Στον καθορισμό του αναγκαίου ηλεκτρικού χώρου που θα πρέπει να δεσμευθεί στο ηλεκτρικό σύστημα μεταφοράς ρεύματος προκειμένου να «χωρέσει» επενδύσεις σε υπεράκτια αιολικά πάρκα προχώρησε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Ειδικότερα, με πρόσφατη απόφαση που υπέγραψε ο υπουργός κ. Σταύρος Παπασταύρου ο ΑΔΜΗΕ θα πρέπει να αποδώσει για αυτές τις επενδύσεις χώρο στα δίκτυα, συνολικής ισχύος 2,35 GW (γιγαβάτ) καθορίζοντας και την κατανομή του ανά θαλάσσια ζώνη καθώς και τα ενδεικτικά σημεία σύνδεσης των θαλάσσιων πάρκων.
Οι διαδικασίες για τα πρώτα υπεράκτια αιολικά
Έτσι, όταν και αν προχωρήσουν οι αδειοδοτικές και διαγωνιστικές διαδικασίες και κατασκευαστούν τα πρώτα υπεράκτια αιολικά θα έχουν τη δυνατότητα άμεσης σύνδεσης στο σύστημα. Η απόφαση ενεργοποιεί στην πράξη πρόβλεψη του 2022 (σ.σ. είχε περιληφθεί στον νόμο 4964/2022), η οποία είχε προστεθεί ακριβώς για να αντιμετωπιστεί ένα πρόβλημα που γίνεται ολοένα και πιο έντονο στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ήτοι η σταδιακή εξάντληση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου από την αλματώδη ανάπτυξη νέων έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Τότε η ρύθμιση πρότεινε τη δέσμευση 2 GW, ωστόσο το ΥΠΕΝ επέλεξε τελικά να κινηθεί υψηλότερα κατά 350 MW (μεγαβάτ), αποτυπώνοντας ουσιαστικά έναν πιο φιλόδοξο σχεδιασμό για την πρώτη φάση ανάπτυξης των offshore αιολικών και δημιουργώντας μεγαλύτερο περιθώριο για την εξέλιξη του χαρτοφυλακίου των έργων.
Δέσμευση ισχύος και κατανομή ανά περιοχή
Το ΥΠΕΝ αναγνωρίζει στο προοίμιο της απόφασης ότι η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου έπρεπε να προηγηθεί, διαφορετικά υπήρχε σοβαρός κίνδυνος, όταν θα έφθαναν τα υπεράκτια αιολικά έργα στο στάδιο της υλοποίησης, να μην υπάρχει πλέον διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα στο σύστημα για τη σύνδεσή τους.
Στην απόφαση αποτυπώνεται επίσης ο τρόπος με τον οποίο θα κατανέμεται ο ηλεκτρικός χώρος ανά θαλάσσια περιοχή. Η μεγαλύτερη ισχύς, 600 MW, δεσμεύεται για το Θρακικό Πέλαγος, όπου προβλέπεται και η πιλοτική εφαρμογή του ελληνικού προγράμματος υπεράκτιων αιολικών στην οποία εμπλέκονται η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, η Motor Oil Renewable Energy (MORE) και η ΔΕΗ Ανανεώσιμες. Ως ενδεικτικό σημείο σύνδεσης προτείνεται το Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) Νέας Σάντας.
Για την Κρήτη προβλέπεται δέσμευση ηλεκτρικού χώρου για έργα συνολικής ισχύος 250 MW, με ενδεικτικό σημείο σύνδεσης τον Υποσταθμό Δαμάστας. Αντίστοιχα, στις Κυκλάδες προβλέπεται ισχύς 250 MW, η οποία θα μπορεί να συνδεθεί μέσω των Υποσταθμών Πάρου ή Νάξου, αξιοποιώντας τις υφιστάμενες και υπό ανάπτυξη ηλεκτρικές υποδομές του νησιωτικού συμπλέγματος.
Μία ακόμη κατηγορία έργων αφορά την ευρύτερη περιοχή των Κυκλάδων (όσα νησιά βρίσκονται κοντά στην Αττική) και του Νοτίου Ευβοϊκού Κόλπου, όπου επίσης προβλέπεται εγκατεστημένη ισχύς 250 MW. Για τα συγκεκριμένα έργα η υπουργική απόφαση αναφέρει ως ενδεικτικά σημεία σύνδεσης το Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης Μεσογείων και το Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης Αγίου Στεφάνου, αναδεικνύοντας τη σημασία που αποκτά το διασυνδεδεμένο σύστημα της Αττικής για την ανάπτυξη των μελλοντικών offshore έργων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο, καθώς για την περιοχή των Δωδεκανήσων προβλέπεται δέσμευση ηλεκτρικού χώρου συνολικής ισχύος 500 MW. Ως ενδεικτικά σημεία σύνδεσης προσδιορίζονται οι Υποσταθμοί Κω και Σορωνής, επιλογή που συνδέεται άμεσα με τον ευρύτερο σχεδιασμό των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών.
Για την περιοχή της Κεντρικής Εύβοιας, και ειδικότερα τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο, προβλέπεται ισχύς 300 MW, με σύνδεση είτε μέσω του νέου Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης της Εύβοιας είτε μέσω του ΚΥΤ Αλιβερίου, ενώ για τον Πατραϊκό Κόλπο δεσμεύεται ηλεκτρικός χώρος για έργα ισχύος 200 MW, με ενδεικτικό σημείο σύνδεσης το ΚΥΤ Πάτρας.
Κόφτης ηλεκτροπαραγωγής και στα υπεράκτια
Με τον τρόπο αυτό διαμορφώνεται ένας συνολικός «ηλεκτρικός χάρτης» του ελληνικού προγράμματος υπεράκτιων αιολικών, πάνω στον οποίο θα βασιστούν τα επόμενα στάδια του σχεδιασμού. Η απόφαση, πάντως, ξεκαθαρίζει ότι η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου δεν συνεπάγεται εξασφάλιση προτεραιότητας για τη διοχέτευση της ηλεκτροπαραγωγής των υπεράκτιων αιολικών πάρκων.
Αντιθέτως, αναφέρει ρητά ότι τα έργα θα υπόκεινται σε πιθανές περικοπές παραγωγής, όπως συμβαίνει πλέον με το σύνολο των μονάδων ΑΠΕ, ενώ επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη δέσμευση δεν σημαίνει πως το σύστημα μεταφοράς θα μπορεί να απορροφά το σύνολο της διαθέσιμης ισχύος υπό οποιεσδήποτε συνθήκες λειτουργίας.
Η νέα υπουργική απόφαση δείχνει ότι το ΥΠΕΝ επιχειρεί να επαναφέρει το χρονοδιάγραμμα του προγράμματος των υπεράκτιων σε τροχιά υλοποίησης. Παράλληλα με τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου, τον Ιούνιο προχώρησαν και οι διαδικασίες για την ενεργοποίηση της εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV) που είχε προσφάτως συστήσει η ΕΔΕΥΕΠ και η οποία θα αναλάβει τη διενέργεια των απαραίτητων τεχνικών, ανεμολογικών, βυθομετρικών, γεωτεχνικών, γεωφυσικών και περιβαλλοντικών ερευνών στις περιοχές όπου θα αναπτυχθούν τα πρώτα έργα. Τα αποτελέσματα των ερευνών θα αποτελέσουν κρίσιμο στοιχείο για τη διαμόρφωση των τεχνικών χαρακτηριστικών των διαγωνισμών, αλλά και για τη μείωση του επενδυτικού κινδύνου για όσους συμμετάσχουν στις διαδικασίες.
Επίσης, την προηγούμενη εβδομάδα εκδόθηκε και η υπουργική απόφαση που καθορίζει το κανονιστικό πλαίσιο των μελλοντικών διαγωνισμών, εξειδικεύοντας τους όρους συμμετοχής των επενδυτών, τα τεχνικά προαπαιτούμενα και το πλαίσιο της λειτουργικής ενίσχυσης, ενώ προβλέπει και δικλείδες για την αποφυγή υπερβολικής συγκέντρωσης έργων σε έναν μόνο επενδυτή.
