Σε ένα ολοένα πιο άβολο θεσμικό «τανγκό» βρίσκονται ο Ντόναλντ Τραμπ και το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ από την αρχή της δεύτερης θητείας του, με τις επόμενες δύο εβδομάδες να θεωρούνται κρίσιμες για τη διαμόρφωση της μεταξύ τους σχέσης.
Πριν από τη θερινή διακοπή των εργασιών του, το δικαστήριο καλείται να αποφανθεί σε τέσσερις σημαντικές υποθέσεις που αφορούν τις προσπάθειες του Τραμπ να διευρύνει την προεδρική εξουσία: την υπηκοότητα λόγω γέννησης, την αποπομπή αξιωματούχων της Fed και ανεξάρτητων αρχών, καθώς και την άρση προστασίας για εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες, επισημαίνει η Wall Street Journal.
Οι αποφάσεις αυτές αναμένεται να αποτελέσουν βαρόμετρο για το πόσο διατεθειμένη είναι η συντηρητική πλειοψηφία του δικαστηρίου να περιορίσει ή να διευκολύνει τις φιλοδοξίες του προέδρου. Όπως σημειώνουν νομικοί αναλυτές, το διακύβευμα δεν αφορά μόνο τα επιμέρους ζητήματα αλλά και την εικόνα ενός δικαστηρίου που κατηγορείται από ορισμένους ότι λειτουργεί ως «σφραγίδα έγκρισης» των πολιτικών Τραμπ.
Μέχρι σήμερα, το Ανώτατο Δικαστήριο έχει δείξει σε αρκετές περιπτώσεις ανοχή στις διευρυμένες αξιώσεις εκτελεστικής εξουσίας του Τραμπ, επιτρέποντας μέσω έκτακτων αποφάσεων την εφαρμογή αμφιλεγόμενων πολιτικών παρά τις αντιρρήσεις κατώτερων δικαστηρίων. Ωστόσο, έχει θέσει και όρια: τον περασμένο Δεκέμβριο μπλόκαρε την αποστολή της Εθνοφρουράς στο Σικάγο, ενώ λίγους μήνες αργότερα ακύρωσε ομόφωνα τους παγκόσμιους δασμούς που είχε επιβάλει ο πρόεδρος.
Οι διευρυμένες εξουσίες που θέλει ο Τραμπ
Η σημαντικότερη ίσως εκκρεμότητα αφορά την προσπάθεια του Τραμπ να περιορίσει την υπηκοότητα λόγω γέννησης για παιδιά παράτυπων μεταναστών ή προσωρινών επισκεπτών. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, δικαστές από όλο το ιδεολογικό φάσμα εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί απέναντι στην απόπειρα μονομερούς αναθεώρησης μιας συνταγματικής εγγύησης, ενώ ακόμη και ο ίδιος ο Τραμπ έχει αναγνωρίσει ότι ενδέχεται να ηττηθεί.
Πιο αβέβαιη είναι η έκβαση των υποθέσεων που αφορούν την εξουσία του προέδρου να απομακρύνει στελέχη ανεξάρτητων θεσμών. Οι περισσότεροι παρατηρητές εκτιμούν ότι το δικαστήριο θα προστατεύσει την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, απορρίπτοντας την προσπάθεια αποπομπής της διοικήτριας Λίζα Κουκ. Αντίθετα, θεωρείται πιθανό να δικαιώσει τον Τραμπ στο ζήτημα της απομάκρυνσης επικεφαλής ανεξάρτητων ρυθμιστικών αρχών, όπως η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου, υιοθετώντας τη συντηρητική άποψη ότι οι περιορισμοί αυτοί παραβιάζουν τις προεδρικές αρμοδιότητες.
Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υπόθεση του Προσωρινού Προστατευόμενου Καθεστώτος (TPS), μέσω του οποίου εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες παραμένουν νόμιμα στις ΗΠΑ όταν οι χώρες τους πλήττονται από πολέμους ή ανθρωπιστικές κρίσεις. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι τα δικαστήρια δεν θα πρέπει να παρεμβαίνουν στις σχετικές αποφάσεις του προέδρου, όμως η στάση του Ανωτάτου Δικαστηρίου παραμένει δύσκολο να προβλεφθεί.
Οι επικείμενες αποφάσεις δεν θα κρίνουν μόνο συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές. Θα δείξουν επίσης εάν το Ανώτατο Δικαστήριο προτίθεται να λειτουργήσει ως ουσιαστικό αντίβαρο στην εξουσία του Τραμπ ή αν θα συνεχίσει να του παραχωρεί ευρύ περιθώριο κινήσεων κατά το υπόλοιπο της θητείας του.
