«Αποδεικνύεται ο Ζόχραν Μαμντάνι σε ένα βιρτουόζο των δημοσίων οικονομικών;», αναρωτιέται ο Τιμπό Ντελεάζ στη γαλλική «Le Figaro». Και θυμίζει ότι στις 12 Μαΐου ο νεοεκλεγείς δήμαρχος της Νέας Υόρκης (ανέλαβε τα καθήκοντά του την 1η Ιανουαρίου 2026) οριστικοποίησε τον πρώτο προϋπολογισμό της θητείας του. Ο προϋπολογισμός αφορά το 2027 και προβλέπει δαπάνες 125 δισ. δολαρίων, κάτι που σημαίνει ότι ο Μαμντάνι κατάφερε να κλείσει μια «τρύπα» 12 δισ. δολαρίων που του κληροδότησε ο προκάτοχός του.
«Δεν το κάναμε εις βάρος των εργαζομένων», καυχήθηκε ο δήμαρχος. «Το πετύχαμε χρηματοδοτώντας παράλληλα πάρκα, βιβλιοθήκες, ασφαλέστερους δρόμους και ιστορικές επενδύσεις σε κοινωνικές κατοικίες», δήλωσε περιχαρής ο πρώτος μουσουλμάνος δήμαρχος της πόλης.
Ωστόσο, οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι ένα σημαντικό μέρος των 12 δισ. δολαρίων που βρέθηκαν στον προϋπολογισμό προήλθε από ευνοϊκές παραχωρήσεις που έκανε η Πολιτεία της Νέας Υόρκης. Σύμφωνα με το περιοδικό Time, ο προϋπολογισμός της Πολιτείας προβλέπει 7,6 δισ. δολάρια επιπλέον κονδύλια και άλλες «παραχωρήσεις» για την πόλη, συμπεριλαμβανομένων 4 δισ. δολαρίων που εγκρίθηκαν την τελευταία στιγμή.
Μαμντάνι: Έρχεται φόρος δεύτερης κατοικίας
Ένας προϋπολογισμός πρέπει να είναι ισοσκελισμένος όταν κατατίθεται, αλλά πρέπει και να τηρείται στη λήξη του, να μη δημιουργεί ελλείμματα δηλαδή, σαν κι αυτά που κληρονόμησε ο Μαμντάνι από τον Έρικ Άνταμς. Ο ρεπόρτερ του «Figaro» σημειώνει ότι μεταξύ άλλων ο πρώτος προϋπολογισμός του νέου δημάρχου προβλέπει για την πόλη έσοδα περίπου 500 εκατ. δολαρίων από ένα νέο φόρο που θα επιβληθεί στις δευτερεύουσες κατοικίες με αξία άνω των 5 εκατ. δολαρίων.
Όταν αυτά τα σπίτια μένουν κενά, θα υπόκεινται σε πρόσθετο φόρο με συντελεστή από 0,5% έως 4% της αγοραίας τους αξίας, επιπλέον των ήδη πολύ υψηλών φόρων ακίνητης περιουσίας που επιβάλλονται ούτως ή άλλως στη Νέα Υόρκη.
Πρόκειται για ένα φόρο που θα επιβαρύνει όντως τους πολύ πλούσιους και ο οποίος δεν εκπλήσσει αν σκεφθεί κανείς τις ριζοσπαστικές αριστερές πολιτικές θέσεις που έχει κατά καιρούς διατυπώσει ο Μαμντάνι. Ωστόσο, «οι οικονομολόγοι έχουν προειδοποιήσει ότι αυτές οι προβλέψεις εσόδων θα μπορούσαν να υπολείπονται των προσδοκιών, καθώς οι επιβαρυνόμενοι συχνά βρίσκουν τρόπους για να τους παρακάμπτουν», σημειώνει ο Τιμπό Ντελεάζ του «Figaro».
Ο Ντελεάζ εξηγεί ότι στη Γαλλία ένα παρόμοιο δημοτικό φόρο στις πολυτελείς δευτερεύουσες κατοικίες που μένουν κλειστές επέβαλε η πόλη του Μπιαρίτς. Και το αποτέλεσμα που απέφερε ο φόρος αυτός ήταν πολύ απογοητευτικό, αφού «η πόλη εν τέλει έχασε περισσότερα από όσα κέρδισε».
Αναβολή πληρωμών
«Σε τέσσερις μήνες, ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης επανέφερε τον προϋπολογισμό της πόλης σε ισορροπία», πανηγύρισε η βουλευτής της Ανυπότακτης Γαλλίας (LFI) Κλεμάνς Γκετέ. Αποτελεί αναμφίβολα μια επιτυχία για τον Μαμντάνι το ότι κατάφερε να καταρτίσει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό και ο ρεπόρτερ του «Figaro» παρατηρεί ότι το κόμμα του Ζαν-Λικ Μελανσόν θεωρεί την επιτυχία αυτή ως απόδειξη ότι η Αριστερά μπορεί να τα καταφέρει κάλλιστα όχι μόνο στην κοινωνική αλλά και στην οικονομική διαχείριση.
