Γερμανία: Στο 47% ο συντελεστής φορολόγησης για τους πλουσιότερους πολίτες

Αναδιανομή των εισοδημάτων φέρνει η φορολογική μεταρρύθμιση που ξεκίνησε στη Γερμανία, έπειτα από τη συμφωνία του περασμένου Ιουλίου μεταξύ των συγκυβερνούντων κομμάτων των Χριστιανοδημοκρατών και των Σοσιαλδημοκρατών. Το νομοσχέδιο που ενέκρινε την Τετάρτη η κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς έχει ως κεντρικό στόχο τη μείωση των φόρων για τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος κατά 10 δισ. ευρώ ετησίως, αυξάνοντας παράλληλα τη συνεισφορά των πλουσιότερων νοικοκυριών. Μετά την ψήφισή τους από το Κοινοβούλιο αυτό το φθινόπωρο, τα μέτρα αυτά αναμένεται να εφαρμοστούν το 2027 και να «τεθούν σε πλήρη ισχύ το 2028».

Βάσει της μεταρρύθμισης, μια οικογένεια με δύο παιδιά και ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 60.000 ευρώ θα έχει περισσότερα από 600 ευρώ επιπλέον ετησίως από το 2028, υπογραμμίζει το γερμανικό Υπουργείο Οικονομικών. Ταυτόχρονα, τα επιδόματα τέκνων θα αυξηθούν από 259 ευρώ σε 267 ευρώ μηνιαίως ανά παιδί το 2027 και στη συνέχεια σε 272 ευρώ το επόμενο έτος. «Παρέχουμε υποστήριξη σε οικογένειες με παιδιά, φροντίζουμε να τους περισσέψουν λίγα περισσότερα χρήματα στο τέλος του μήνα», δήλωσε ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ.

Συντελεστής 47%

Στη Γερμανία – όπως και σε άλλες δυτικοευρωπαϊκές χώρες – ο νομοθέτης δίνει έμφαση στη στοχευμένη φορολόγηση των εισοδημάτων και όχι στην οριζόντια της κατανάλωσης. Ο βασικός συντελεστής ΦΠΑ είναι εξάλλου εδώ και μια 20ετία στο 19% – από το 2005 συγκεκριμένα, που τον ανέβασε η Άνγκελα Μέρκελ, προαναγγέλοντας μάλιστα την αύξηση προεκλογικά! Συντελεστής 7% επιβάλλεται σε αγαθά πρώτης ανάγκης, όπως βασικά τρόφιμα, βιβλία, εφημερίδες και διανυκτερεύσεις στα ξενοδοχεία.

Με γνώμονα λοιπόν την κατανομή των φορολογικών βαρών ανάλογα με τη δυνατότητα του κάθε πολίτη, το αφορολόγητο θα αυξηθεί από τα 12.348 ευρώ εφέτος, στα 12.900 ευρώ το έτος 2028.

Για τα υψηλότερα εισοδήματα τα κλιμάκια θα αλλάξουν. Ο μέγιστος, ως σήμερα, φορολογικός συντελεστής 42% θα ξεκινά από τα 70.600 ευρώ ετησίως αντί για 69.879 ευρώ, κάτι που υπολογίζεται ότι θα εξομαλύνει την εξέλιξη των φορολογικών κλιμακίων για τα εισοδήματα μεταξύ 17.800 ευρώ και 70.600 ευρώ.

Για αντιστάθμιση των ελαφρύνσεων αυτών αναθεωρείται ο λεγόμενος «φόρος περιουσίας», η επιπλέον επιβάρυνση δηλαδή που επιβάλλεται στους πιο ευκατάστατους φορολογούμενους. Έτσι ο φορολογικός συντελεστής 45% θα εφαρμόζεται σε φορολογητέα εισοδήματα 250.000 ευρώ ετησίως αντί για 277.826 ευρώ που ισχύει σήμερα. Ταυτόχρονα, θα εισαχθεί μια νέα φορολογική κλίμακα για τους φορολογούμενους με ετήσια εισοδήματα άνω των 280.000 ευρώ. Σε αυτήν την κλίμακα, ο φορολογικός συντελεστής θα αυξηθεί στο 47%.

Ο ανταποκριτής της «Les Echos» στο Βερολίνο, Εμανουέλ Γκρασλάν, υπενθυμίζει ότι στη Γαλλία ο φορολογικός συντελεστής για την υψηλότερη κατηγορία εισοδημάτων είναι 45%, αλλά προστίθεται μια εισφορά 3% (γνωστή ως «εισφορά Σαρκοζί») σε εισοδήματα που υπερβαίνουν τα 250.000 ευρώ και 4% σε εισοδήματα άνω των 500.000 ευρώ. Κάποιος δηλαδή που κερδίζει μισό εκατομμύριο ευρώ ετησίως φορολογείται με 49%, άρα στην τσέπη του μένουν σχεδόν τα μισά (255.000 ευρώ), ενώ κάποιος που κερδίζει 250.000 ευρώ φορολογείται με 48% και του μένουν 130.000 ευρώ.

Τα παράδοξα των μικρομεσαίων

Έντονες αντιδράσεις εκ μέρους των ιδιοκτητών μικρομεσαίων επιχειρήσεων προκάλεσε η φορολογική μεταρρύθμιση Μερτς και συγκεκριμένα η αύξηση των συντελεστών φορολόγησης των υψηλότερων εισοδημάτων. Το παράδοξο έγκειται στο ότι η φορολογική μεταρρύθμιση προβλέπει τη μείωση του οριζόντιου ομοσπονδιακού συντελεστή φορολόγησης των επιχειρήσεων από το 15% στο 10% σε ορίζοντα πενταετίας.

