Η δυναμική του δημόσιου χρέους στην Ευρώπη κινδυνεύει να εκτροχιαστεί σοβαρά, εάν η περιοχή δεν καταφέρει να θέσει υπό έλεγχο τα δημόσια οικονομικά της, σημειώνει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ).
Η αποσπασματική προσέγγιση που ακολουθείται σε πολλές χώρες φτάνει στα όριά της εν μέσω αυξανόμενων προκλήσεων, όπως η γήρανση του πληθυσμού, η ενεργειακή μετάβαση και ο επανεξοπλισμός με αύξηση των αμυντικών δαπανών, έγραψαν οι οικονομολόγοι Luc Eyraud, Mahika Gandhi και Andrew Hodge σε έγγραφο που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα.
ΔΝΤ: Οι δύσκολες αποφάσεις
Οι μεταρρυθμίσεις και η δημοσιονομική εξυγίανση είναι απίθανο να φανούν αρκετές για να ευθυγραμμιστούν οι δαπανητικές ανάγκες με τους διαθέσιμους πόρους
«Εάν οι μακροπρόθεσμες πιέσεις στις δαπάνες παραμείνουν ανεπίλυτες, η δυναμική του χρέους θα μπορούσε να οδηγηθεί σε εκρηκτική πορεία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες», ανέφεραν οι αναλυτές του ΔΝΤ, συμπληρώνοντας πως «Οι επιφανειακές παρεμβάσεις είναι πιθανό να αποδειχθούν ανεπαρκείς, δεδομένης της κλίμακας της απαιτούμενης προσαρμογής, ενώ ενδέχεται να προκαλέσουν κόπωση στις μεταρρυθμίσεις».
Η ανάλυση προστίθεται σε μια σειρά πρόσφατων προειδοποιήσεων σχετικά με τη δημοσιονομική ευπάθεια των κρατών, μια δεκαετία μετά την κρίση χρέους που παραλίγο να διαλύσει την ευρωζώνη. Μεταξύ των χωρών που βρίσκονται υπό ιδιαίτερη παρακολούθηση αυτή τη στιγμή είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και το Βέλγιο, καθεμία από τις οποίες έχει χρέος ίσο ή μεγαλύτερο από το συνολικό μέγεθος της οικονομίας της.
Τι πρέπει να κάνουν οι πολιτικοί
Οι πολιτικοί πρέπει να προχωρήσουν «σε μια πιο μελετημένη, μακροπρόθεσμη στρατηγική — μια στρατηγική που θα συνδυάζει μεταρρυθμίσεις, δημοσιονομική εξυγίανση και, όπου χρειάζεται, πιο ριζικές επιλογές σχετικά με το εύρος και τη χρηματοδότηση των δημόσιων παροχών», ανέφεραν, προσθέτοντας ότι «καθώς το κόστος της καθυστέρησης αυξάνεται, τα οφέλη μιας στρατηγικής προσέγγισης γίνονται όλο και πιο σαφή».
Οι ερευνητές του ΔΝΤ εκτιμούν ότι οι χώρες θα δουν τις δαπάνες να αυξάνονται κατά μέσο όρο κατά σχεδόν 5% του συνολικού ΑΕΠ έως το 2040, σε μια εποχή που η οικονομική ανάπτυξη είναι μέτρια και η προθυμία για υψηλότερη φορολογία ή περικοπές δαπανών μεγάλης κλίμακας παραμένει χαμηλή.
Αυτό θα οδηγήσει το δημόσιο χρέος σε μια μη βιώσιμη πορεία, φτάνοντας κατά μέσο όρο το 130% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, πρόσθεσαν. Αυτό είναι περίπου το διπλάσιο από το σημερινό επίπεδο.
Ένα «μέτριο» πακέτο μεταρρυθμίσεων θα κάλυπτε περίπου το ένα τρίτο του χάσματος, ανέφεραν οι οικονομολόγοι, στους οποίους συγκαταλέγονται επίσης οι Giacomo Magistretti, Ian Stuart, Mengxue Wang και Jiae Yoo. Οι μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό σύστημα και τα μέτρα ενίσχυσης της ανάπτυξης θα αποφέρουν τα περισσότερα θετικά αποτελέσματα.
