Νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύει τα οφέλη που δημιουργεί η εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού για τους καταναλωτές και την οικονομία.
Οι Αρχές Ανταγωνισμού, σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, καταβάλλουν συστηματική προσπάθεια να ποσοτικοποιήσουν με σαφή και συνοπτικό τρόπο το όφελος για τους καταναλωτές που αναμένεται να προκύψει από τις παρεμβάσεις τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε νέα μελέτη «Estimating customer savings generated by competition enforcement in the EU» η οποία αποτιμά για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο το οικονομικό όφελος που δημιουργούν οι παρεμβάσεις των αρχών ανταγωνισμού. Η μελέτη συγκεντρώνει στοιχεία τόσο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και από τις Εθνικές Αρχές Ανταγωνισμού που συμμετέχουν στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ανταγωνισμού (European Competition Network – ECN), μεταξύ των οποίων και η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού (ΕΑ).
Μεθοδολογία και Έννοια του Πλεονάσματος Καταναλωτή
Οι Αρχές Ανταγωνισμού, σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, καταβάλλουν συστηματική προσπάθεια να ποσοτικοποιήσουν με σαφή και συνοπτικό τρόπο το όφελος για τους καταναλωτές που αναμένεται να προκύψει από τις παρεμβάσεις τους.
Η αποτίμηση βασίζεται στον διεθνώς αναγνωρισμένο δείκτη consumer surplus (πλεόνασμα ή όφελος καταναλωτή), ο οποίος αποτελεί το βασικό εργαλείο των αρχών ανταγωνισμού και του ΟΟΣΑ για την εκτίμηση του οικονομικού οφέλους που αποκομίζουν οι καταναλωτές. Ο δείκτης αυτός αποτυπώνει την αξία που παράγεται όταν οι θεσμικές παρεμβάσεις αποτρέπουν αντιανταγωνιστικές πρακτικές, οι οποίες διαφορετικά θα οδηγούσαν σε τεχνητές αυξήσεις τιμών, περιορισμό των επιλογών και ανάσχεση της καινοτομίας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, οι παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των Εθνικών Αρχών Ανταγωνισμού δημιουργούν εκτιμώμενο ετήσιο όφελος ύψους 18,5 έως 29,7 δισ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί σε περίπου 100 έως 155 ευρώ ανά νοικοκυριό στην Ευρωπαϊκή Ένωση κάθε χρόνο. Επισημαίνεται, μάλιστα, ότι το πλεόνασμα καταναλωτή αποτυπώνει ένα μόνο μέρος των συνολικών ωφελειών, καθώς στα πραγματικά μεγέθη πρέπει να συνυπολογιστούν η μακροπρόθεσμη βελτίωση της ποιότητας, η ενίσχυση της παραγωγικότητας και, κυρίως, η ισχυρή αποτρεπτική λειτουργία των παρεμβάσεων.
Ανταγωνισμός και αποτελέσματα για την Ελλάδα
Η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού συμμετείχε ενεργά στη συγκεκριμένη ευρωπαϊκή άσκηση, παρέχοντας τα απολογιστικά στοιχεία της δραστηριότητάς της.
Κατά την τελευταία πενταετία (2021-2025), οι παρεμβάσεις της Επιτροπής Ανταγωνισμού δημιούργησαν συνολικό εκτιμώμενο όφελος ύψους 714,27 εκατ. ευρώγια τους καταναλωτές και την οικονομία.
Την ίδια περίοδο, η Επιτροπή Ανταγωνισμού επέβαλε πρόστιμα συνολικού ύψους 128,67 εκατ. ευρώ, ενώ απέδωσε στον κρατικό προϋπολογισμό 15,8 εκατ. ευρώ.
Συμβολή σε ανταγωνιστικές αγορές.
Η συμβολή της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού συμβάλλει στην ελληνική οικονομία με το συνολικό έργο της: την αντιμετώπιση αντιανταγωνιστικών πρακτικών, τον έλεγχο συγκεντρώσεων επιχειρήσεων, τις έρευνες κλάδων της οικονομίας, τις γνωμοδοτήσεις, κανονιστικές παρεμβάσεις και χαρτογραφήσεις της αγοράς. Η συμβολή της δε αυτή αποτυπώνεται σε όλη την εξωστρέφεια και διαφάνεια που χαρακτηρίζει τη δράση της.
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η αποτελεσματική εφαρμογή του δικαίου του ανταγωνισμού δεν αποτελεί απλώς μια κανονιστική ή ελεγκτική δραστηριότητα. Αντιθέτως, συνιστά μια επένδυση με απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα για τους καταναλωτές, τις επιχειρήσεις και την οικονομία συνολικά.
Η διασφάλιση υγιών και ανταγωνιστικών αγορών συμβάλλει στη συγκράτηση των τιμών, στη βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και υπηρεσιών, στην ενίσχυση της καινοτομίας και στη δημιουργία συνθηκών βιώσιμης ανάπτυξης.
Η προστασία του ανταγωνισμού δεν αποτελεί μόνο ζήτημα εφαρμογής του νόμου. Αποτελεί επένδυση στην εύρυθμη λειτουργία των αγορών, στη συγκράτηση των τιμών, στην καινοτομία και τελικά στην ευημερία των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Περισσότερα στοιχεία για το έργο, τις παρεμβάσεις και τα αποτελέσματα της Επιτροπής Ανταγωνισμού κατά το έτος 2025 θα παρουσιαστούν στην Ετήσια Έκθεση Πεπραγμένων 2025, η οποία θα δημοσιευθεί προσεχώς.
