«Αθόρυβα»

Δεν ξέρω αν είναι μόνο δική μου εντύπωση, αλλά φέτος τα πράγματα, αναφορικά με την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων εξελίσσονται κάπως αθόρυβα και συνάμα ομαλά.

Κάτι ο αυξημένος αριθμός των προσυμπληρωμένων δηλώσεων, κάτι η καλύτερη οργάνωση των φοροτεχνικών γραφείων, που πλέον με το που ανοίγει το σύστημα βάζουν μπροστά τις μηχανές συμπλήρωσης και υποβολής χωρίς να περιμένουν τελευταία στιγμή, κάτι το γεγονός ότι οι ίδιοι οι φορολογούμενοι σπεύδουν από νωρίς να ζητήσουν από τους λογιστές τους να υποβάλλουν άμεσα τις δηλώσεις προκειμένου να κερδίσουν μεγαλύτερο ποσοστό έκπτωσης όταν πληρώσουν εφάπαξ το ποσό που τους αναλογεί, φέτος κύλησαν αρκετά καλά τα πράγματα.

Αυτό βέβαια δεν αλλάζει την πρακτική που ακολουθεί το κράτος τις τελευταίες δεκαετίες να ακολουθήσει την παράδοση και να δώσει τελικά την παράταση που σταθερά όλοι ζητάμε για να ολοκληρωθεί η διαδικασία χωρίς κάποιος πολίτης να πληρώσει πρόστιμο εκπρόθεσμης υποβολής.

Αυτό, όμως, που θα πρέπει να γνωρίζουν όλοι είναι ότι εξίσου αθόρυβα πραγματοποιούνται πλέον οι έλεγχοι και οι εκτεταμένες διασταυρώσεις που η αλήθεια είναι ότι βγάζουν «λαβράκια» όταν ολοκληρώνονται.

Από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου, μία εργάσιμη μέρα μετά την ολοκλήρωση της εμπρόθεσμη υποβολής των εντύπων Ε1, Ε2 και Ε3, συνυπολογισμένης και της 9ήμερης παράτασης που τελικά δόθηκε, θα ξεκινήσει η διαδικασία των διασταυρώσεων και των φορολογικών ελέγχων, προκειμένου να εντοπιστούν εκείνοι που έχουν αποκρύψει εισοδήματα ή έχουν εμφανίσει υπέρογκες και αδικαιολόγητες δαπάνες. Επίσης, στο στόχαστρο της εφορίας θα βρεθούν υψηλές ή ασυνήθιστες επιστροφές φόρων καθώς και τζίροι και κέρδη επαγγελματιών που δεν συμβαδίζουν με τα πραγματικά γεγονότα.

Σ’ αυτούς τους ελέγχους, καταλυτικοί παράγοντες για την αποτελεσματικότητά τους θα αποτελέσουν οι σύγχρονες ψηφιακές εφαρμογές, η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και φυσικά η εμπειρία και οι γνώσεις των στελεχών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων αλλά και οι οδηγίες που έχουν δοθεί από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ κ. Γιώργο Πιτσιλή.

Επίσης, ενδιαφέρον έχουν τόσο τα τελικά στοιχεία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων όσο και ποιοι θα κληθούν να πληρώσουν πρόσθετο φόρο και πόσο, ποιοι θα έχουν επιστροφή και ποιοι απλώς παραλαμβάνουν το εκκαθαριστικό σημείωμα χωρίς να χρειαστεί να καταβάλουν ή να λάβουν κάποιο ποσό.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, από τις 16 Μαρτίου έως και το Σάββατο 11 Ιουλίου 2026, είχαν υποβληθεί εμπρόθεσμα 6.213.445 δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων.

Από τα στοιχεία υποβολής των εφετινών φορολογικών δηλώσεων προκύπτει ότι περίπου το 35% των φορολογούμενων θα κληθεί να πληρώσει πρόσθετο φόρο, καθώς για 2.162.279 δηλώσεις το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης είναι χρεωστικό. Την ίδια στιγμή, 1 στους 3 θα έχουν επιστροφή, ενώ για περίπου 3 στις 10 φορολογικές δηλώσεις που έχουν υποβληθεί έως τις 11 Ιουλίου, το αποτέλεσμα της εκκαθάρισης είναι μηδενικό.

Πιο αναλυτικά, από το σύνολο των 6.213.445 δηλώσεων που έχουν υποβληθεί μέχρι στιγμής, ποσοστό 34,80% έχουν χρεωστικό εκκαθαριστικό και ο πρόσθετος φόρος που καλούνται να πληρώσουν οι υπόχρεοι ανέρχεται συνολικά σε 4,2 δισ. ευρώ ή κατά μέσο όρο σε 1.942 ευρώ. Μάλιστα αυτό το ποσό είναι χαμηλότερο κατά μέσο όρο κατά 145 ευρώ σε σύγκριση με πέρυσι, που αποδίδεται κυρίως στη μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης.

Επισημαίνεται ότι όσοι έχουν λάβει χρεωστικό εκκαθαριστικό θα πρέπει έως την Πέμπτη 31 Ιουλίου είτε να εξοφλήσουν εφάπαξ το συνολικό ποσό κερδίζοντας έκπτωση 2% έως 4% ανάλογα το πότε υπέβαλαν τη δήλωση είτε να πληρώσουν την 1η από τις οκτώ μηνιαίες δόσεις. Υπενθυμίζεται ότι την 31η Ιουλίου λήγει και η 5η δόση (από τις 12 συνολικά) του ΕΝΦΙΑ.