Σίγουρα ο Μαμντάνι εκμεταλλεύθηκε και τη συγκυρία. Οι «New York Times» αναφέρουν ότι το επίτευγμά του οφείλεται εν πολλοίς στις εισροές στο Δήμο 4 δισ. δολαρίων από την Πολιτεία της Νέας Υόρκης και το μεγαλύτερο μέρος των εισροών αυτών προέρχεται από την έγκριση ενός λογιστικού ελιγμού που θα εξοικονομήσει για το Δήμο περί τα 2,3 δισ. δολάρια τα επόμενα δύο χρόνια.
Συγκεκριμένα, η πόλη θα αναβάλει έως το 2032 τις πληρωμές που οφείλει στο δημοτικό Συνταξιοδοτικό Ταμείο, το οποίο χορηγεί τις συντάξεις στους πυροσβέστες, τους αστυνομικούς, τους εκπαιδευτικούς και άλλους δημόσιους υπαλλήλους της Πολιτείας της Νέας Υόρκης.
Αυτή η αναβολή δεν θα επηρεάσει άμεσα τις τρέχουσες πληρωμές συντάξεων. Ωστόσο, «ο Μαμντάνι ισοσκελίζει τον προϋπολογισμό μεταφέροντας το οικονομικό βάρος στους Νεοϋορκέζους του μέλλοντος, οι οποίοι τελικά θα πρέπει να πληρώσουν», όπως σημειώνει σε ανακοίνωσή της η Επιτροπή Προϋπολογισμού Πολιτών, μια δεξαμενή ανεξάρτητη σκέψης πολιτών που αναλύει τα οικονομικά της πόλης.
Πίστωση χρόνου
«Πρόκειται για ελιγμούς που έχουμε ξαναδεί, για μια μεμονωμένη κίνηση που αναβάλλει το πρόβλημα να λυθεί το επόμενο έτος», καταγγέλλει το think tank, προσπερνώντας βέβαια το γεγονός ότι η χρονική παράταση της αποπληρωμής ενός δανείου ή ομολόγου – η γνωστή «επιμήκυνση χρέους» – είναι μια πρακτική που εφαρμόζεται συνηθέστατα στο χώρο και των ιδιωτικών και των δημοσίων πιστώσεων.
Εν προκειμένω «ο Ζόχραν Μαμντάνι, ο οποίος βρίσκεται στο αξίωμα μόνο για λίγους μήνες, έχει τη δυνατότητα να κερδίσει χρόνο για να ισοσκελίσει πλήρως και με βιώσιμο τρόπο τον προϋπολογισμό του», παρατηρεί ο ρεπόρτερ του «Figaro».
Έχει και μια σημαντική πολιτική διάσταση ο διακανονισμός που έγινε μεταξύ Δήμου και Πολιτείας της Νέας Υόρκης, καθώς αυτός «σηματοδοτεί πρωτίστως μια χαλάρωση των σχέσεων μεταξύ των αρχών της πόλης και της Πολιτείας, μια και ο Μαμντάνι υποστηρίζει αναφανδόν την κυβερνήτη Κάθι Χότσαλ, η οποία θα διεκδικήσει την επανεκλογή της το Νοέμβριο», σημειώνει ο Τιμπό Ντελεάζ. Ο ρεπόρτερ διευκρινίζει ότι η Κάθι Χότσαλ είναι επίσης Δημοκρατική όπως ο Μαμντανί, αλλά πιο μετριοπαθής απ’ αυτόν.
Διαλλακτικός και ρεαλιστής
Εν κατακλείδι, ο Μαμντάνι εμφανίζεται προσώρας ευέλικτος και διόλου δογματικός στον τρόπο που ασκεί τις εξουσίες που απορρέουν από το αξίωμά του. Δεν διστάζει να εγκαταλείψει ορισμένα κάπως «ακραία» σχέδια που είχε αρχικά, όπως είναι μια γενικευμένη αύξηση των φόρων ακίνητης περιουσίας που ξεσήκωσε έντονες διαμαρτυρίες όχι μόνο από μεγαλοϊδιοκτήτες αλλά και από δικούς του ψηφοφόρους της μεσαίας τάξης που μένουν σε ιδιόκτητο σπίτι και βέβαια από ενοικιαστές που προειδοποιούσαν ότι οι αυξήσεις θα μετακυλίονταν, ως συνήθως, από τους ιδιοκτήτες στα ήδη πανάκριβα ενοίκια.
Ακόμα και η Επιτροπή Προϋπολογισμού Πολιτών, παρά τις επιφυλάξεις σχετικά με την αναβολή πληρωμών στα δημοτικά συνταξιοδοτικά ταμεία, χαιρέτισε τις αρχικές εξοικονομήσεις των δαπανών που πέτυχε ο νέος δήμαρχος, ζητώντας περαιτέρω περικοπές.
«Η πόλη αξίζει τα εύσημα που άρχισε να μειώνει τις δαπάνες. Αλλά οι κινήσεις που γίνονται είναι δειλές και διστακτικές απέναντι στις ευκαιρίες που εμφανίζονται και στις ανάγκες που υπάρχουν», προσθέτει το think tank.
