Ως ορόσημο για την αναγνώριση του στρατηγικού ρόλου του τουρισμού στην ευρωπαϊκή οικονομία και σημαντική ευκαιρία για την Ελλάδα χαρακτηρίζει ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) την πρώτη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τον Βιώσιμο Τουρισμό, την οποία παρουσίασε χθες, 4 Νοεμβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπό την ευθύνη του αρμόδιου επιτρόπου Απόστολου Τζιτζικώστα.
Ο ΣΕΤΕ χαιρετίζει την πρωτοβουλία, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά ο τουρισμός αποκτά ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το οποίο αναγνωρίζει τη συμβολή του στην οικονομία, την απασχόληση, την περιφερειακή ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή.
Ωστόσο, ο Σύνδεσμος υπογραμμίζει ότι το καθοριστικό στοίχημα δεν είναι μόνο η διαμόρφωση της στρατηγικής, αλλά κυρίως η εφαρμογή της, με μετρήσιμα αποτελέσματα για τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους και τις τοπικές κοινωνίες.
Η νέα στρατηγική περιλαμβάνει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, χρονοδιαγράμματα και πρόβλεψη συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα στη διακυβέρνηση, ενώ ενσωματώνει προτεραιότητες που ο ΣΕΤΕ αναδεικνύει συστηματικά τα τελευταία χρόνια.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανάπτυξη δεξιοτήτων και η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού, η ψηφιακή μετάβαση, η αναβάθμιση των υποδομών, η αποτελεσματικότερη διαχείριση των τουριστικών προορισμών, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και η δικαιότερη κατανομή των οικονομικών και κοινωνικών ωφελειών του τουρισμού.
Αγάπη Σμπώκου: Το επόμενο βήμα είναι η εφαρμογή
Η πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Αγάπη Σμπώκου, με αφορμή την παρουσίαση της στρατηγικής, δήλωσε:
«Η πρώτη Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τον Βιώσιμο Τουρισμό αποτελεί ορόσημο για την αναγνώριση του στρατηγικού ρόλου του τουρισμού στην Ευρώπη. Το επόμενο σημαντικό βήμα είναι η εφαρμογή της, με ουσιαστικό αντίκρισμα για τις επιχειρήσεις, τους ανθρώπους του τουρισμού και τις τοπικές κοινωνίες. Η Ελλάδα έχει τη γνώση και την εμπειρία να συμβάλει ενεργά σε αυτή την προσπάθεια. Ο ΣΕΤΕ, το ΙΝΣΕΤΕ και η Marketing Greece δηλώνουμε παρόντες, με τεκμηριωμένες θέσεις και ενεργό συμμετοχή στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού τουρισμού των επόμενων ετών».
Η τοποθέτηση του ΣΕΤΕ αναδεικνύει και τη δυνατότητα της Ελλάδας να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην εφαρμογή της νέας ευρωπαϊκής πολιτικής, αξιοποιώντας την εμπειρία που έχει αποκτήσει ως ένας από τους πλέον ανεπτυγμένους τουριστικούς προορισμούς της Ευρώπης.
Η ευρωπαϊκή τουριστική βιομηχανία σε αριθμούς
Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτυπώνει το οικονομικό μέγεθος του κλάδου και τη σημασία του για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Ο τουρισμός συνεισφέρει στο 10% της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στηρίζει περισσότερες από 20 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και περιλαμβάνει περίπου 5 εκατομμύρια επιχειρήσεις, από τις οποίες το 99% είναι μικρές και μεσαίες.
Παράλληλα, η Ευρώπη συγκεντρώνει περίπου το 40% των διεθνών τουριστικών αφίξεων παγκοσμίως, διατηρώντας την πρώτη θέση μεταξύ των τουριστικών προορισμών.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού, τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και τις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις των ταξιδιωτών, η ζήτηση παραμένει ισχυρή. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 76% των Ευρωπαίων σχεδιάζει να πραγματοποιήσει κάποιο ταξίδι μέσα στους επόμενους έξι μήνες.
Η νέα στρατηγική επιδιώκει να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα, τη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα του τουριστικού τομέα, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στους οργανισμούς διαχείρισης προορισμών.
Ακαδημία Τουρισμού, ψηφιακά εργαλεία και λιγότερη γραφειοκρατία
Στον πυρήνα της στρατηγικής βρίσκονται πρωτοβουλίες για την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων, την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και τη διευκόλυνση της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Μεταξύ των βασικών δράσεων προβλέπεται η δημιουργία Ακαδημίας Τουρισμού της ΕΕ, με στόχο την αντιμετώπιση των ελλείψεων δεξιοτήτων και την υποστήριξη του ανθρώπινου δυναμικού του κλάδου.
