Σε μία από τις πιο σημαντικές προσωπικότητες της ευρωπαϊκής γεωργίας έχει αναδειχθεί ο ιδιοκτήτης της Νιτσιάκος, Γιούρι Κοσιούκ, πρώην μεσίτης εμπορευμάτων από την κεντρική Ουκρανία και ιδρυτής του ομίλου Myronivsky Hliboproduct (MHP) που παράγει πάνω από μισό δισεκατομμύριο πουλερικά ετησίως.
Για το Κίεβο, η MHP αποτελεί απόδειξη ότι μια ουκρανική εταιρεία μπορεί να αντέξει την εισβολή, να διατηρήσει τις θέσεις εργασίας των εργαζομένων και να συγκεντρώσει κεφάλαια στις διεθνείς αγορές.
«Βρισκόμαστε σε πόλεμο και έχουμε εξαγοράσει τρεις εταιρείες τους τελευταίους 18 μήνες», δήλωσε στους Financial Times ο Αυστραλός εκτελεστικός πρόεδρος της MHP, Τζον Ριτς.
Γιατί διχάζει την Ευρώπη ο ιδιοκτήτη της Νιτσιάκος
Για πολλούς όμως αγρότες της ΕΕ, η κατάσταση είναι διαφορετική: ένας γίγαντας της πτηνοτροφίας χαμηλού κόστους, που ευνοείται από τις εμπορικές παραχωρήσεις των Βρυξελλών εν καιρώ πολέμου, απειλεί να τους υποσκελίσει στην εγχώρια αγορά.
Ευρωπαϊκές αγροτικές οργανώσεις εξεγέρθηκαν από την κατάργηση, εκ μέρους της ΕΕ, των δασμών και των ποσοστώσεων στα ουκρανικά τρόφιμα για τρία χρόνια μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας, καθώς και από τα δάνεια ύψους 300 εκατ. ευρώ που χορήγησε η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) στην MHP.
Ο Ριτς, μιλώντας εκ μέρους του Κοσιούκ, απέρριψε τις επιθέσεις ως πολιτικές τακτικές για την απόκτηση πόντων. «Όλα αυτά τα θέματα γίνονται τόσο συναισθηματικά φορτισμένα για πολιτικούς λόγους», είπε. Η MHP δήλωσε ότι το «ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα προέρχεται από την αποτελεσματικότητα της διοίκησης, τις επενδύσεις και την παραγωγικότητα, όχι από προνομιακούς όρους».
Ποιος είναι ο Κοσιούκ
Γεννημένος σε μια μικρή πόλη της κεντρικής Ουκρανίας, ο Κοσιούκ ίδρυσε την MHP το 1998. Η πρώτη καινοτομία του ήταν απλή: να πουλάει κρύο κοτόπουλο στους Ουκρανούς καταναλωτές που είχαν συνηθίσει να ξεπαγώνουν κατεψυγμένα πουλερικά.
Ο 58χρονος δισεκατομμυριούχος δημιούργησε μία από τις πρώτες «ολοκληρωμένες» επιχειρήσεις πουλερικών στην Ευρώπη, ελέγχοντας την αναπαραγωγή και εκτροφή, τη σφαγή, τη μεταποίηση και τη συσκευασία. Το 2008, η εταιρεία εισήχθη στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου.
Στη συνέχεια, το 2014, η Ρωσία προχώρησε στην προσάρτηση της Κριμαίας. Ο Κοσιούκ αφιέρωσε έξι μήνες βοηθώντας στον συντονισμό των στρατιωτικών προμηθειών. Η σύγκρουση αποτέλεσε καταλύτη για την επέκταση της MHP πέρα από την περιοχή, καθώς επιδίωξε να μειώσει τους κινδύνους σε όλες τις δραστηριότητές του.
Το 2019, η MHP εξαγόρασε την Perutnina Ptuj, έναν κορυφαίο παραγωγό πουλερικών στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Σύντομα άρχισε να αναπτύσσει ένα δίκτυο λιανικής πώλησης, καταστήματα γρήγορου φαγητού και μια επιχείρηση εξαγωγών προς 70 χώρες.
Από τον… Μπάτμαν στις εξαγορές
Το 2018, η MHP εξήγαγε στην ΕΕ κομμάτια στήθους κοτόπουλου στα οποία παρέμενε προσκολλημένο ένα μικρό τμήμα της πτέρυγας, των οστών και του δέρματος — παρακάμπτοντας τις ποσοστώσεις για τις εισαγωγές ουκρανικού στήθους κοτόπουλου στην Ένωση. Το προϊόν ονομάστηκε γρήγορα «κομμάτι Μπάτμαν» λόγω της ομοιότητάς του με το λογότυπο του υπερήρωα.
