Η προσφορά και η ζήτηση διαμορφώνουν τις τιμές του πετρελαίου και ο πόλεμος στο Ιράν έχει διαλύσει και τις δύο τη μία ίσως ανεπανόρθωτα, επισημαίνει ανάλυση του CNN.
Η προσφορά παραμένει ένα πλήρες χάος. Πριν τον πόλεμο ΔΟΕ και ΟΠΕΚ συμφωνούσαν ότι η παραγωγή πετρελαίου θα ήταν σε υψηλά επίπεδα ωστόσο το ιστορικό πλεόνασμα μετατράπηκε στο χειρότερο σοκ προσφοράς στην ιστορία. Τον Ιούνιο η αγορά πετρελαίου δέχθηκε ροές μαύρου χρυσού για να ξαναεπικρατήσει χάος μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο.
Η ζήτηση είναι κατά κάποιο τρόπο ακόμη πιο δύσκολο να κατανοηθεί. Ο κόσμος έχει προσαρμοστεί στο σοκ προσφοράς κατά τη διάρκεια πέντε μηνών πολέμου, μαθαίνοντας πώς να τα βγάλει πέρα χωρίς να χρησιμοποιεί τόσο πετρέλαιο όσο πριν από τη σύγκρουση.
Εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου τελικά διέφυγαν από τα Στενά του Ορμούζ τον περασμένο μήνα, μόνο και μόνο για να βρουν λίγους πρόθυμους αγοραστές. Ποσότητα μάλιστα πουλήθηκε σε μεγάλη έκπτωση!
Ο λόγος που ο κόσμος γυρνάει την πλάτη στο πετρέλαιο είναι περίπλοκοι.
Η μεγάλη βουτιά της ζήτησης
Στις τρεις σύντομες εβδομάδες που άνοιξαν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, συνέβη κάτι απροσδόκητ. Περισσότερα από 200 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου που ήταν κλειδωμένα στον Περσικό Κόλπο ξεχύθηκαν γρήγορα, αλλά οι αγοραστές απλώς αδιαφόρησαν.
Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου παραμένει περίπου 4 εκατ. βαρέλια την ημέρα χαμηλότερη τώρα από ό,τι στην αρχή του πολέμου
Η Qatar Energy και η Adnoc των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων αναγκάστηκαν να κάνουν έκπτωση στο πετρέλαιό τους κατά 6 έως 9 δολάρια το βαρέλι πριν βρουν αγοραστές από τη Νοτιοανατολική Ασία, σύμφωνα με τον Homayoun Falakshahi, επικεφαλής ανάλυσης αργού πετρελαίου στην Kpler, η οποία παρακολουθεί τη θαλάσσια κυκλοφορία και τις ροές πετρελαίου.
Περισσότερα από 18 εκατομμύρια βαρέλια μη ιρανικού πετρελαίου που έφυγαν από το Ορμούζ παραμένουν επί του παρόντος σε δεξαμενόπλοια έξω από τον Περσικό Κόλπο περιμένοντας έναν αγοραστή. Το Ιράν είχε ακόμη λιγότερη τύχη στην πώληση πετρελαίου.
Το Ιράν έβγαλε 70 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από το Ορμούζ τις εβδομάδες που ακολούθησαν το μνημόνιο συνεννόησης με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παρά την προσωρινή απαλλαγή από τις κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα ήταν ο μόνος αγοραστής που ήταν πρόθυμος να αγοράσει.
Έτσι, το Ιράν έστειλε όλο αυτό το πετρέλαιο προς την Κίνα,που προπολεμικά ήταν ο σημαντικότερος πελάτης του. Αλλά η Κίνα δεν ενδιαφερόταν και τόσο.
Μείωσε δραματικά τις αγορές ιρανικού πετρελαίου τον περασμένο μήνα από περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα σε 630.000 βαρέλια την ημέρα, σύμφωνα με την Kpler.
Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου παραμένει πεισματικά περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα χαμηλότερη τώρα από ό,τι στην αρχή του πολέμου, σύμφωνα με την JPMorgan.
Σε μεγάλο βαθμό, η ζήτηση έχει μειωθεί επειδή δεν υπάρχει πουθενά να αξιοποιηθεί το πετρέλαιο. Τα διυλιστήρια έχουν φτάσει στο μέγιστο, ειδικά μετά την επίθεση του Ιράν σε 30 διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Η εξίσωση της Κίνας
Οι περισσότερες εξηγήσεις για το τέλμα της ζήτησης πετρελαίου δείχνουν προς την Κίνα. Η μείωση της κινεζικής ζήτησης για το παγκόσμιο πετρέλαιο έχει επηρεάσει σημαντικά τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου.
