείται κοντά στο 5,235%, σε επίπεδα που παραπέμπουν στην περίοδο πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, ενώ το 10ετές βρίσκεται στο 4,704%, έχοντας ενισχυθεί περίπου 5 μονάδες βάσης.
——–
Η τελευταία στάση πριν τους developed
Στα δικά μας τώρα, σήμερα είναι και η τελευταία αναθεώρηση του FTSE Russell για την Ελλάδα ως αναδυόμενη αγορά, πριν από το μεγάλο βήμα της 21ης Σεπτεμβρίου.
Τότε θα εφαρμοστεί η ήδη αποφασισμένη μετάβαση στους developed markets, μαζί με τις αντίστοιχες αλλαγές από STOXX και S&P Dow Jones.
Επομένως, σήμερα θα δούμε προφανώς κάποιες αλλαγές στα mid caps, καθώς οι «μεγάλοι» θεωρείται ότι έχουν εξασφαλισμένη τη θέση τους.
Το ενδιαφέρον, βέβαια, είναι στις ροές. Οι εκτιμήσεις για τις καθαρές εισροές μετά την αναβάθμιση ξεκινούν από περίπου 200 εκατ. ευρώ και φτάνουν έως τα 600 εκατ., ενώ στα πιο αισιόδοξα σενάρια ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ.
Βραχυπρόθεσμα, πάντως, οι νέες εισροές θα συναντήσουν και εκροές από τα χαρτοφυλάκια που ακολουθούν τους δείκτες των αναδυόμενων αγορών, οπότε η 21η Σεπτεμβρίου αναμένεται με αυξημένο τζίρο και μεταβλητότητα.
Σε κάθε περίπτωση, η σημερινή αναθεώρηση είναι ουσιαστικά η τελευταία πράξη πριν από την επιστροφή της Ελλάδας στους developed, 13 χρόνια μετά τον υποβιβασμό της, το 2013, εν μέσω της κρίσης χρέους.
—————
Τρίμηνη συσσώρευση
Μπορεί η μετοχή του Διεθνούς Αερολιμένα να κλείνει σε λίγες ημέρες τρεις μήνες παλίνδρομης κίνησης μεταξύ 10 και 11 ευρώ, αλλά ένα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο προέκυψε από την ανάλυση της UBS.
Οι αναλυτές της ελβετικής τράπεζας εκτίμησαν ότι η ισχυρή επιβατική κίνηση ενδέχεται να υποχρεώσει το αεροδρόμιο να «τρέξει» νωρίτερα τα επόμενα επενδυτικά βήματα.
Θυμίζω εδώ ότι το υφιστάμενο πρόγραμμα επέκτασης προβλέπει αύξηση της δυναμικότητας στα 40 εκατ. επιβάτες ετησίως έως το 2032, με το πρόγραμμα, συνολικού ύψους περίπου 1,3 δισ. ευρώ, να προχωρά σταδιακά.
Το ενδιαφέρον, σύμφωνα με την UBS, είναι ότι με τους σημερινούς ρυθμούς αύξησης της κίνησης, τα 40 εκατ. επιβάτες μπορεί να έρθουν νωρίτερα από όσο είχε αρχικά υπολογιστεί.
Μια τέτοια κίνηση, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, θα μπορούσε να αυξήσει τα αεροπορικά τέλη κατά περίπου 140 μονάδες βάσης ετησίως την επόμενη πενταετία.
Το επόμενο ορόσημο
Το επόμενο ορόσημο είναι πλέον η ανάθεση του έργου επέκτασης του κύριου αεροσταθμού, την οποία η UBS τοποθετεί στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, με πιθανότερο χρόνο τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Και με την επιβατική κίνηση να έχει ήδη αυξηθεί κατά 4,5% στο επτάμηνο, πάνω από τις προβλέψεις για το σύνολο της χρονιάς, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα χρειαστεί η επόμενη επέκταση, αλλά πόσο γρήγορα θα χρειαστεί.
————–
Τον Σεπτέμβριο τα νεότερα…
Τον Σεπτέμβριο λοιπόν τα νεότερα για τον ΔΑΑ, αλλά όχι μόνο.
Διότι η στήλη παρατηρεί με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις ζυμώσεις που υπάρχουν στον κλάδο της Πληροφορικής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι θα έχουμε σύντομα ανακατατάξεις, αλλά ενόψει και της λήξης του Ταμείου Ανάκαμψης, θα δούμε πολλές μετατοπίσεις. Για να το πω και κομψά…
Φυσικά το βασικό διακύβευμα του πως θα κινηθούν οι «μεγάλοι» και «μικροί» παίκτες είναι οι αποτιμήσεις
Μια ένδειξη έδωσε η Austriacard, η οποία συμφωνήθηκε να εξαγοραστεί σε τιμή υψηλότερη από τα επίπεδα στα οποία διαπραγματευόταν τότε, ενώ στα κριτήρια εισέρχονται και τα πεδία που έχουν απλώσει τις δραστηριότητες τους.
