Τουλάχιστον 700 σούπερ μάρκετ στη Γαλλία, από τα 10.000 συνολικά στη χώρα, επηρεάστηκαν από την πρωτοφανούς κλίμακας κυβερνοεπίεση στα συστήματα ψύξης τροφίμων, τη νύχτα της Κυρικαής προς Δευτέρα, σύμφωνα με τη γαλλική κυβέρνηση.
Η κυβερνοεπίθεση προκάλεσε υπερθέρμανση των συστημάτων ψύξης, με αποτέλεσμα να πεταχτούν τόνοι τροφίμων.
Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ, δήλωσε στο Κοινοβούλιο την Τρίτη ότι επηρεάστηκαν περίπου 700 από τα 10.000 σούπερ μάρκετ της χώρας.
Είπε ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για τον εφοδιασμό τροφίμων της Γαλλίας, αλλά αναγνώρισε ότι η επίθεση «αγγίζει την καρδιά της επισιτιστικής μας ασφάλειας». «Ήταν ένα κάλεσμα αφύπνισης για όλους», τόνισε με δραματικό ύφος.
Η εισαγγελία του Παρισιού δήλωσε ότι διερευνά αυτή την μεγάλης κλίμακας επίθεση, συμπεριλαμβανομένης της έκτασης των ζημιών που προκλήθηκαν από αλλοιωμένα τρόφιμα και την πρόκληση φωτιάς.
Η Εθνική Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας της Γαλλίας (ANSSI) δήλωσε ότι διερευνά την τρέχουσα επίθεση «τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να συντονίσει τις ενέργειές της με τους ομολόγους της».
Αντιδράσεις
Ο Christophe Hansen, Επίτροπος της ΕΕ για τα Τρόφιμα και τη Γεωργία, καταδίκασε την επίθεση στη Γαλλία, σημειώνοντας σε μια ανάρτηση στο X: «Η επισιτιστική ασφάλεια απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή σε όλα τα επίπεδα, επειδή η οπλοποίηση των τροφίμων έχει γίνει πραγματικότητα».
Ο Dominique Schelcher, Διευθύνων Σύμβουλος της γαλλικής αλυσίδας παντοπωλείων Cooperative U, δήλωσε ότι επηρεάστηκαν 80 από τα 2.000 καταστήματα της εταιρείας. Τα περισσότερα κατάφεραν να αποτρέψουν τις διακοπές στην ψύξη, αλλά κάποια αναγκάστηκαν να πετάξουν τρόφιμα, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X.
«Η στόχευση εξοπλισμού που είναι απαραίτητος για τη διατήρηση φρέσκων προϊόντων αποτελεί επίθεση στην γαλλική αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Είναι πρωτοφανές, εξαιρετικά σοβαρό και απαράδεκτο», δήλωσε ο Schelcher.
Η δανική εταιρεία τεχνολογίας Danfoss, η οποία προμήθευσε το λογισμικό διαχείρισης ψύξης, δήλωσε τη Δευτέρα ότι τα περισσότερα επηρεαζόμενα συστήματα ήταν παλαιότερα προϊόντα που δεν λάμβαναν πλέον ενημερώσεις λογισμικού ή ασφαλείας.
«Η Danfoss συμβουλεύει εδώ και καιρό τους πελάτες να διατηρούν τα υποστηριζόμενα συστήματα ενημερωμένα με το πιο πρόσφατο υλικολογισμικό, καθώς και να λειτουργούν πίσω από ένα τείχος προστασίας», ανέφερε η εταιρεία.
Η Danfoss δήλωσε ότι συνεργάζεται με τους επηρεαζόμενους πελάτες για να περιορίσει τη ζημιά.
Και στην Ολλανδία
Ο ολλανδικός γίγαντας των σούπερ μάρκετ Ahold Delhaize δήλωσε την Τρίτη ότι εργάζεται για την αποκατάσταση συστημάτων που είχε κλείσει μετά από αυτό που χαρακτήρισε ως πρόβλημα ασφαλείας.
Η εταιρεία, η οποία διαχειρίζεται τα Albert Heijn στην Ολλανδία, Delhaize στο Βέλγιο και Stop & Shop στις Ηνωμένες Πολιτείες, αρνήθηκε να παράσχει περισσότερες λεπτομέρειες.
Οι ιστότοποι αρκετών από τις μάρκες της, συμπεριλαμβανομένων των Stop & Shop, Food Lion και Albert Heijn, παρέμειναν εκτός λειτουργίας την Τρίτη, αν και τα καταστήματα ήταν ανοιχτά και εξυπηρετούσαν τους πελάτες.
Η Ahold Delhaize δήλωσε ότι δεν είχε καμία απόδειξη ότι είχαν κλαπεί δεδομένα πελατών ή εργαζομένων.
«Η προστασία της υποδομής μας προς το συμφέρον των πελατών, των συνεργατών και των συνεργατών μας αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα», δήλωσε η εταιρεία. «Ζητούμε συγγνώμη για οποιαδήποτε ταλαιπωρία μπορεί να έχει προκαλέσει αυτό το ζήτημα σε πελάτες και συνεργάτες».
Δεν ήταν η πρώτη φορά
Ωστόσο, σούπερ μάρκετ στην Ευρώπη και σε άλλες περιοχές, αλλά και μεγάλες αλυσίδες λιανικής έχουν στο παρελθόν υποστεί άλλους τύπους κυβερνοεπιθέσεων.
Για παράδειγμα, τον Απρίλιο του 2025, η βρετανική αλυσίδα Marks and Spencer υπέστη επίθεση ransomware (τύπος κακόβουλου λογισμικού που κλειδώνει ή κρυπτογραφεί τα αρχεία ενός υπολογιστή ή ολόκληρο το σύστημα, καθιστώντας τα απολύτως απρόσιτα στον χρήστη) και αναγκάστηκε να αναστείλει τις ηλεκτρονικές παραγγελίες για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η εταιρεία εκτίμησε τη ζημιά από την επίθεση σε σχεδόν 400 εκατομμύρια δολάρια.
Ο ιός στάλθηκε από την ομάδα χάκερ Scattered Spider, η οποία, σύμφωνα με δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης, επιχείρησε επίσης να επιτεθεί στην αλυσίδα Co-op και στα Harrods.
Μερικοί από τους κυβερνοεγκληματίες συνελήφθησαν. Ήταν νέοι ηλικίας 16 έως 25 ετών από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και τον Καναδά.
Σε σχέση με την επίθεση σε γαλλικές αλυσίδες λιανικής πώλησης, πολλά ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν τη Ρωσία, υπενθυμίζοντας ότι τον Σεπτέμβριο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν διέταξε την προστασία των κρίσιμων υποδομών της χώρας από ρωσικές «υβριδικές επιθέσεις».
Ανάλογη επίθεση και στη Ρωσία
Στο μεταξύ, όπως υπενθύμισε ο Alexey Lukatsky της Positive Technologies σε συνέντευξή του στη ρωσική Kommersant, ένα παρόμοιο περιστατικό που αφορούσε τον ίδιο εξοπλισμό συνέβη στη Ρωσία τον Μάρτιο του 2022 στο γεωργικό συγκρότημα Selyatino, αλλά η επίθεση εντοπίστηκε εγκαίρως και οι ζημιές αποτράπηκαν.
Όπως ανέφερε τότε το Prime, επικαλούμενο επιστολή της εταιρείας logistics Slavtrans-Service προς το ρωσικό Υπουργείο Γεωργίας, χάκερ επιχείρησαν να αποψύξουν 40.000 τόνους κρέατος και ψαριών που ήταν αποθηκευμένα στο συγκρότημα ψύξης και αποθήκευσης Selyatino.
Οι επιτιθέμενοι παραβίασαν το τηλεχειριζόμενο σύστημα ελέγχου του αυτοματοποιημένου εξοπλισμού Danfoss και απέκτησαν πρόσβαση στον κύριο ελεγκτή, αλλάζοντας τις ρυθμίσεις θερμοκρασίας από -24°C σε +30°C.
Η υπηρεσία ασφαλείας της JSC Agrohub Selyatino απέκρουσε γρήγορα την επίθεση, επαναφέροντας τις αρχικές ρυθμίσεις και διατηρώντας ολόκληρη την προμήθεια προϊόντων.
Ο χρήστης που χάκαρε το σύστημα του ρωσικού agrohub αυτοπροσδιορίστηκε ως Anonymous.
