Ο «Σούπερ Μάριο» παίρνει τ’ όπλο του! Ο Ιταλός πρώην ευρωτραπεζίτης και πολιτικός που με μία φράση που εκστόμισε στα αγγλικά (whatever it takes) έσωσε το ευρώ το μακρινό 2012, επανέρχεται γι’ άλλη μια φορά στο πλευρό της Ευρώπης. Σε μια εξίσου δύσκολη διεθνή συγκυρία κατά την οποία κυριαρχεί η γεωπολιτική και οικονομική αβεβαιότητα, ο Μάριο Ντράγκι ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας δεξαμενής σκέψης με δηλωμένο στόχο «να εξετάσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το μέλλον της Ευρώπης».
Στην προσπάθειά του αυτή ο ηλικίας 79 ετών Ντράγκι έχει για άμεσο συνεργάτη τον Πάτρικ Κόλισον, συνιδρυτή της νεοφυούς εταιρείας ηλεκτρονικών πληρωμών Rhine Group, και για συμπαραστάτες 55 επιφανείς οικονομολόγους και άλλους επιστήμονες – μεταξύ αυτών και δύο νομπελίστες. Όπως σημειώνει η Ινές Σοβαζέ στη γαλλική «Les Echos», κύριος στόχος του Ομίλου του Ρήνου είναι να επιταχύνει την πολυθρύλλητη «Έκθεση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα», που συνέταξε το 2024 ο Ντράγκι και ενέκρινε η ΕΕ, αλλά η εφαρμογή της έχει τελματώσει.
«Έκπληξη»
Η ανακοίνωση της νέας πρωτοβουλίας Ντράγκι «αποτέλεσε μια έκπληξη», κατά τον Αντρέας Άισλ, ερευνητή ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής στο Ινστιτούτο Ζακ Ντελόρ. Όπως όμως εξήγησε ένα μέλος του «Ομίλου του Ρήνου», η πρωτοβουλία οφείλεται στη διαπίστωση του «Σούπερ Μάριο» ότι «ενώ η έκθεσή του έτυχε πράγματι θερμής υποδοχής τόσο από τις Βρυξέλλες όσο και από τις πρωτεύουσες των κρατών-μελών, ουδείς στη συνέχεια επιδίωξε να εφαρμόσει τις προτάσεις της».
«Η έκθεση Ντράγκι περιλαμβάνει μια σειρά μέτρων που αποσκοπούν στην αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας και της οικονομικής ελκυστικότητας της ευρωπαϊκής ηπείρου. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, ενθαρρύνει, μεταξύ άλλων, τα κράτη μέλη να επενδύσουν περισσότερο και να παραχωρήσουν μεγαλύτερη κυριαρχία, εκχωρώντας αρμοδιότητες από τις εθνικές κυβερνήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην έκθεσή του επίσης ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ υποστηρίζει την ανάγκη έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους», εξηγεί η ρεπόρτερ της γαλλικής εφημερίδας.
Αναζητούνται υπερβάσεις
Πρόσφατη έρευνα του Ινστιτούτου Montaigne έδειξε ότι το 30% των προτάσεων της έκθεσης Ντράγκι έχουν ήδη θεσμοθετηθεί και «λειτουργούν». Ωστόσο, «οι προτάσεις-κλειδιά, οι δύσκολες δηλαδή μεταρρυθμίσεις που θα δημιουργήσουν τις ιστορικές συγκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών και θα προωθήσουν αποφασιστικά μπροστά την ευρωπαϊκή υπόθεση, ακόμα δεν έχουν προωθηθεί ουσιαστικά», εξηγεί στη «Les Echos» ο Αντρέας Άισλ του Ινστιτούτου Ντελόρ.
Εδώ όμως βρίσκεται ακριβώς ο σκοπός του Ομίλου: «να τεθεί σε εφαρμογή η έκθεση Ντράγκι αναζητώντας λύσεις για καινοτόμες μεταρρυθμίσεις, ικανές να δώσουν ταχεία ώθηση στην όλη ιδέα αφού θα υπερβούν τα σημεία τριβής που μπλοκάρουν για την ώρα το σχέδιο», εξήγησε ο Άισλ.
«Παράλληλη κυβέρνηση»
«Ο Όμιλος του Ρήνου με τους 55 ειδικούς συμβούλους μοιάζει με μια παράλληλη ευρωπαϊκή κυβέρνηση. Και είναι η πρώτη φορά στην ευρωπαϊκή Ιστορία που συγκροτείται μια παράλληλη κυβέρνηση για να προωθήσει μεταρρυθμίσεις που αφορούν την Ευρώπη στο σύνολό της», δήλωσε στη «Les Echos» ένας εκ των 55 ειδικών που ζήτησε να μην κατονομαστεί. Και όταν λέει «παράλληλη» ο συνεργάτης του Ντράγκι, εννοεί παράλληλη της Κομισιόν βέβαια – στην ουσία πρόκειται μάλλον για ένα λόμπι.
Ποιοι είναι όμως οι 55 «υπουργοί» της «παράλληλης κυβέρνησης» του Μάριο Ντράγκι; Μεταξύ αυτών, σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα της «Les Echos», περιλαμβάνονται πολιτικοί, όπως ο πρώην υπουργος Οικονομικών της Γαλλίας Μπρουνό Λεμέρ, τραπεζίτες όπως το πρώην μέλος της Ευρωτράπεζας Μπενουά Κερέ, επιχειρηματίες όπως ο Ξαβιέ Νιέλ που δραστηριοποιείται στις τηλεπικοινωνίες και τα ΜΜΕ, αλλά και επιφανείς οικονομολόγοι όπως ο νομπελίστας Φιλίπ Αγκιόν.