Αυτός είναι ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο το αργό πετρέλαιο δεν έφτασε ποτέ τα υψηλά επίπεδα του 2022 ή το ρεκόρ που σημειώθηκε το 2008, παρά το πετρελαϊκό σοκ αρκετές τάξεις μεγέθους μεγαλύτερο από οποιαδήποτε από τις προηγούμενες κρίσεις.
Η Κίνα βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στις εισαγωγές πετρελαίου. Ωστόσο, οι εισαγωγές αργού πετρελαίου μειώθηκαν δραματικά κατά τη διάρκεια του πολέμου, πέφτοντας κάτω από τα 8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από περισσότερα από 12 εκατομμύρια την ημέρα πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών δεδομένων Signal Ocean Research.
Μέρος της απώλειας ζήτησης πετρελαίου στην Κίνα μπορεί να είναι μακροχρόνιο. Για παράδειγμα, η ζήτηση για ηλεκτρικά οχήματα στη χώρα εκτοξεύτηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου και ο αριθμός των ηλεκτρικών οχημάτων στους δρόμους αυξήθηκε κατά το ένα τρίτο.
Η Κίνα ταυτόχρονα επέβαλε αυστηρούς περιορισμούς στα διυλιστήρια της, περιορίζοντας την παραγωγή βενζίνης, ντίζελ και καυσίμου αεριωθούμενων. Ωστόσο, η ιστορία της ζήτησης στην Κίνα αφορά κυρίως την ακραία ετοιμότητα και όχι την εγκατάλειψη του πετρελαίου από τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο.
Πριν από τον πόλεμο, η Κίνα αύξησε τα αποθέματά της σε πετρέλαιο και έκτοτε βασίζεται σε αυτά τα αποθέματα για τις ανάγκες της σε αργό πετρέλαιο — αντί για εισαγωγές.
Η χώρα μειώνει τα αποθέματά της με ρυθμό 2 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, αλλά εξακολουθεί να έχει 1,9 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στις δεξαμενές της, ή 117 ημέρες ζήτησης, σύμφωνα με την Γιούλια Ζέστκοβα Γκρίγκσμπι, ανώτερη στρατηγό εμπορευμάτων στην Goldman Sachs. Γι’ αυτό η «πραγματική» απώλεια ζήτησης της Κίνας κατά τη διάρκεια του πολέμου είναι μόνο περίπου 1,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα — όχι τα περίπου 5 εκατομμύρια που σταμάτησε να εισάγει, εκτιμά η Signal Ocean Research.
Πότε θα ανακάμψει η ζήτηση
Τελικά, η Κίνα θα πρέπει να ξαναγεμίσει τις δεξαμενές της. Όταν η Κίνα αρχίσει να εισάγει ξανά, αυτό θα μπορούσε να προσθέσει σημαντική ζήτηση για πετρέλαιο και να αυξήσει τις τιμές.
Ο υπόλοιπος κόσμος θα πρέπει επίσης να αναπληρώσει τα αποθέματά του κάποια στιγμή, ιδιαίτερα οι Ηνωμένες Πολιτείες. Τα Στρατηγικά Αποθέματα Πετρελαίου των ΗΠΑ βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδό τους από τότε που η κυβέρνηση Ρίγκαν άρχισε να τα γεμίζει το 1983. Για να αντιμετωπίσει το σοκ εφοδιασμού, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας δεσμεύτηκε να μειώσει τα παγκόσμια αποθέματα έκτακτης ανάγκης κατά ένα ρεκόρ 400 εκατομμυρίων βαρελιών, δημιουργώντας ένα σημαντικό κενό εφοδιασμού που θα πρέπει να καλυφθεί. Δεν είναι σαφές πότε θα μπορούσε να συμβεί αυτή η ανάκαμψη της ζήτησης – και κανείς δεν φαίνεται να συμφωνεί.
Η Goldman Sachs πιστεύει ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί σύντομα, επειδή το Πεκίνο έχει δεσμευτεί να διατηρήσει ισχυρά αποθέματα αποθεμάτων.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προβλέπει ότι η ζήτηση πετρελαίου θα μειωθεί το 2026. Ο ΟΠΕΚ πιστεύει ότι θα αυξηθεί.
Η JPMorgan πιστεύει ότι θα παραμείνει σταθερή.
Άλλοι ειδικοί του κλάδου παραδέχονται την ήττα τους, σημειώνοντας ότι η ζήτηση είναι γνωστό ότι είναι δύσκολο να μετρηθεί και να προβλεφθεί. «Η κατάσταση όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ είναι τόσο ασταθής που η άποψή μου αλλάζει σχεδόν καθημερινά παράλληλα με τη ροή των ειδήσεων», δήλωσε ο Neil Atkinson, επισκέπτης συνεργάτης στο Εθνικό Κέντρο Ενεργειακής Ανάλυσης.
