Από τον τελευταίο όροφο του Riviera Tower η Αθήνα μοιάζει διαφορετική. Η Ακρόπολη, ο Σαρωνικός, η μαρίνα του Αγίου Κοσμά, η υπογειοποίηση της λεωφόρου Ποσειδώνος, το Μητροπολιτικό Πάρκο που διαμορφώνεται και το σύνολο της μεγάλης ανάπλασης του Ελληνικού αποκαλύπτουν από ψηλά την έκταση μιας επένδυσης που εξελίσσεται ταυτόχρονα σε δεκάδες εργοτάξια.
Η εικόνα από τα 200 μέτρα δεν εντυπωσιάζει μόνο για τη θέα, αλλά αποτυπώνει το μέγεθος ενός έργου που πριν από λίγα χρόνια υπήρχε μόνο σε μακέτες, ψηφιακές απεικονίσεις και τεχνικά σχέδια. Σήμερα, ο υψηλότερος οικιστικός ουρανοξύστης που έχει κατασκευαστεί ποτέ στην Ελλάδα και ο υψηλότερος παραθαλάσσιος «πράσινος» οικιστικός πύργος στη Μεσόγειο περνά από τη φάση του φέροντος οργανισμού στην ολοκλήρωση των κατοικιών του.
Η διαδρομή ωστόσο δεν ξεκίνησε με τις εκσκαφές. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δοθεί από την LAMDA Development ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2022, όταν εκδόθηκε η οικοδομική άδεια, ύστερα από μία από τις πιο σύνθετες διαδικασίες αδειοδότησης που έχουν πραγματοποιηθεί για ιδιωτικό έργο στην Ελλάδα. Για την ολοκλήρωσή της χρειάστηκαν χιλιάδες σχέδια, καθώς και εγκρίσεις από πλήθος υπουργείων, ανεξάρτητων αρχών και τεχνικών φορέων.
Επένδυση με διεθνή χαρακτηριστικά
Ήδη τότε είχε γίνει σαφές ότι δεν επρόκειτο για μια συνηθισμένη οικοδομή. Ο Riviera Tower ήταν από την αρχή μια επένδυση με διεθνή χαρακτηριστικά, τόσο ως προς τον σχεδιασμό όσο και ως προς την οργάνωση της κατασκευής.
Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός ανατέθηκε στους διεθνούς φήμης Foster + Partners, σε συνεργασία με το γραφείο Αλέξανδρου Τομπάζη. Οι στατικές και ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες εκπονήθηκαν από τη βρετανική Buro Happold, με τη συμμετοχή ελληνικών τεχνικών εταιρειών, ενώ την κατασκευή ανέλαβε η κοινοπραξία Bouygues Bâtiment International και AKTOR. Η πραγματική πρόκληση, όμως, άρχισε όταν τα σχέδια έπρεπε να μετατραπούν σε έργο.
Τον Οκτώβριο του 2023 ολοκληρώθηκε η θεμελίωση του πύργου. Προηγήθηκε η εγκατάσταση 300 πασσάλων διαμέτρου 1,5 μέτρου σε βάθος 35-50 μέτρων και ακολούθησε η μεγαλύτερη συνεχούς διάρκειας σκυροδέτηση που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη χώρα. Για περισσότερες από 40 ώρες, χωρίς διακοπή, οκτώ αντλίες σκυροδέματος, περισσότερες από 120 βαρέλες και πάνω από 1.000 δρομολόγια τροφοδότησαν το εργοτάξιο με περίπου 7.500 κυβικά μέτρα σκυροδέματος και 1.760 τόνους οπλισμού. Το σύστημα θεμελίωσης, όπως επισημαίνεται, σχεδιάστηκε με πρότυπα που χρησιμοποιούνται σε ορισμένους από τους υψηλότερους πύργους του κόσμου, όπως το Burj Khalifa και οι Petronas Towers, επιβεβαιώνοντας ότι οι τεχνικές απαιτήσεις του έργου ξεπερνούσαν κατά πολύ εκείνες μιας συμβατικής οικοδομής.
