ΑΙ: Από την τεχνολογία, στη ρύθμιση και στον οικονομικό μετασχηματισμό

Ερευνητές εργαζόμενοι της OpenAI υποστηρίζουν ότι συνέβαλαν στη μεταστροφή της εταιρείας, από την αρχική αντίσταση στη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) και στους πολιτικούς που την υποστήριζαν, προς μια στενότερη συνεργασία με νομοθέτες σε αρκετές Πολιτείες των ΗΠΑ. Αυτό είναι ένα παράδειγμα από ένα πιο γενικευμένο φαινόμενο όπου οι κορυφαίοι ερευνητές ΤΝ αποκτούν σημαντική επιρροή στις στρατηγικές των μεγάλων εταιρειών ΤΝ, αμφισβητώντας τις διοικήσεις και επηρεάζοντας τις θέσεις τους για τη ρύθμιση της ΤΝ. Μην ξεχνάμε ότι πολλές εταιρείες ξεκίνησαν πριν από χρόνια ως ερευνητικά εργαστήρια με ιδεαλιστικό προσανατολισμό, όπου κυριαρχούσαν η επιστημονική κουλτούρα, η ανοικτή γνώση και η συνεργασία.

Η σπανιότητα και οι υψηλές αμοιβές τους ενισχύουν τη διαπραγματευτική τους δύναμη. Οι παρεμβάσεις τους επηρεάζουν τις σχέσεις με τις κυβερνήσεις, ενώ οι διαφωνίες για την ασφάλεια και την εποπτεία της ΤΝ εντείνονται. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στην εταιρική διακυβέρνηση των επιχειρήσεων αιχμής της ΤΝ. Οι επιστήμονες που αναπτύσσουν την τεχνολογία δεν περιορίζονται πλέον στον τεχνικό τους ρόλο, αλλά συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της εταιρικής στρατηγικής, της δημόσιας πολιτικής και των κανόνων που θα διέπουν την ανάπτυξή της.

Με βάση τα παραπάνω, είναι αναπόφευκτη η ουσιαστική ρύθμιση στον κλάδο της ΤΝ. Σε ώριμες αγορές ο ρυθμιστής είναι μέρος της αλυσίδας αξίας του κλάδου, και συνεπώς μέρος της παραγωγικής διαδικασίας. Αυτό δημιουργεί ακόμη μια ευκαιρία για την Ευρώπη να παίξει σημαντικό διεθνή ρόλο στην ΤΝ γιατί γνωρίζουμε καλά πώς να δημιουργούμε αντίστοιχα πλαίσια και πώς να συμφωνούν πολλές χώρες με διαφορετικά μοντέλα διακυβέρνησης και οικονομικής ανάπτυξης. Η πρόσφατη συνάντηση του κ. Τραμπ με τους παγκόσμιους τεχνολογικούς ηγέτες ανέδειξε επίσης ένα νέο αφήγημα για την Τεχνητή Νοημοσύνη, αυτό της «υπερ-νοημοσύνης/superintelligence» που μετατοπίζει την έμφαση από τους κινδύνους και τις ανησυχίες για την ΤΝ προς τις εξαιρετικά μεγάλες δυνατότητές της.

Η ΤΝ έχει συνδεθεί με απώλεια θέσεων εργασίας, κινδύνους, παραπληροφόρηση και τεράστια κέντρα δεδομένων. Η «υπερ-νοημοσύνη» δημιουργεί περισσότερο την εικόνα μιας τεχνολογικής επανάστασης γιατί η αμερικανική κυβέρνηση και το οικοσύστημα της Silicon Valley έχουν ισχυρό ενδιαφέρον να συνεχιστούν οι τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές, data centers και ενέργεια, παρά τις κοινωνικές αντιδράσεις.

Η «υπερ-νοημοσύνη» περιγράφει πιθανώς πολύ ισχυρότερες δυνατότητες από τη σημερινή ΤΝ. Επομένως, η μετάβαση σε έναν πιο θετικό ορισμό δεν πρέπει να σημαίνει λιγότερη έμφαση στην ασφάλεια, στη ρύθμιση και στην κοινωνική λογοδοσία. Το σημαντικότερο είναι η αλλαγή του αφηγήματος από «ΤΝ ως τεχνολογία» σε «ΤΝ ως δύναμη μετασχηματισμού της οικονομίας».

Αυτό είναι το ενδιαφέρον στοιχείο για την Ελλάδα, όπου η έμφαση μπορεί να μετακινηθεί από την ΤΝ ως τεχνολογική υποδομή στο πώς αξιοποιούμε την ΤΝ για παραγωγικότητα, ανταγωνιστικότητα, νέες επιχειρήσεις και ανάπτυξη. Για τις σοβαρές εθνικές προκλήσεις μας – της παραγωγικότητας και της υπο-γεννητικότητας – πιθανόν να βρήκαμε μέρος της αντιμετώπισής τους.

Ο κ. Γεώργιος Δουκίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, UNIC-Athens.

Από την Έντυπη Έκδοση ΤΟ ΒΗΜΑ