Τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια πιέζουν ολοένα και περισσότερο τις εταιρείες του χαρτοφυλακίου τους να αναλάβουν περισσότερο χρέος για να επιστρέψουν μετρητά στους επενδυτές τους, σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNBC.
Αυτό συμβαίνει γιατί οι τυπικοί τρόποι δημιουργίας εσόδων από επενδύσεις ιδιωτικών κεφαλαίων, η πώληση μετοχών εταιρειών μέσω IPO ή η εκχώρησή τους σε άλλα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια ή αγοραστές, έχουν στερέψει τα τελευταία χρόνια.
Τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια είναι επενδυτικά οχήματα που συγκεντρώνουν κεφάλαια από θεσμικούς ή μεγάλους ιδιώτες επενδυτές με σκοπό να αποκτήσουν μετοχές σε εταιρείες που δεν είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο. Αγοράζουν επιχειρήσεις (ή ποσοστά τους), βελτιώνουν τη λειτουργία τους και τις μεταπωλούν με κέρδος.
Η ανακεφαλαιοποίηση μέσω μερισμάτων
Καθώς οι κλασικές πηγές εσόδων έχουν στενέψει τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια στρέφονται στην «ανακεφαλαιοποίηση μέσω μερισμάτων» που ενώ προσφέρει κέρδη στους επενδυτές ωστόσο ενέχει κινδύνους για τις εταιρείες.
Η ανακεφαλαιοποίηση μέσω μερισμάτων είναι μια χρηματοοικονομική στρατηγική κατά την οποία μια εταιρεία αναλαμβάνει νέο χρέος (όπως η έκδοση ομολόγων ή η σύναψη δανείου με μόχλευση) ειδικά για να καταβάλει ένα μεγάλο, εφάπαξ ειδικό μέρισμα στους μετόχους της αντί να καταβάλλει μερίσματα από τα κέρδη της εταιρείας.
Χρησιμοποιείται κυρίως από εταιρείες ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων για να ρευστοποιήσουν και να επιστρέψουν χρήματα στους επενδυτές τους χωρίς να χρειαστεί να πουλήσουν το μερίδιό τους ή να περιμένουν την αρχική δημόσια προσφορά (IPO).
Η δραστηριότητα των «ανακεφαλαιοποιήσεων μέσω μερισμάτων» έχει αυξηθεί ραγδαία από το 2022 και ο οίκος αξιολόγησης Moody’s Ratings αναμένει ότι θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, καθώς οι εταιρείες ιδιωτικών κεφαλαίων αναζητούν τρόπους να επιστρέψουν χρήματα στους επενδυτές, ενώ οι πωλήσεις των εταιρειών και οι αρχικές δημόσιες προσφορές (IPO) παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα.
Ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά ότι οι εταιρείες που ανήκουν σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια στην περιοχή EMEA θα μπορούσαν να αναλάβουν επιπλέον χρέος ύψους 41 δισ. ευρώ πριν φτάσουν σε επίπεδα μόχλευσης που συνήθως οδηγούν σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής τους ικανότητας.
Οι έξοδοι παραμένουν εξαιρετικά σπάνιες
Νέα ανάλυση της Moody’s δείχνει ότι η πρακτική αυτή περιορίζεται στις εταιρείες με τις καλύτερες επιδόσεις, οι οποίες διαθέτουν τη μεγαλύτερη ικανότητα ανάληψης νέου χρέους. Αυτό υποδηλώνει ότι η εν λόγω «σημαντική ικανότητα επαναμόχλευσης» θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των αναχρηματοδοτήσεων για την καταβολή μερισμάτων.
Ωστόσο, το ζήτημα αυτό δεν επιλύει το πρόβλημα της συσσώρευσης εταιρειών που περιμένουν να «βγουν» από τα χαρτοφυλάκια των εταιρειών ιδιωτικών κεφαλαίων. Τα επενδυτικά κεφάλαια αναγκάζονται πλέον να διακρατούν τις εταιρείες αυτές για πολύ μεγαλύτερο διάστημα από το σύνηθες χρονικό πλαίσιο των πέντε περίπου ετών.
«Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι έξοδοι είναι εξαιρετικά σπάνιες, οι ευρωπαϊκές αγορές αρχικών δημόσιων προσφορών (IPO) παραμένουν υποτονικές, ενώ το κεφάλαιο που θα χρηματοδοτούσε στρατηγικές εξαγορές από μεγάλες επιχειρήσεις έχει καταστεί πολύ ακριβότερο μετά τον τελευταίο κύκλο αυξήσεων των επιτοκίων» εξηγεί ο αναλυτής της Moody’s, Mayank Mallik.
«Σε γενικές γραμμές, εστιάζουμε περισσότερο στον αντίκτυπο που έχει το ευρύτερο οικοσύστημα των ιδιωτικών κεφαλαίων στην πιστοληπτική ποιότητα των εταιρειών και αυτό αποτελεί, επί του παρόντος, έναν από τους βασικούς μηχανισμούς μετάδοσης».
Σύμφωνα με τη Moody’s, οι διαχειριστές κεφαλαίων PE παραμένουν «πειθαρχημένοι» κατά την επιλογή εταιρειών για αναχρηματοδότηση με σκοπό τη διανομή μερισμάτων, με τους κλάδους των υπηρεσιών, των καταναλωτικών αγαθών και της μεταποίησης να παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη δραστηριότητα.
Ο Mallik σημείωσε ότι οι περισσότερες τέτοιες αναχρηματοδοτήσεις αφορούν εταιρείες που ξεπέρασαν τους αρχικούς επιχειρηματικούς τους στόχους. Το νέο χρέος, κατά κανόνα, επαναφέρει τη μόχλευση στα αρχικά της επίπεδα, χωρίς να επηρεάζει «ουσιαστικά» τις προοπτικές εξόδου από την επένδυση.
«Είναι αλήθεια, ωστόσο, ότι οι εταιρείες που προετοιμάζονται για αρχική δημόσια προσφορά (IPO) επιδιώκουν να επιδείξουν ένα ιστορικό ουσιαστικής απομόχλευσης για διάστημα μερικών ετών, προτού απευθυνθούν στην αγορά», δήλωσε στο CNBC μέσω email.
«Πράγματι, υπάρχει ο κίνδυνος —εάν ανοίξει απροσδόκητα ένα “παράθυρο” για IPO— οι εκδότες που έχουν προχωρήσει πρόσφατα σε ανακεφαλαιοποίηση για τη διανομή μερισμάτων να μην είναι σε θέση να αξιοποιήσουν την ευκαιρία. Μια εταιρεία που προβαίνει σε τέτοια κίνηση πιθανότατα εκτιμά ότι η αγορά των IPO θα παραμείνει κλειστή βραχυπρόθεσμα».
Πτώση των διανομών
Οι διανομές προς τους επενδυτές έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η Moody’s, επικαλούμενη στοιχεία της PitchBook, ανέφερε ότι οι διανομές από κεφάλαια ιδιωτικών συμμετοχών υποχώρησαν από ποσοστό άνω του 30% της αρχικής καθαρής αξίας ενεργητικού το 2022, σε περίπου 12% σήμερα.
«Ο κίνδυνος έγκειται στο ότι, εάν παραταθεί η καθυστέρηση στις εξόδους (exits) των επενδυτικών κεφαλαίων, οι διαχειριστές ενδέχεται να στραφούν σε εταιρείες με ασθενέστερο πιστωτικό προφίλ προκειμένου να ρευστοποιήσουν τις επενδύσεις τους, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της πιστωτικής ποιότητας στο σύνολο του χαρτοφυλακίου», πρόσθεσε ο Mallik.
Σημείωσε δε ότι οι κίνδυνοι αυτοί είναι σήμερα μεγαλύτεροι σε σχέση με πριν από μία δεκαετία, εν μέρει επειδή οι συμβατικοί όροι (documentation) έχουν γίνει «αρκετά ελαστικοί» για τους εκδότες που επιδιώκουν να αντλήσουν πρόσθετο δανεισμό.