Από εκεί και μετά, ο Riviera Tower άρχισε να μεγαλώνει σχεδόν μπροστά στα μάτια των κατοίκων της Αθήνας. Την άνοιξη του 2024 οι πρώτοι όροφοι άρχισαν να διακρίνονται από τη λεωφόρο Ποσειδώνος. Τον Απρίλιο είχαν ολοκληρωθεί οι πλάκες του τέταρτου ορόφου, ενώ οι δύο κεντρικοί πυρήνες ανελκυστήρων και κλιμακοστασίων είχαν ήδη φτάσει έως τον όγδοο. Μήνα με τον μήνα, καλοκαίρι και χειμώνα, ο πύργος άλλαζε την εικόνα του παραλιακού μετώπου, ώσπου τον Φεβρουάριο του 2026 έφτασε στον 42ο όροφο και σήμερα, με την ολοκλήρωση του φέροντος οργανισμού, στα 200 μέτρα.
Η κατασκευή του Riviera Tower αποτελεί ταυτόχρονα και μια δοκιμασία για τις δυνατότητες της ελληνικής αγοράς κατασκευών. Σύμφωνα πάντα με επίσημα στοιχεία που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα, περισσότερες από 100 διαφορετικές ειδικότητες, δεκάδες υπεργολάβοι και πάνω από 20 μηχανικοί συνεργάζονται καθημερινά στο έργο. Πολιτικοί μηχανικοί, αρχιτέκτονες, μηχανολόγοι, ηλεκτρολόγοι, façade engineers, ειδικοί ενεργειακών προσομοιώσεων, BIM specialists, experts ψηφιακού σχεδιασμού, αυτοματισμών, βιωσιμότητας, μικροκλιματικών αναλύσεων και ποιοτικού ελέγχου εργάζονται σε ένα κοινό ψηφιακό περιβάλλον, αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες σχεδιασμού και διαχείρισης που μέχρι πριν από λίγα χρόνια εφαρμόζονταν κυρίως σε μεγάλα διεθνή έργα.
Στοίχημα για την ελληνική αγορά ακινήτων
Πέρα όμως από το τεχνικό και κατασκευαστικό του αποτύπωμα, ο Riviera Tower αποτελεί και ένα από τα σημαντικότερα στοιχήματα της ελληνικής αγοράς ακινήτων. Το ενδιαφέρον των αγοραστών εκδηλώθηκε ήδη από τα πρώτα στάδια του έργου, όταν ο πύργος υπήρχε μόνο σε σχέδια και φωτορεαλιστικές απεικονίσεις, καθώς οι κατοικίες όπως έχει ανακοινωθεί επίσημα διατέθηκαν στην αγορά πριν ακόμη ξεκινήσει η ανέγερση. Σήμερα, καθώς ο φέρων οργανισμός έχει ολοκληρωθεί και το έργο περνά στη φάση των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, των όψεων και των εσωτερικών διαμορφώσεων, το εργοτάξιο αλλάζει σταδιακά χαρακτήρα. Οι γερανοί και τα συνεργεία εξακολουθούν να κυριαρχούν, όμως δίπλα τους εμφανίζονται πλέον οι άνθρωποι που σε λίγους μήνες θα ζουν στο κτίριο.
Από τους ανθρώπους που έχουν ζήσει ολόκληρη αυτή τη διαδρομή είναι και μηχανικοί που βρίσκονται στο έργο από την πρώτη ημέρα. Εκεί όπου πριν από λίγα χρόνια παρακολουθούσαν τις εκσκαφές, τη θεμελίωση και την ανύψωση του φέροντος οργανισμού, σήμερα υποδέχονται πλέον τους μελλοντικούς ιδιοκτήτες των κατοικιών. Οι επισκέψεις αυτές έχουν πλέον διαφορετικό περιεχόμενο.
Οι συζητήσεις όπως επισημαίνεται δεν αφορούν μόνο σκυρόδεμα, γερανούς ή χρονοδιαγράμματα, αφορούν την καθημερινότητα των ανθρώπων που θα κατοικήσουν στον πύργο. Οι ιδιοκτήτες ενημερώνονται για την εξέλιξη των εργασιών, εξετάζουν τις επιλογές που έχουν για τις εσωτερικές διαμορφώσεις των κατοικιών τους, επιλέγουν υλικά και λειτουργικές λύσεις, πάντοτε μέσα στα όρια του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και των τεχνικών προδιαγραφών του έργου.
Το γραφείο doxiadis+ έχει αναλάβει τον σχεδιασμό των φυτεύσεων και του περιβάλλοντος χώρου του Riviera Tower. Όπως περιγράφεται στον σχεδιασμό, η μεσογειακή βλάστηση, το υδάτινο στοιχείο και το φυσικό φως συνδυάζονται αρμονικά στον σχεδιασμό του έργου, δημιουργώντας μια σύνδεση ανάμεσα στο κτίριο και το φυσικό του περιβάλλον.