Αντίθετα, για 2.205.152 δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος (35,5% επί του συνόλου), έχει προκύψει πιστωτικό εκκαθαριστικό σημείωμα, με την εφορία να πρέπει συνολικά να επιστρέψει 579,6 εκατ. ευρώ ή κατά μέσο 263 ευρώ. Το ποσό αυτό είναι κατά μέσο όρο 129 ευρώ λιγότερα σε σύγκριση με πέρυσι.

Για την πλειοψηφία, όμως, των φορολογικών δηλώσεων και συγκεκριμένα για 1.846.015 (29,7% επί του συνόλου) δεν προκύπτει πρόσθετος φόρος ούτε θα επιστραφεί κάποιο ποσό στους υπόχρεους ή και τους συζύγους, καθώς γι΄ αυτούς η εκκαθάριση που προέκυψε είναι μηδενικού αποτελέσματος.

Σημαντικό είναι το γεγονός ότι μέχρι στιγμής έχουν ολοκληρωθεί επιστροφές φόρων και συμψηφισμοί σε 1.809.252 δικαιούχους (ξεχωριστά ΑΦΜ) με το συνολικό ποσό που έχουν λάβει να ανέρχεται σε 485 εκατ. ευρώ ή κατά μέσο όρο 268 ευρώ. Από τον παραπάνω αριθμό δικαιούχων, την μερίδα του λέοντος είχαν 1.413.643 φορολογούμενοι που ήταν ενήμεροι και δεν είχαν ούτε ένα ευρώ χρέος στην εφορία. Σε αυτούς επιστράφηκαν άμεσα 301,3 εκατ. ευρώ ή κατά μέσο όρο 213 ευρώ.

Οι διασταυρώσεις

Ελεύθεροι επαγγελματίες που δηλώνουν καθαρά εισοδήματα χαμηλότερα από τα τεκμαρτά που έχει καθορίσει με νομοθετική ρύθμιση η κυβέρνηση, καθώς επίσης και όλοι όσοι αμφισβητούν τα ελάχιστα τεκμαρτά εισοδήματα θα είναι οι πρώτοι που θα βρεθούν στο στόχαστρο των ελέγχων.

Την ίδια στιγμή σε μεγάλη παγίδα ελέγχου εξελίσσονται οι δαπάνες που οφείλουν να δηλώσουν οι φορολογούμενοι προκειμένου να μην επιβαρυνθούν με πέναλτι 22%. Αφορά συναλλαγές με πλαστικό χρήμα που μέχρι πριν λίγα χρόνια οι δαπάνες αυτές ήταν για το χτίσιμο του αφορολόγητου.

Πλέον το αφορολόγητο εφαρμόζεται ανεξάρτητα αν κάποιος έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές συναλλαγές ή όχι. Αυτό όμως που δεν γνωρίζουν πολλοί είναι το γεγονός ότι αν κάποιος εμφανίσει στη φορολογική δήλωσή του λιγότερες δαπάνες από αυτό που ορίζει ο νόμος (30% επί των πραγματικών εισοδημάτων του με μέγιστο τις 20.000 ευρώ) θα πληρώσει πρόστιμο επί της διαφοράς των λιγότερων αποδείξεων 22%. Υπάρχουν όμως και αρκετοί που δηλώνουν πολύ περισσότερες δαπάνες με πλαστικό χρήμα που δεν συνάδουν με τα πραγματικά εισοδήματά τους. Αυτό το στοιχείο είναι ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά φορολογικά και μπορεί να βρεθούν σε λίστα ελέγχων.

Ακόμη, ιδιοκτήτες ακινήτων που δηλώνουν προκλητικά χαμηλά εισοδήματα από ενοίκια θα είναι από τους πρώτους που θα μπουν στο στόχαστρο της εφορίας. Το μέσο ενοίκιο των 255 ευρώ που δηλώθηκε πέρυσι στις φορολογικές δηλώσεις από μόνο του είναι ένα στοιχείο που οδήγησε σε «κόκκινο» συναγερμό τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών. Εφόσον διαπιστωθεί και φέτος ότι τα δηλωθέντα ενοίκια εξακολουθούν να εμφανίζονται σε προκλητικά χαμηλά επίπεδα θα γίνουν οι ανάλογες διασταυρώσεις και έλεγχοι.

Τέλος, οι έλεγχοι σε τεκμήρια περιουσιακών στοιχείων αλλά και στο πως αποκτήθηκαν αυτά, δηλαδή στο «πόθεν έσχες» των φορολογουμένων, θα πραγματοποιηθούν με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης καθώς εδώ και δύο χρόνια έχει ενεργοποιηθεί η λειτουργία του «Συστήματος Αυτοματοποιημένου Ελέγχου Προσαύξησης Περιουσίας» το οποίο αξιοποιεί δεδομένα του Αρχείου Χρηματοπιστωτικών Προϊόντων και Αναλυτικών Χρηματοπιστωτικών Συναλλαγών. Το νέο σύστημα λαμβάνει και επεξεργάζεται στοιχεία και πληροφορίες που αφορούν σε πρόσωπα που προκύπτουν από ηλεκτρονικές διασταυρώσεις σε συνδυασμό με αυτά που έχουν αναγράψει στις φορολογικές δηλώσεις τους και όχι μόνο.