Αλυσιδωτές αντιδράσεις έχει προκαλέσει ο πόλεμος στο Ιράν στις αναπτυσσόμενες χώρες. Από την Αιθιοπία μέχρι το Τουβαλού, οι ελλείψεις καυσίμων είναι ολοένα και συχνότερες
Πριν από τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην Τεχεράνη στα τέλη Φεβρουαρίου, οι αναδυώμενες οικονομίες είχαν θετική εικόνα μέσα από μεταρρυθμίσεις και συνετές δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές.
Σήμερα, το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ απειλεί να ανατρέψει την θετική οικονομική πορεία των αναδυόμενων οικονομιών.
Τριπλό πλήγμα για αναπτυσσόμενες χώρες
Κατ’ αρχάς, οι χώρες που εισάγουν καθαρή ενέργεια δεν μπορούν σε αυτή τη μφάση να ανταγωνιστούν τις διεθνείς αγορές.
Επιπρόσθετα, σε ένα πλαίσιο παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης εκλίπει η επιλογή εναλλακτικών μορφών ενέργειας, όπως τονίζουν οι Financial Times.
Η διαταραχή του εφοδιασμού σε τρόφιμα και λιπάσματα αυξάνει τον κίνδυνο υποσιτισμού σε χώρες όπου οι γεωργικές αποδόσεις έχουν ήδη πληγεί από την κλιματική αλλαγή. Εάν δε η σύγκρουση συνεχιστεί μέχρι τον Ιούνιο, η επισιτιστική ανασφάλεια μπορεί να πλήξει πάνω από 45 εκατομμύρια ανθρώπους, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.
Έπειτα, οι ξένοι εργαζόμενοι στον Κόλπο έστελναν στην πατρίδα τους πάνω από 100 δισ. δολάρια κάθε χρόνο. Πλέον, πολλοί απόδημοι από τις αναπτυσσόμενες χώρες επιστρέφουν πίσω, καθώς δεν είναι σαφές αν και πότε η οικονομική δραστηριότητα στην περιοχή θα επανέλθει στο φυσιολογικό.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένες σε ασθενέστερες ροές εμβασμάτων είναι οι χώρες της Νότιας Ασίας, η Αίγυπτος, οι Φιλιππίνες αλλά και το Μπαγκλαντές.
Πόλεμος στο Ιραν: Οι οικονομικές επιπτώσεις
Μέσα στη δίνη του πολέμου και των εύθραυστων διαπραγματεύσεων, το ΔΝΤ μείωσε φέτος τις προβλέψεις του για την ανάπτυξη των αναδυόμενων και αναπτυσσόμενων οικονομιών κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες.
Απεναντίας, οι προοπτικές του ΔΝΤ για τις προηγμένες οικονομίες στο σύνολό τους παρέμειναν αμετάβλητες.
Ο επικεφαλής ανάπτυξης του ΟΗΕ πρόσθεσε την Πέμπτη ότι ακόμη και αν ο πόλεμος σταματούσε αύριο, περισσότεροι από 30 εκατομμύρια άνθρωποι θα ωθούνταν πίσω στη φτώχεια λόγω των επιπτώσεών του.
Φυσικά, όσο περισσότερο διαρκεί ο πόλεμος, τόσο θα βαθαίνουν και οι οικονομικές και οι ανθρωπιστικές επιπτώσεις στα φτωχότερα κράτη του πλανήτη.
Ο ανθρωπιστικός παράγοντας
Στο μεταξύ, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στις αναπτυσσόμενες χώρες δεν διαθέτουν το δημοσιονομικό περιθώριο για επαρκή στήριξη σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν έλλειψη τροφίμων ή χρειάζονται υγραέριο για μαγείρεμα, υπογραμμίζουν οι Financial Times.
Η μείωση της εξωτερικής βοήθειας από τις ΗΠΑ και άλλες προηγμένες οικονομίες σημαίνει επίσης ότι τα οικονομικά αποθέματα που είναι διαθέσιμα στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι μικρότερα από ό,τι ήταν σε προηγούμενες κρίσεις.
Από την πλευρά τους, τα πιο εύρωστα κράτη επικεντρώνονται στην παροχή εγχώριας οικονομικής στήριξης, στην εξασφάλιση αποστολών ορυκτών καυσίμων και στην αποθήκευση λιπασμάτων και τροφίμων.
Αναδύεται έτσι το ερώτημα, αν το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα είναι σε θέση να παράσχουν στήριξη ρευστότητας και να παροτρύνουν τις πλουσιότερες οικονομίες να αποφύγουν τις απαγορεύσεις εξαγωγών τροφίμων και λιπασμάτων.
Πώς θα υποστηριχθούν οι ασθενέστεροι;
Ένας προστατευμένος διάδρομος στα Στενά, που θα επέτρεπε τη ροή τροφίμων και λιπασμάτων, θα μπορούσε να παράσχει ουσιαστική ανακούφιση, σημειώνουν οι Financial Times.
Άλλωστε, μια παρόμοια μια από τον ΟΗΕ αναπτύχθηκε στη Μαύρη Θάλασσα κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία.
Ωστόσο, οι προσπάθειες για ένα τέτοιο σχέδιο, με την υποστήριξη της επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας δεν σημείωσαν ιδιαίτερη πρόοδο.
Ένας πιο άμεσος αλλά δυσκολότερος τρόπος αποτροπής της επαπειλούμενης επιτιστικής κρίσης στις αναδυόμενες οικονομίες είναι η κατάπαυση του πυρός σε συνδυασμό με την αποκατάσταση της ναυτιλίας.
Σε αντίθετη περίπτωση, το παγκόσμιο κόστος της σύγκρουσης θα συνεχίσει να επιβαρύνει περισσότερο εκείνους που είναι λιγότερο ικανοί να το αντέξουν – εκτός κι εάν οι πλουσιότερες χώρες είναι έτοιμες να δράσουν.
