Νέα δεδομένα για την κρίση στα Στενά του Ορμούζ και την παγκόσμια αγορά δεξαμενόπλοιων δημιουργεί η εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, καθώς η ανάκτηση του ελέγχου της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας ενδέχεται να περιορίσει τα περιθώρια κινήσεων του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στο Ιράν.
Ωστόσο, σύμφωνα με αναλύσεις των Clarksons Securities, Arctic Securities και Lloyd’s List Intelligence, η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στην Ουάσιγκτον δεν συνεπάγεται αυτομάτως τον τερματισμό της σύγκρουσης ούτε την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο.
Ο αναλυτής της Clarksons, Frode Morkedal, εκτιμά ότι η επικράτηση των Δημοκρατικών μπορεί να αυξήσει τις πιέσεις προς τον Αμερικανό πρόεδρο για διπλωματική λύση, χωρίς όμως να εξαλείφει τις διαφορές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Το βασικό σενάριο της Clarksons παραμένει εκείνο της «ελεγχόμενης αστάθειας», αναφέρει το Tradewinds, με τις δύο πλευρές να επιδιώκουν την αποφυγή γενικευμένης κλιμάκωσης, διατηρώντας ταυτόχρονα τη διαπραγματευτική τους ισχύ.
Αποκλιμάκωση των ναύλων από ιστορικά υψηλά
Οι προσδοκίες διπλωματικής διευθέτησης έχουν αρχίσει να επηρεάζουν τις ναυλαγορές, αν και τα επίπεδα παραμένουν πρωτοφανή.
Σύμφωνα με την Clarksons, οι ημερήσιοι ναύλοι των δεξαμενόπλοιων VLCC οικολογικού σχεδιασμού διαμορφώθηκαν την Τετάρτη στα 622.400 δολάρια, παρουσιάζοντας μικρή υποχώρηση.
Μεγαλύτερες ήταν οι απώλειες στις μικρότερες κατηγορίες. Τα suezmax οικολογικού σχεδιασμού υποχώρησαν σχεδόν 25%, στα 306.800 δολάρια ημερησίως, ενώ τα aframax κατέγραψαν πτώση περίπου 13%, στα 218.400 δολάρια.
Παράλληλα, οι αγορές πετρελαίου προεξοφλούν μερική αποκλιμάκωση. Σύμφωνα με το Lloyd’s List Intelligence, το Brent είχε υποχωρήσει περίπου 12% την Τρίτη σε σύγκριση με την προηγούμενη Παρασκευή, φθάνοντας στα 104 δολάρια το βαρέλι, ενώ την Τετάρτη κινήθηκε κοντά στα 102 δολάρια.
Πιέσεις δέχθηκαν και οι μετοχές εισηγμένων εταιρειών δεξαμενόπλοιων.
Γιατί η κρίση εκτόξευσε τους ναύλους
Η εκρηκτική άνοδος των ναύλων δεν οφείλεται αποκλειστικά στον όγκο του μεταφερόμενου πετρελαίου, αλλά κυρίως στη σημαντική μείωση της αποτελεσματικής προσφοράς χωρητικότητας.
Οι περιορισμοί διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη συστημάτων μεταφοράς με ενδιάμεσα δεξαμενόπλοια (shuttle tankers) και μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο, ενώ οι μεγαλύτερες αποστάσεις, οι παρακάμψεις μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας και οι χρόνοι αναμονής δεσμεύουν περισσότερα πλοία.
Σύμφωνα με τη Vortexa, οι παγκόσμιες εξαγωγές αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων ανήλθαν τον Οκτώβριο σε 43 εκατ. βαρέλια ημερησίως, μόλις 1% χαμηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα.
Μάλιστα, οι εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή αυξήθηκαν κατά 3,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σύγκριση με τον Ιούλιο, αντισταθμίζοντας τη μείωση των ροών από άλλες περιοχές.
Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί οι ναύλοι εκτοξεύθηκαν ακόμη και χωρίς αντίστοιχη αύξηση των συνολικών ποσοτήτων πετρελαίου.
Ο κίνδυνος νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης
Παρά την αισιοδοξία των αγορών, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η στρατιωτική κλιμάκωση παραμένει πιθανή.
Η Τεχεράνη χαρακτήρισε μη πειστική την αμερικανική απάντηση στους επτά όρους που έχει θέσει για την επαναλειτουργία των Στενών, ενώ συνεχίζονται οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων.
Μεταξύ των τελευταίων περιστατικών περιλαμβάνεται το πλήγμα στο δεξαμενόπλοιο Grit, χωρητικότητας 298.600 dwt, το οποίο είχε ενταχθεί προηγουμένως στην ιρανική λίστα κυρώσεων.
Ο αναλυτής της Arctic Securities, Ole-Rikard Hammer, επισημαίνει ότι η ενίσχυση του κοινοβουλευτικού ελέγχου της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής μπορεί να αποτελέσει βασική επιδίωξη των Δημοκρατικών. Παράλληλα, όμως, συνεχίζεται η συγκέντρωση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή.
Το ενδεχόμενο γενικευμένης σύγκρουσης δημιουργεί και ένα παράδοξο για τους πλοιοκτήτες. Σύμφωνα με την Arrow, μια σοβαρή στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε αρχικά να προκαλέσει νέα εκτίναξη των ναύλων, αλλά στη συνέχεια απότομη κατάρρευση, εφόσον περιορίζονταν δραστικά τα διαθέσιμα φορτία.
Αντίθετα, μια συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν και η ομαλοποίηση των διελεύσεων θα αποδέσμευαν σημαντική χωρητικότητα, ασκώντας πιέσεις στους ναύλους. Ακόμη και τότε, πάντως, η Clarksons εκτιμά ότι η απασχόληση των VLCC θα μπορούσε να παραμείνει στο υψηλό επίπεδο του 92%–93%.
Έτσι, η επόμενη ημέρα των αμερικανικών εκλογών βρίσκει την αγορά δεξαμενόπλοιων αντιμέτωπη με δύο διαφορετικούς κινδύνους: την αποκλιμάκωση που θα περιορίσει τα έκτακτα ναυτιλιακά κέρδη και τη στρατιωτική κλιμάκωση που θα μπορούσε να διαταράξει ακόμη περισσότερο τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου.