Οι φυτεύσεις βασίζονται κυρίως σε γηγενή είδη με περιορισμένες ανάγκες άρδευσης, συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός ευνοϊκού μικροκλίματος και ενισχύοντας τον βιοκλιματικό χαρακτήρα του Riviera Tower, σε πλήρη αρμονία με το μεσογειακό τοπίο. Ο σχεδιασμός του δίνει έμφαση στη μειωμένη κατανάλωση ενέργειας, στην ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων, στη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος και στη δημιουργία ενός ποιοτικού μικροκλίματος για τους κατοίκους. Η πιστοποίηση LEED Gold ενισχύει περαιτέρω τις περιβαλλοντικές του επιδόσεις, συμβάλλοντας στη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και της κατανάλωσης πόσιμου νερού.
Η κατασκευή όμως του Riviera Tower δεν έχει περιοριστεί μόνο στο τεχνικό και επενδυτικό της σκέλος. Από την πρώτη παρουσίασή του, το έργο προκάλεσε ευρύτερο δημόσιο ενδιαφέρον και άνοιξε μια συζήτηση γύρω από τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται ο αστικός χώρος της Αθήνας, τον ρόλο των νέων αρχιτεκτονικών τοποσήμων και τη σχέση τους με το υφιστάμενο τοπίο της πόλης. Όπως συμβαίνει συχνά με έργα αυτής της κλίμακας, διατυπώθηκαν διαφορετικές προσεγγίσεις και απόψεις, ένας διάλογος που αναμένεται να συνεχιστεί καθώς η ανάπλαση του Ελληνικού προχωρά.
Για πρώτη φορά ένας οικιστικός ουρανοξύστης τέτοιου ύψους
Εκείνο που δεν αμφισβητείται είναι το μέγεθος του τεχνικού εγχειρήματος, όπως επισημαίνει το ΑΠΕ – ΜΠΕ. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα υλοποιείται ένας οικιστικός ουρανοξύστης αυτού του ύψους, με διεθνείς προδιαγραφές, αξιοποιώντας τεχνογνωσία από μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου, σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία σχεδιασμού, προηγμένα συστήματα διαχείρισης έργου και αυστηρά πρότυπα βιωσιμότητας και ασφάλειας.
Όπως έχει επισημάνει ο διευθύνων σύμβουλος της LAMDA Development, Οδυσσέας Αθανασίου, στόχος ήταν η δημιουργία ενός αρχιτεκτονικού τοποσήμου διεθνών προδιαγραφών, με επίκεντρο το πράσινο, τη βιωσιμότητα και την ποιότητα ζωής. Η ολοκλήρωση του φέροντος οργανισμού αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, χωρίς όμως να σηματοδοτεί το τέλος της διαδρομής.
Μέχρι την παράδοση του Riviera Tower το καλοκαίρι του 2027 απομένει ακόμη σημαντικό κατασκευαστικό έργο. Ωστόσο, για τους εκπροσώπους του Τύπου που επισκέφθηκαν την περασμένη εβδομάδα την κορυφή του πύργου, ήταν εμφανές ότι το έργο έχει ήδη περάσει σε μια νέα φάση, από ένα μεγάλο εργοτάξιο μετατρέπεται σταδιακά σε έναν τόπο κατοικίας.
Από τα χιλιάδες σχέδια της αδειοδότησης, τις εκσκαφές, τη θεμελίωση, τη μεγαλύτερη συνεχόμενη σκυροδέτηση που πραγματοποιήθηκε ποτέ στην Ελλάδα, τον τέταρτο, τον όγδοο και τον 42ο όροφο, μέχρι την κατάκτηση των 200 μέτρων, ο Riviera Tower δεν αφηγείται μόνο την ιστορία ενός κτιρίου. Αφηγείται την ιστορία μιας επένδυσης που δοκιμάζει τις δυνατότητες της ελληνικής κατασκευαστικής αγοράς, φέρνει νέα τεχνογνωσία στη χώρα, κινητοποιεί εκατοντάδες επιστήμονες, μηχανικούς και τεχνικούς και, πριν ακόμη παραδοθεί, συνθέτει το δημόσιο διάλογο και αρχίζει ήδη να αποκτά το σημαντικότερο στοιχείο κάθε πόλης, τους ανθρώπους της.