Παρενθετικά να σημειωθεί ότι πάνω από το γενικό συντελεστή 15% επιβάλλονται επιπλέον επιβαρύνσεις από τα κρατίδια και άλλους φορείς (όπως και φόρος αλληλεγγύης), έτσι ώστε στο Βερολίνο ο εταιρικός φόρος να φθάνει συνολικά το 30%, στη Φραγκφούρτη το 32% και στο Μόναχο το 33%.

Παρά την προοπτική γενικότερης φορολογικής ελάφρυνσης του επιχειρείν, η Ομοσπονδία Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI) έκρινε «απογοητευτικά» τα μέτρα της κυβέρνησης Μερτς επειδή «κινδυνεύουν να εμποδίσουν τις επιχειρηματικές επενδύσεις, ιδίως από τις βιομηχανικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις».

Η Ομοσπονδία πιστεύει ότι «η ελάφρυνση για τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα θα είναι μέτρια επειδή δεν λαμβάνει υπόψη την πιθανότητα οι φορολογούμενοι να ανέβουν φορολογικό κλιμάκιο λόγω του πληθωρισμού». Κάτι που «συμβαίνει για πρώτη φορά από το 2015», όπως σημειώνει η BDI. Σημειωτέον ότι στη Γερμανία δεν ισχύει η ΑΤΑ (αυτόματη τιμαριθμική αναπροσαρμογή), όπως στη Γαλλία, το Βέλγιο ή το Λουξεμβούργο. Τουναντίον, απαγορεύεται ρητώς από το νόμο για να αποφευχθεί ένα σπιράλ αυξήσεων μισθών και τιμών – είναι κατάλοιπα της Βαϊμάρης αυτά.

Εν πάση περιπτώσει, την αντίθεσή του στην αύξηση της άμεσης φορολογίας σε ό,τι αφορά τα υψηλά εισοδήματα εξέφρασε και το Γερμανικό Βιομηχανικό και Εμπορικό Επιμελητήριο (DIHK). Το Επιμελητήριο πιστεύει επίσης ότι η επιπλέον επιβάρυνση των υψηλών εισοδημάτων θα επηρεάσει κυρίως τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, επειδή «για πολλές εταιρικές σχέσεις, ο φόρος εισοδήματος είναι ο καθοριστικός εταιρικός φόρος».

Είναι χαρακτηριστική η δήλωση που έκανε η γενική διευθύντρια του DIHK, Έλενα Μελνικόφ: «Η αύξηση αυτού που ονομάζεται ‘φόρος των πλουσίων’ είναι στην πραγματικότητα ένας φόρος που επιβαρύνει τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Επιβαρύνει τις εταιρείες εκείνες που επενδύουν, εκπαιδεύουν και δημιουργούν θέσεις εργασίας στη Γερμανία».

Ενδοκυβερνητική αμφισβήτηση

Επιφυλάξεις για τη μεταρρύθμιση εξέφρασαν όμως και στελέχη της ίδιας της κυβέρνησης – ακόμη χειρότερα, στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης! Έτσι η υπουργός Οικονομίας Κατερίνα Ράιχε, έβαλε μεν την υπογραφή της στο νομοθέτημα, αλλά ταυτόχρονα το χαρακτήρισε «ανεπαρκώς φιλόδοξο».

Αίσθηση προκάλεσε η αποκάλυψη από τον γερμανικό τύπο επιστολής που απηύθυνε η Ράιχε (που ανήκει στο Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα) προς το συνάδελφό της του υπουργείου Οικονομικών Κλίνκμπαϊλ (που ανήκει στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και είναι αντικαγκελάριος της κυβέρνησης Μερτς).

Στην επιστολή (που δεν υπογράφει βέβαια προσωπικά η Ράιχε) το Υπουργείο Οικονομίας εκφράζει στο Υπουργείο Οικονομικών την ανησυχία του «για το αυξανόμενο χάσμα στο φορολογικό βάρος μεταξύ εταιρικών σχέσεων και εταιρειών, λόγω της σχεδιαζόμενης μείωσης του συντελεστή φορολογίας των εταιρειών, ο οποίος θα μειωθεί από 15% σε 10% σε διάστημα πέντε ετών». Το Υπουργείο Οικονομίας απευθύνεται και προσωπικά στον αντικαγκελάριο Κλίνγκμπαϊλ καλώντας τον «να εξετάσει μια εκτεταμένη φορολογική μεταρρύθμιση».

Ο ανταποκριτής της «Les Echos» στο Βερολίνο αναφέρει ότι ο Κλίνκμπαϊλ μιλώντας στο γερμανικό ραδιόφωνο στάθηκε εμφανώς εκνευρισμένος στην εντύπωση που προκαλούν τέτοιου είδους επιστολές στους Γερμανούς πολίτες. «Όταν οι υπουργοί αμφισβητούν τις ενέργειες της κυβέρνησης την οποία υπηρετούν, δεν είναι καλό γι’ αυτήν την κυβέρνηση», σχολίασε χαρακτηριστικά. Ε, τα έχουν αυτά οι κυβερνήσεις «μεγάλου συνασπισμού». Μ’ αυτές πορεύεται, όμως, συχνά-πυκνά η μεγαλύτερη και ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης.