Πιερρακάκης: Το σχέδιο για ανάπτυξη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Στις ιδιωτικές επενδύσεις και στη διατήρηση των μεταρρυθμίσεων στηρίζει την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας μετά το Ταμείο Ανάκαμψης ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης. Παράλληλα, προτάσσει τις επενδύσεις στην ενεργειακή ασφάλεια ως τη μονιμότερη απάντηση στο υψηλό κόστος ενέργειας, επισημαίνοντας ότι η άμεση στήριξη των πολιτών πρέπει να συνδυάζεται με παρεμβάσεις που περιορίζουν την έκθεση σε μελλοντικές κρίσεις.

Σε συζήτηση στο Atlantic Council, ο κ. Πιερρακάκης συνέδεσε τις προοπτικές της Ελλάδας με την ανάγκη μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής αλλαγής: μεγαλύτερες επιχειρήσεις και τράπεζες, βαθύτερες κεφαλαιαγορές, ενιαία αγορά ενέργειας και αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Στο υπόβαθρο αυτής της στρατηγικής τοποθέτησε τη δημοσιονομική σταθερότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία το ακριβότερο χρήμα αυξάνει την πίεση στις κυβερνήσεις. «Η δημοσιονομική αξιοπιστία είναι εθνική ισχύς», τόνισε, χαρακτηρίζοντάς την στρατηγικό πόρο για την οικονομία.

Η ανάπτυξη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης

Απαντώντας για τη μετάβαση στην περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, ο υπουργός υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση πρέπει να ενσωματώνεται στην εθνική μεταρρυθμιστική στρατηγική, ώστε να αφήνει αποτελέσματα που διαρκούν περισσότερο από τις ίδιες τις εκταμιεύσεις.

Ως παραδείγματα ανέφερε τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ενέργεια, υπογραμμίζοντας ότι οι παρεμβάσεις σε αυτούς τους τομείς μπορούν να συνεχίσουν να ενισχύουν την οικονομία και μετά το τέλος του χρηματοδοτικού εργαλείου.

Το επόμενο βήμα, ωστόσο, περνά από τις ιδιωτικές επενδύσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, οι επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ κινούνται προς το 18%, από περίπου 11% στην αφετηρία της κυβερνητικής περιόδου στην οποία αναφέρθηκε. Παρά τη βελτίωση, αναγνώρισε ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, που υπερβαίνει το 21%, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι το χάσμα μπορεί να καλυφθεί.

Αντίστοιχα, έθεσε ως προτεραιότητα τη μεγαλύτερη εξωστρέφεια της οικονομίας, με διαφοροποίηση των εμπορικών σχέσεων και αναζήτηση νέων αγορών τόσο εντός όσο και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η βασική του θέση ήταν ότι η δημοσιονομική πειθαρχία και η ανάπτυξη μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά: η αξιοπιστία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για επενδύσεις, ενώ οι επενδύσεις ενισχύουν την οικονομική δραστηριότητα και τη δυνατότητα μείωσης του χρέους.

Ενέργεια: Από την άμεση στήριξη στις μόνιμες λύσεις

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ενεργειακή ασφάλεια, περιγράφοντας μια στρατηγική με δύο παράλληλες κατευθύνσεις: στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων απέναντι στις αυξημένες τιμές και επενδύσεις που μειώνουν την εξάρτηση από τις διεθνείς αναταράξεις.

Όπως επισήμανε, οι επιδοτήσεις ανταποκρίνονται στις άμεσες ανάγκες των πολιτών. Οι επενδύσεις, όμως, μπορούν να προσφέρουν πιο διατηρήσιμο αποτέλεσμα για το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και τους λογαριασμούς των νοικοκυριών.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην ένταξη επενδύσεων ενεργειακής ασφάλειας στις ευελιξίες του δημοσιονομικού πλαισίου, συνδέοντας την ενέργεια με τη συνολικότερη ευρωπαϊκή στρατηγική ανθεκτικότητας.

Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη βρίσκεται σε καλύτερη θέση σε σχέση με το 2022, χάρη στις επενδύσεις που ακολούθησαν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Παραμένει, ωστόσο, ευάλωτη ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας. Επικαλούμενος εισαγωγική εξάρτηση 57%, υπογράμμισε την ανάγκη για περισσότερα έργα στα δίκτυα, στις διασυνδέσεις και στην αποθήκευση.

Απέναντι στον προβληματισμό για τους γεωπολιτικούς κινδύνους που συνοδεύουν τους ενεργειακούς διαδρόμους, απάντησε ότι αυτοί επηρεάζουν τον τρόπο σχεδιασμού και εφαρμογής των επενδύσεων. Η γεωγραφική θέση, η τεχνολογία και η γεωπολιτική πρέπει πλέον, όπως εξήγησε, να εξετάζονται μαζί.