Σε μια συνοπτική περιγραφή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις ανησυχίες των κρατών μελών το 2018 αναφερόταν ότι «αν και η περιγραφόμενη διαδικασία εισαγωγής κρέατος από την Ουκρανία μπορεί να θεωρηθεί ως παράκαμψη των [δασμολογικών ποσοστώσεων] για τα πουλερικά, δεν είναι παράνομη».
Η εταιρεία πρόσθεσε ότι συμμορφωνόταν με τις βασικές απαιτήσεις της ΕΕ για την ευημερία των πουλερικών και ότι η παραγωγή εποπτευόταν από τις αρχές της ΕΕ και της Ουκρανίας «με τον ίδιο τρόπο που γίνεται στην Πολωνία ή σε οποιαδήποτε άλλη χώρα εντός της ΕΕ».
Η πλήρης εισβολή της Ρωσίας έριξε την Ουκρανία και την MHP σε κρίση. Η επίθεση του 2022 οδήγησε σε αποκλεισμούς στη Μαύρη Θάλασσα, σε έλλειψη εργατικού δυναμικού καθώς οι εργαζόμενοι επιστρατεύτηκαν για να πολεμήσουν, αλλά και στη συνεχή απειλή επιθέσεων με πυραύλους και drones.
Η εταιρεία αποκόπηκε από κρίσιμες πηγές χρηματοδότησης. Οι υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας του κράτους έπληξαν τους εταιρικούς δανειολήπτες, ενώ οι συναλλαγματικοί περιορισμοί απομάκρυναν πολλούς θεσμικούς επενδυτές. Παρά την ανάπτυξη σε άλλες αγορές, η εγχώρια παραγωγή της MHP μειώθηκε κατά 5% το 2025.
Η περίπτωση της Νιτσιάκος
Τον Φεβρουάριο, η Fitch αναβάθμισε την MHP, αφού ο όμιλος αναχρηματοδότησε χρέος ύψους 550 εκατ. δολαρίων στην πρώτη έκδοση εταιρικών ομολόγων της Ουκρανίας μετά την πλήρη εισβολή.
Η ανανεωμένη εμπιστοσύνη των επενδυτών βοήθησε τον όμιλο να συνεχίσει την επέκτασή του. Τα έσοδα αυξήθηκαν στα 3,8 δισ. δολάρια πέρυσι και προβλέπεται να φτάσουν τα 5,5 δισ. ευρώ καθώς η εταιρεία εξαγόρασε τον ισπανικό όμιλο UVESA έναντι 271 εκατ. ευρώ πέρυσι και την Νιτσιάκος τον Μάιο, προκαλώντας σεισμό στην εγχώρια αγορά.
Όσον αφορά το deal για την επέκταση στην Ελλάδα, ο ουκρανός επιχειρηματίας ανέφερε ότι η Νιτσιάκος «με την ισχυρή της φήμη και τις βαθιές της ρίζες στην Ελλάδα, αντιπροσωπεύει ακριβώς το είδος συνεργάτη που αναζητούμε. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της εταιρείας είναι οι άνθρωποί της – μια ομάδα της οποίας η τεχνογνωσία, η αφοσίωση και η στενή σύνδεση με την τοπική κοινωνία έχουν δημιουργήσει, επί γενεές, μια επιχείρηση που χαίρει εμπιστοσύνης και σεβασμού».
Η ελληνική εταιρεία διαθέτει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα στον κλάδο των πουλερικών, ισχυρή καθετοποίηση, παραγωγική βάση και σημαντική παρουσία στην εγχώρια αγορά. Από την ίδρυσή της τη δεκαετία του 1970, η Νιτσιάκος έχει εξελιχθεί σε έναν από τους κορυφαίους καθετοποιημένους ομίλους παραγωγής τροφίμων στην Ελλάδα και στον μεγαλύτερο παραγωγό πουλερικών της χώρας, με μακρόχρονη παρουσία στην Ήπειρο και συνολικά στον ελληνικό αγροδιατροφικό τομέα. Για τη χρήση που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2025, η Νιτσιάκος κατέγραψε ενοποιημένο κύκλο εργασιών περίπου 540 εκατ. ευρώ.