Δημοσιονομικές προσαρμογές
Οι δημοσιονομικές προσαρμογές θα εξακολουθήσουν να είναι απαραίτητες στις περισσότερες χώρες, πρόσθεσαν.
«Και τα δύο απαιτούνται συνήθως, και τα δύο συνεπάγονται πολιτικά δύσκολες επιλογές», έγραψαν οι οικονομολόγοι. «Όσο μεγαλύτερη είναι η πρόοδος στις μεταρρυθμίσεις, τόσο λιγότερο επαχθής είναι πιθανό να είναι η διαδικασία της δημοσιονομικής εξυγίανσης, αλλά η εξάρτηση αποκλειστικά από τις μεταρρυθμίσεις θα άφηνε ανεπίλυτους τους κινδύνους για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα».
Ορισμένες χώρες με υψηλό χρέος ενδέχεται να χρειαστεί να προχωρήσουν ακόμη ένα βήμα παραπέρα και να εξετάσουν πιο ριζοσπαστικά μέτρα που θα επαναξιολογούν το εύρος των δημόσιων παροχών.
«Η επανεξέταση του ρόλου της κυβέρνησης δεν συνεπάγεται απαραίτητα υποχώρηση του κράτους ή αποδόμηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου», επισήμαναν οι οικονομολόγοι του ΔΝΤ. «Αντίθετα, περιλαμβάνει μια ρεαλιστική επανεκτίμηση του ποιοι τομείς εξυπηρετούνται καλύτερα με δημόσια χρηματοδότηση, ποιοι μπορούν να χρηματοδοτηθούν πιο αποτελεσματικά ή πιο δίκαια μέσω μεγαλύτερης ιδιωτικής συμμετοχής, καθώς και πώς μπορούν να ανακατανεμηθούν οι αρμοδιότητες».
Σε ποιες κοινωνικές παροχές «βλέπουν»…ψαλίδι
Η μελέτη αναφέρει τους σχετικά μεγάλους κρατικούς μηχανισμούς, τα ολοκληρωμένα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας, την καθολική υγειονομική περίθαλψη και τη δωρεάν εκπαίδευση ως χαρακτηριστικά που έχουν στηρίξει την ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και τη σταθερότητα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, αλλά τα οποία ενδέχεται πλέον να βρεθούν υπό πίεση. Οι βαθύτερες μεταρρυθμίσεις καταλαμβάνουν ολοένα και μεγαλύτερο χώρο στις συζητήσεις πολιτικής μεταξύ του ΔΝΤ και των κυβερνήσεων, αναφέρεται στη μελέτη.
Οι δαπάνες για τους μισθούς του δημόσιου τομέα αποτέλεσαν θέμα συζητήσεων με την Αυστρία και την Κροατία, έγραψαν οι συγγραφείς. Εντοπίστηκε περιθώριο βελτίωσης όσον αφορά τη στοχοθέτηση των κοινωνικών δαπανών στο Βέλγιο, τη Γαλλία και τη Νορβηγία, ενώ διαπιστώθηκε σημαντικό περιθώριο για μείωση των ευρέως διαδεδομένων επιδοτήσεων ενέργειας στη Γερμανία, τη Σλοβακία και την Τουρκία.
«Οι δημοσιονομικές επιλογές θα γίνονται όλο και πιο περιορισμένες, αμφισβητούμενες και με σοβαρές συνέπειες», ανέφεραν οι οικονομολόγοι, προσθέτοντας: «Η συνέχιση της αντιμετώπισης αυτών των προκλήσεων με αποσπασματικό ή αντιδραστικό τρόπο —η προσέγγιση της “αποφυγής των προβλημάτων” που έχουν υιοθετήσει μέχρι τώρα πολλές χώρες— φτάνει στα όριά της.»
![Πληθωρισμός: Στο 3,8% για φέτος εκτιμά η ΤτΕ [πίνακας]](https://www.ot.gr/wp-content/uploads/2026/07/inflat.jpg)
