Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται ξανά απέναντι σε έναν γνώριμο αλλά εξαιρετικά επικίνδυνο εφιάλτη: την ενεργειακή αστάθεια που απειλεί να πυροδοτήσει νέο κύμα πληθωρισμού, χρηματοπιστωτικής αναταραχής και γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Στο επίκεντρο αυτής της κρίσης βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, η στενή θαλάσσια δίοδος από την οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, οι υπουργοί Οικονομικών και οι κεντρικοί τραπεζίτες των χωρών της G7 συναντώνται στο Παρίσι, επιχειρώντας να αξιολογήσουν τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή αλλά και να συντονίσουν τις επόμενες κινήσεις τους απέναντι στην αυξανόμενη αβεβαιότητα.
Σύμφωνα με το CNBC, οι διεθνείς αγορές εμφανίζονται ολοένα και πιο ανήσυχες για το ενδεχόμενο παρατεταμένης διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Η παρέμβαση Πιερρακάκη στη G7
Ιδιαίτερο βάρος στη συζήτηση αποκτά η παρέμβαση του Έλληνα υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, ο οποίος εκπροσωπεί το Eurogroup στη συνάντηση της G7.
«Το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και η οριστική λήξη της σύγκρουσης είναι υψίστης σημασίας για τον περιορισμό των επιπτώσεων στην οικονομία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Πιερρακάκης.
Ο ίδιος τόνισε πως, παρά το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει επιδείξει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στην ενεργειακή κρίση, οι πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο θα είναι αναπόφευκτες ακόμα και αν η κρίση αποκλιμακωθεί σύντομα.
«Η ευρωπαϊκή οικονομία έχει αποδειχθεί ανθεκτική απέναντι σε αυτή την ενεργειακή κρίση. Ωστόσο, η παγκόσμια οικονομία θα αισθανθεί την πίεση – ακόμη κι αν η σύγκρουση επιλυθεί γρήγορα», σημείωσε.
Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ευρώπη εξακολουθεί να βρίσκεται σε φάση εύθραυστης οικονομικής ανάκαμψης, μετά από χρόνια υψηλού πληθωρισμού και αυξημένων επιτοκίων.
Η άνοδος στις αποδόσεις ομολόγων
Οι αγορές ήδη αντιδρούν έντονα. Οι αποδόσεις των μακροπρόθεσμων κρατικών ομολόγων σε αρκετές οικονομίες της G7 έχουν εκτοξευθεί τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι μια νέα ενεργειακή κρίση θα αναζωπυρώσει τον πληθωρισμό.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου κατέγραψε την Παρασκευή υψηλό ενός έτους, φτάνοντας το 5,121%, μετά από άνοδο σχεδόν 11 μονάδων βάσης. Πρόκειται για επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν από τον Μάιο του 2025 και πλησιάζουν τα υψηλά του 2023.
Οι αναλυτές αποδίδουν τη νευρικότητα των αγορών τόσο στα αδύναμα στοιχεία για τον πληθωρισμό όσο και στις προσδοκίες για τη μελλοντική νομισματική πολιτική υπό τον νέο πρόεδρο της Federal Reserve, Κέβιν Γουόρς.
Ανάλογη εικόνα επικρατεί και στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι αποδόσεις των 30ετών βρετανικών ομολόγων – των γνωστών gilts – κινούνται στα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη της δεκαετίας του 1990. Η πολιτική αβεβαιότητα σε συνδυασμό με τους φόβους για νέο κύμα πληθωρισμού επιβαρύνουν το επενδυτικό κλίμα.
Η Ιαπωνία στο επίκεντρο της ανησυχίας
Ιδιαίτερα ευάλωτη θεωρείται και η Ιαπωνία, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας. Η αύξηση των τιμών του πετρελαίου δημιουργεί έντονες πιέσεις στην ιαπωνική οικονομία, με τις αποδόσεις των ομολόγων να σημειώνουν επίσης σημαντική άνοδο.
Οι επενδυτές ζητούν πλέον υψηλότερες αποδόσεις για να διακρατήσουν κρατικό χρέος, γεγονός που αντανακλά τη μειωμένη εμπιστοσύνη στις δυνατότητες των κυβερνήσεων να περιορίσουν τις πληθωριστικές πιέσεις χωρίς να πλήξουν την ανάπτυξη.
Η εκρηκτική άνοδος στο πετρέλαιο
Την ίδια στιγμή, οι τιμές του πετρελαίου συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία. Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, ενισχύθηκε περισσότερο από 3% την Παρασκευή και έκλεισε στα 109,26 δολάρια το βαρέλι.
Το αμερικανικό αργό WTI κατέγραψε άνοδο άνω του 4%, κλείνοντας στα 105,42 δολάρια το βαρέλι.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το CNBC, το Brent έχει σημειώσει άνοδο 74% από τις αρχές του έτους, αν και παραμένει χαμηλότερα από το υψηλό των 118 δολαρίων που είχε αγγίξει στα τέλη Απριλίου.
Οι διεθνείς ενεργειακοί οργανισμοί προειδοποιούν ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με πρωτοφανή ταχύτητα προκειμένου να αντισταθμίσουν τη διαταραχή στην προσφορά από τη Μέση Ανατολή.
Η προειδοποίηση από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε στην τελευταία μηνιαία έκθεσή του ότι αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, τα αποθέματα ενδέχεται να προσεγγίσουν κρίσιμα επίπεδα.
«Τα ταχέως συρρικνούμενα αποθέματα, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες διαταραχές, μπορεί να προμηνύουν νέες εκρήξεις στις τιμές στο προσεχές διάστημα», ανέφερε χαρακτηριστικά ο οργανισμός.
Η προειδοποίηση αυτή έρχεται λίγο πριν από την κορύφωση της θερινής ζήτησης για καύσιμα, γεγονός που αυξάνει περαιτέρω την πίεση στις αγορές.
Οι φόβοι για νέο παγκόσμιο σοκ
Η ανησυχία πλέον δεν περιορίζεται μόνο στον ενεργειακό τομέα. Οι οικονομολόγοι φοβούνται ότι μια παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια ανάπτυξη, στο κόστος δανεισμού και στην αγοραστική δύναμη των πολιτών.
Η συνάντηση της G7 στο Παρίσι αποκτά έτσι χαρακτήρα έκτακτης γεωοικονομικής διαβούλευσης, με τους ηγέτες των ισχυρότερων οικονομιών να καλούνται να διαχειριστούν μια νέα περίοδο αβεβαιότητας που απειλεί να επαναφέρει τα φαντάσματα της ενεργειακής κρίσης και του επίμονου πληθωρισμού.