Μεγαλύτερες τράπεζες και λιγότερα εμπόδια στη χρηματοδότηση

Στο ευρωπαϊκό σκέλος της συζήτησης, ο πρόεδρος του Eurogroup τάχθηκε υπέρ της δημιουργίας μεγαλύτερων τραπεζών, με δυνατότητα διασυνοριακής δραστηριότητας και χρηματοδότησης επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα.

Περιγράφοντας τον κατακερματισμό της αγοράς, ανέφερε ότι μόλις το 16% των εταιρικών δανείων είναι διασυνοριακά. Παράλληλα, επικαλέστηκε περίπου 230 δισ. ευρώ σε υψηλής ποιότητας ρευστά περιουσιακά στοιχεία, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν εάν περιορίζονταν τα εμπόδια μεταξύ των κρατών μελών.

Η ανάγκη αποκτά μεγαλύτερη σημασία λόγω του τρόπου χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Όπως σημείωσε, στην Ευρώπη περίπου το 70% της χρηματοδότησης προέρχεται από το τραπεζικό σύστημα, ενώ στις ΗΠΑ αντίστοιχο μερίδιο προέρχεται από τις κεφαλαιαγορές.

Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι οι μεγαλύτερες τράπεζες μπορούν να πραγματοποιούν περισσότερες τεχνολογικές επενδύσεις και να ανταγωνίζονται αποτελεσματικότερα διεθνώς. Διευκρίνισε, πάντως, ότι η απλούστευση του πλαισίου σημαίνει καλύτερους κανόνες και αποτελεσματικότερη εποπτεία.

Για τις κοινές ευρωπαϊκές δικλείδες ασφαλείας ξεκαθάρισε ότι εξέφραζε την εθνική του θέση, καθώς στο Eurogroup εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Κατά την εκτίμησή του, η άρση εθνικών περιορισμών πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς προστασίας.

Το μήνυμα προς τη Γαλλία και τις αγορές

Ερωτηθείς για τις μεταρρυθμίσεις σε μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες και ειδικά για τη Γαλλία, απέφυγε τη λογική των υποδείξεων μεταξύ κρατών. Έδωσε έμφαση στην εθνική αποδοχή των αλλαγών και στην κατανόηση του οφέλους που προκύπτει από τη δημοσιονομική αξιοπιστία.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το σημερινό περιβάλλον ομολόγων είναι πολύ διαφορετικό από εκείνο της προηγούμενης δεκαετίας και ότι οι αγορές παρακολουθούν στενά τις δημοσιονομικές διαδρομές των κυβερνήσεων.

Για τη Γαλλία εξέφρασε εμπιστοσύνη στην προσπάθεια επίτευξης των δημοσιονομικών στόχων της, δηλώνοντας ότι το Eurogroup θα στηρίξει αυτή την πορεία. Ευρύτερα, υποστήριξε ότι η Ευρώπη διαθέτει ισχυρότερους θεσμούς και καλύτερα κεφαλαιοποιημένες τράπεζες σε σχέση με την προηγούμενη κρίση, χωρίς αυτό να περιορίζει την ανάγκη για συνετή διαχείριση.

Το ευρωπαϊκό μέρισμα

Ο υπουργός αναγνώρισε ότι η Ευρώπη δεν έχει αξιοποιήσει πλήρως τα πλεονεκτήματά της. Εκτίμησε, όμως, ότι η υλοποίηση μεταρρυθμίσεων που καθυστερούν επί χρόνια μπορεί να απελευθερώσει σημαντικές αναπτυξιακές δυνατότητες — αυτό που περιέγραψε ως «μέρισμα του προφανούς».

Στην ατζέντα αυτή ενέταξε την ενοποίηση των κεφαλαιαγορών, την τραπεζική ένωση, την ενιαία αγορά ενέργειας, την τεχνολογία και τη συγκέντρωση πόρων στην άμυνα.

Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε και στο σχέδιο επενδυτικών λογαριασμών για παιδιά, με κρατική συμμετοχή που θα αντιστοιχεί στις καταβολές της οικογένειας έως τα 1.200 ευρώ ετησίως. Το συνέδεσε με την ανάγκη ενίσχυσης του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού και αλλαγής της σχέσης των πολιτών με την αποταμίευση και τις επενδύσεις.

Το μήνυμά του ήταν ότι η ευρωπαϊκή οικονομία χρειάζεται ταυτόχρονη πρόοδο σε πολλά μέτωπα, ώστε η ανθεκτικότητα που έχει αποκτήσει να μεταφραστεί σε υψηλότερη ανάπτυξη, καλύτερους μισθούς και περισσότερες θέσεις εργασίας.