Παράλληλα, προβλέπεται η αξιοποίηση του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Τουρισμού, το οποίο θα συνδέεται με τον κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων για τον τουρισμό, διευκολύνοντας την πρόσβαση των επιχειρήσεων και των προορισμών σε πληροφορίες και ψηφιακά εργαλεία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη μείωση των περιττών διοικητικών εμποδίων, μέσω ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας απλούστευσης στον τουρισμό, καθώς και στη συνέχιση των εργασιών για έναν απρόσκοπτο ευρωπαϊκό ταξιδιωτικό χώρο.
Στόχος είναι να διευκολυνθούν κυρίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα της ευρωπαϊκής τουριστικής αγοράς, ώστε να επενδύσουν στην καινοτομία και να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες ανταγωνισμού.
Διαχείριση τουριστικών ροών και επιμήκυνση της περιόδου
Ξεχωριστή θέση στη στρατηγική καταλαμβάνει η ισορροπημένη τουριστική ανάπτυξη, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιδιώκει καλύτερη διαχείριση των επισκεπτών και μεγαλύτερη διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας σε περισσότερες περιοχές και περιόδους του έτους.
Στο πλαίσιο αυτό, προωθούνται ένα ευρωπαϊκό μοντέλο διαχείρισης τουρισμού, σχετική σύσταση του Συμβουλίου και εργαλειοθήκη για τον ισορροπημένο τουρισμό.
Οι παρεμβάσεις αποσκοπούν στην καλύτερη διαχείριση των τουριστικών ροών, στην ενθάρρυνση των ταξιδιών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των προορισμών.
Προβλέπεται επίσης η δημιουργία ευρωπαϊκού δικτύου συντονισμού κρίσεων στον τουρισμό, ώστε οι προορισμοί να είναι καλύτερα προετοιμασμένοι απέναντι σε έκτακτες καταστάσεις.
Οι συγκεκριμένες κατευθύνσεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, όπου η εποχικότητα, οι ανάγκες αναβάθμισης των υποδομών και η διαχείριση των πιέσεων σε δημοφιλείς προορισμούς αποτελούν βασικές προκλήσεις για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του κλάδου.
Διεθνής προβολή και νέα ευρωπαϊκή συμμαχία
Η Κομισιόν επιδιώκει επίσης να ενισχύσει την παγκόσμια ελκυστικότητα της Ευρώπης μέσα από τη συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, όπως ο Οργανισμός Τουρισμού των Ηνωμένων Εθνών και ο ΟΟΣΑ, καθώς και μέσα από διαλόγους με σημαντικές χώρες και περιφέρειες-εταίρους.
Στις δράσεις περιλαμβάνεται η ενίσχυση της προβολής μέσω του πλαισίου «Προορισμός Ευρώπη», αλλά και η θέσπιση νέων βραβείων «Ευρωπαϊκές Πρωτεύουσες Τουρισμού», με στόχο την ανάδειξη περισσότερων ευρωπαϊκών προορισμών.
Για την υλοποίηση της στρατηγικής προβλέπεται η συγκρότηση μιας νέας Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για τον Τουρισμό, στην οποία θα συμμετέχουν εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, τουριστικές επιχειρήσεις και άλλοι εμπλεκόμενοι φορείς.
Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει δράσεις σχετικές με τον τουρισμό μέσα από τα υφιστάμενα συναφή ευρωπαϊκά προγράμματα και χρηματοδοτικά εργαλεία.
Η νέα στρατηγική υλοποιεί τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πρόγραμμα εργασίας της για το 2026 και την αποστολή που είχε ανατεθεί από την πρόεδρο Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στον επίτροπο Απόστολο Τζιτζικώστα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας του ευρωπαϊκού τουρισμού.
Για την ελληνική τουριστική αγορά, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες θα μετατραπούν σε συγκεκριμένα εργαλεία για τις επιχειρήσεις και τους προορισμούς. Σε αυτή ακριβώς τη διάσταση εστιάζει και ο ΣΕΤΕ, επισημαίνοντας ότι η επιτυχία της νέας στρατηγικής θα κριθεί από την εφαρμογή της και από το πραγματικό όφελος που θα δημιουργήσει για την οικονομία, την απασχόληση και τις τοπικές κοινωνίες.