Μεταξύ των 55 μελών κυριαρχούν οι Γάλλοι και οι Γερμανοί, αλλά ως εκτελεστικός διευθυντής του Ομίλου του Ρήνου έχει ορισθεί ο ισπανός οικονομολόγος Λουίς Γκαρικάνο. Εκτός απ’ αυτόν υπάρχουν άλλοι τέσσερις Ισπανοί, επτά Ιταλοί και έξι Βρετανοί (μεγαλοστελέχη των Financial Times και του περιοδικού Economist) που στελεχώνουν τον Όμιλο. Η πρώτη συνεδρίαση της ομάδας των στελεχών που επανδρώνουν την πρωτοβουλία Ντράγκι θα λάβει χώρα από τις 20 έως τις 23 Σεπτεμβρίου.
Πολιτική βούληση
Πέρα από το πόσο προσομοιάζει ο «Όμιλος του Ρήνου» με μια «παράλληλη κυβέρνηση» (οικονομική κυβέρνηση προφανώς, διότι η πρωτοβουλία δεν έχει να προτείνει κάτι για θέματα Υγείας ή Αγροτικής Πολιτικής και Αλιείας, ας πούμε – και ευτυχώς που δεν έχει…), ο Αντρέας Άισλ του Ινστιτούτου Ντελόρ θεωρεί ότι αποτελέσματα δεν θα μπορέσει να παράξει αν δεν υπάρξει πολιτική βούληση εκ μέρους των εκλεγμένων εθνικών κυβερνήσεων της ΕΕ.
«Η φιλοδοξία να υποβληθούν συγκεκριμένες προτάσεις για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς πολιτική βούληση. Υπάρχει σήμερα η πολιτική βούληση, αλλά παραμένει αφηρημένη. Η πρόκληση για αυτήν την ομάδα θα είναι να μεταφράσει με επιτυχία αυτή τη βούληση σε συγκεκριμένη δράση», εξηγεί ο Άισλ.
Μουδιασμένη η Κομισιόν
Επίσημη αντίδραση της Κομισιόν στην πρωτοβουλία Ντράγκι ακόμα δεν υπάρχει. Η «ευρωπαϊκή κυβέρνηση» μοιάζει κατ’ αρχάς σοκαρισμένη που δεν ήταν ενήμερη των εξελίξεων. Είναι σαφές όμως ότι ο «Σούπερ Μάριο» θέλησε να αποστασιοποιηθεί από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τους επιτρόπους, τους συνεργάτες και τις υπηρεσίες των οποίων προΐσταται, που υποδέχθηκαν εξάλλου μετ’ επαίνων την έκθεσή του το 2024.
Βλέποντας την αβελτηρία της Κομισιόν (ουδέποτε φημιζόταν βέβαια η ΕΕ για την αποφασιστικότητα και την ταχύτητά της, κάτι που ο ίδιος γνωρίζει καλύτερα από κάθε άλλον), ο Ντράγκι αποφάσισε να πιέσει για την επιτάχυνση των εξελίξεων «εκθέτοντας», κατά κάποιον τρόπο, το ανώτατο εκτελεστικό όργανο της ΕΕ ενώπιον και των κυβερνήσεων και των Ευρωπαίων πολιτών.
«Ο Όμιλος του Ρήνου δίνει την ελευθερία στον παλαίμαχο πολιτικό και τραπεζίτη να αποφασίσει για τη στρατηγική εφαρμογής του σχεδίου του και επομένως του δίνει ένα βαθμό ελευθερίας για να προτείνει τι πιστεύει αυτός και η ομάδα του», εξηγεί ο Αντρέας Άισλ.
Θα πρόσθετε κανείς ότι ο Όμιλος του Ρήνου δίνει επίσης στον Ντράγκι και την απαραίτητη δημοσιότητα. Επαναφέρει δηλαδή στην επικαιρότητα κι αυτόν και την περιβόητη έκθεσή του, διότι είναι σαφές ότι όλα τα ευρωπαϊκά Μέσα Ενημέρωσης θα ενδιαφέρονταν να φιλοξενήσουν δηλώσεις και συνεντεύξεις των 55 προσωπικοτήτων που μετέχουν στον Όμιλο.
«Δεν υπάρχει αντιπαλότητα»
Εν πάση περιπτώσει, η «Les Echos» εκτιμά ότι «δεν υπάρχει αντιπαλότητα» μεταξύ Κομισιόν και Ντράγκι, «ακόμη και αν η Επιτροπή των Βρυξελλών δεν ήταν και τόσο ευχαριστημένη που δεν είχε ενημερωθεί για την πρωτοβουλία…».
Επισήμως, το ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο χαιρετίζει τη δημιουργία αυτής της ομάδας. «Δεν πρόκειται τόσο για τον ανταγωνισμό όσο για την επιθυμία του Mario Draghi να συγκεντρώσει ένα ευρύτερο φάσμα προσωπικοτήτων για να αντιμετωπίσει τα εμπόδια που εμποδίζουν την εφαρμογή της μεταρρύθμισης», πιστεύει ο Αντρέας Άισλ. «Αυτό θα ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στα κράτη-μέλη και θα ωθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιταχύνει το βήμα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της», εξηγεί.