Με άλλα λόγια, το ταμπλό έχει πλέον αρκετές διαφορετικές «ταχύτητες» και το ενδιαφέρον δεν είναι μόνο ποιος αναπτύσσεται περισσότερο, αλλά ποιος πληρώνεται ακόμη λογικά για αυτή την ανάπτυξη.
———–
Άρωμα ναυτιλίας…
Μέσα στο Σεπτέμβριο επίσης δεν αποκλείεται να δούμε κι άλλες εξελίξεις, καθώς η ναυτιλία να κοιτάζει ξανά προς το Χρηματιστήριο Αθηνών.
Μετά την παράλληλη εισαγωγή της Safe Bulkers στο Euronext Athens (και το NYSE), πληροφορίες θέλουν τουλάχιστον πέντε ακόμη ναυτιλιακούς ομίλους να συζητούν με το Euronext την είσοδό τους στην Αθήνα.
Κάτι φυσικά που έχει επιβεβαιώσει κατά καιρούς και ο CEO του ομίλου, Στεφάν Μπουζνά.
Η αναβάθμιση της αγοράς, αλλά κυρίως η ένταξη του Χ.Α. στο δίκτυο του Euronext, φαίνεται πως έδωσε στη ναυτιλία ένα κίνητρο που μέχρι σήμερα έλειπε.
——
Το «φυσικό» μονοπώλιο στο αέριο
Μία από τις ειδήσεις που πέρασαν στα ψιλά… λόγω καλοκαιριού είναι και οι ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του Διαχειριστή Ελληνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ).
Ο ΔΕΣΦΑ αποτελεί το φυσικό μονοπώλιο για το σύστημα μεταφοράς αερίου της χώρας. Και για τους μη μυημένους ελέγχεται κατά το 66% από επίσης ευρωπαϊκά φυσικά μονοπώλια (Snam, Enagas και Fluxys) αλλά και τη Damco Energy (Κοπελούζος) και κατά 34% από το ελληνικό δημόσιο.
Συνεπώς ο ΔΕΣΦΑ έχει τον απόλυτο έλεγχο των υποδομών αερίου στη χώρα μας. Βέβαια έχει και ρυθμιζόμενα έσοδα τα οποία τα ελέγχει και εγκρίνει η ΡΑΑΕΥ.
Το «ψαλίδι»
Από τις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις για το 2025 προκύπτει ότι ο ΔΕΣΦΑ είχε μειωμένα κατά 40 εκατ. ευρώ έσοδα έναντι του 2024 καθώς αυτά υποχώρησαν στα 298,6 εκατ. Αλλά και τα καθαρά κέρδη από τα 100 εκατ. ευρώ υποχώρησαν στα 65,5 εκατ. ευρώ.
Και σύμφωνα με όσα αιτιολογεί η διοίκηση του για τις χαμηλότερες επιδόσεις αυτές αποδίδονται στα χαμηλότερα τιμολόγια τις μειωμένες προσαυξήσεις από δημοπρασίες…
Προφανώς η δυσφορία των χρηστών του συστήματος αλλά και η παρέμβαση της ΡΑΑΕΥ οδήγησαν στο ψαλίδι των τιμολογίων και άρα και των εσόδων…
——-
Το debt flagging
Κι ενώ τα τιμολόγια για το σύστημα φυσικού αερίου ψαλιδίστηκαν εκείνα του ρεύματος επιβαρύνονται με 6 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα καθώς τα ληξιπρόθεσμα χρέη 3 δισ. ευρώ κάποιος πρέπει να τα πληρώσει…
Και τον «ενεργειακό τουρισμό» των στρατηγικών κακοπληρωτών τον πληρώνουν οι συνεπείς καταναλωτές μέσα από τους λογαριασμούς ρεύματος.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποφάσισε να πάρει μέτρα. Έτσι καθιερώνει το σύστημα επισήμανσης οφειλών (debt flagging) στον ΔΕΔΔΗΕ. Με πιο απλά λόγια ακόμη κι αν χρωστάει ένας καταναλωτής μπορεί να αλλάζει πάροχο. Όχι μόνο έναν και περισσότερους. Αλλά αν στο debt flagging επισημανθεί τρεις φορές τότε θα πρέπει να πληρώσει τα παλιά χρέη. Είτε εφάπαξ είτε με διακανονισμό.
Προεκλογική σκοπιμότητα…;
Πάντως αν και οι πάροχοι ρεύματος ζήτησαν να αποκτήσουν το δικαίωμα της αποκοπής της παροχής ρεύματος παλαιού πελάτη τους που τους έχει αφήσει οφειλές, εντούτοις το υπουργείο δεν υιοθέτησε το αίτημα.
Το επίσημο σκεπτικό θέλει να δοκιμαστεί πρώτα το debt flagging και η πορεία των χρεών και αν χρειαστεί θα ληφθεί κι αυτό το μέτρο…
Οι κακές γλώσσες… λένε, όμως, ότι η πολιτική ηγεσία μετρά και το προεκλογικό κλίμα και πιθανή δυσφορία οφειλετών με διακοπές ηλεκτροδότησης…
