Με το δημόσιο χρέος να ξεπερνά τα 40 τρισ. δολάρια και το δημοσιονομικό έλλειμμα να παραμένει κοντά στο 6% του ΑΕΠ και να διαμορφώνεται στα 2 τρισ. δολάρια οι επενδυτές παραμένουν ανήσυχοι για το πώς η μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη θα διαχειριστεί τα δημόσια οικονομικά της που βαίνουν προς το χειρότερο.
Η ανησυχία έχει δημιουργήσει αναστάτωση στην αγορά των ομολόγων φέτος ενώ λίγο πριν τις κάλπες οι αγορές δεν αναμένουν ότι υπάρχουν εύκολες λύσεις ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της κάλπης.
Εάν οι Ρεπουμπλικάνοι διατηρήσουν τον έλεγχο, οι επενδυτές αναμένουν ότι θα συνεχιστούν οι πιέσεις στα δημόσια οικονομικά. Εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, το πολιτικό αδιέξοδο ενδέχεται να δυσχεράνει τη συμφωνία για νέες δαπάνες· ωστόσο, σύμφωνα με τους επενδυτές, είναι απίθανη μια ουσιαστική δημοσιονομική εξυγίανση.
«Όλα καταλήγουν, ουσιαστικά, στο ύψος του τρέχοντος ελλείμματος, στο ποσό του ανεξόφλητου χρέους και στο αυξανόμενο κόστος των τόκων που συνδέεται με αυτό» εξηγεί στο Reuters ο Chris Maxey, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής αγορών στην Wealthspire, προσθέτοντας ότι μια νίκη των Δημοκρατικών δεν θα αλλάξει απαραίτητα τη στρατηγική του υπουργείου Οικονομικών για τη χρηματοδότηση του ελλείμματος.
Τα σενάρια για τα αποτελέσματα των εκλογών
Μετά από δύο χρόνια κατά τα οποία οι Ρεπουμπλικάνοι είχαν τον έλεγχο του Κογκρέσου και της προεδρίας, η επικράτηση των Δημοκρατικών τόσο στη Γερουσία όσο και στη Βουλή των Αντιπροσώπων αποτελεί το πιθανότερο σενάριο για την Τρίτη, σύμφωνα με τις πλατφόρμες προβλέψεων Kalshi και Polymarket.
Πρόσφατη δημοσκόπηση του Reuters έδειξε προβάδισμα 11 μονάδων υπέρ των Δημοκρατικών, ενισχύοντας τις ελπίδες τους για ανάληψη του ελέγχου σε κάποιο από τα δύο σώματα. Ορισμένες τράπεζες, όπως η Nomura, εκτιμούν ότι ενδέχεται να προκύψει ένα «διαιρεμένο» Κογκρέσο, καθώς οι αναμετρήσεις για τη Γερουσία κρίνονται στο νήμα.
Σύμφωνα με αναλυτές, αν και μια επικράτηση των Δημοκρατικών θα μπορούσε να περιορίσει τις φορολογικές ελαφρύνσεις καθώς και τις αυξήσεις στις διακριτικές δημόσιες δαπάνες, το αυξανόμενο κόστος των προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας, όπως η Κοινωνική Ασφάλιση (Social Security) και το Medicare, καθώς και οι πληρωμές τόκων, θα χρειάζονται κεφάλαια από δανεισμό αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για ουσιαστική μείωση του ελλείμματος.
Τι αναμένεται σε περίπτωση επικράτησης των Δημοκρατικών
Ο George Bory, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής επενδύσεων σταθερού εισοδήματος στην Allspring Global Investments, εκτιμά ότι οι κρατικές δαπάνες είναι «αρκετά παγιωμένες». Δεδομένου, μάλιστα, ότι τα ελλείμματα αναμένεται να παραμείνουν υψηλά τα επόμενα χρόνια, μια αλλαγή στον έλεγχο του Κογκρέσου ενδέχεται να μην οδηγήσει σε σημαντική μείωση των δανειακών αναγκών.
Οι αγορές εκτιμούν ότι τα επίμονα δημοσιονομικά ελλείμματα και η αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους θα διατηρήσουν σε υψηλά επίπεδα τις εκδόσεις ομολόγων από τις ΗΠΑ. Ωστόσο υπάρχουν οι φωνές που εκτιμούν ότι αν επικρατήσουν οι Δημοκρατικοί σε ένα από τα δύο σώματα του Κογκρέσου υπάρχει μια μικρή ελπίδα για τα ομόλογα και το δολάριο μακροπρόθεσμα υπό την προϋπόθεση ότι θα περιορίσουν τις δαπάνες.
«Η πορεία των δαπανών θα μπορούσε να σταθεροποιηθεί υπό ένα Κογκρέσο ελεγχόμενο από τους Δημοκρατικούς, καθώς αυτό επιβάλλει συμβιβασμούς – συμβιβασμούς που ενδέχεται να οδηγήσουν σε περιορισμό των δαπανών για ορισμένα από τα έργα που αποτελούν προσωπικές προτεραιότητες του Προέδρου» σημειώνει ο Bory.
«Συνολικά, ο ρυθμός μεταβολής των δαπανών ενδέχεται να αρχίσει να επιβραδύνεται, γεγονός που θα μπορούσε να λειτουργήσει θετικά για την αγορά ομολόγων», ιδίως όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες λήξεις της καμπύλης αποδόσεων, οι οποίες είναι ευαίσθητες στις δημοσιονομικές προοπτικές.
Η ενίσχυση των Δημοκρατικών θα μπορούσε να τονώσει το δολάριο βραχυπρόθεσμα, καθώς θα λείαινε τις ανησυχίες σχετικά με την δημοσιονομική, εμπορική και εξωτερική πολιτική του Τραμπ, υπογραμμίζει ο Karl Schamotta, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής αγοράς στην Corpay. Αυτό θα μείωνε το ασφάλιστρο κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατούν αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία, πρόσθεσε.
Το χειρότερο σενάριο
Σε πρόσφατο σημείωμα της η εταιρεία διαχείρισης ομολόγων Pimco ανέφερε ότι ανεξάρτητα από το εκλογικό αποτέλεσμα, οι δαπάνες είναι πιθανό να αυξηθούν ενώ παράλληλα θα διευρυνθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα.
«Θα μπορούσαμε να δούμε ακόμη μεγαλύτερες δαπάνες, ειδικά εάν αλλάξουν οι συσχετισμοί στη Γερουσία, καθώς οι Δημοκρατικοί θα αποκτήσουν μεγαλύτερη ισχύ στις επικείμενες διαπραγματεύσεις για το ανώτατο όριο του δημόσιου χρέους και τις κρατικές δαπάνες», έγραψε η Libby Cantrill, επικεφαλής δημόσιας πολιτικής στην Pimco.
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι το χειρότερο σενάριο για την αγορά ομολόγων θα ήταν η διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος. Ιστορικά, οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν ταυτιστεί με τον δημοσιονομικό συντηρητισμό, προωθώντας τη μείωση των φόρων, τον περιορισμό του μεγέθους του κράτους και τον έλεγχο των δαπανών.
Ο Steve Englander, επικεφαλής έρευνας για τις ισοτιμίες των νομισμάτων της ομάδας G10 και της μακροοικονομικής στρατηγικής για τη Βόρεια Αμερική στην Standard Chartered, εξηγεί ότι οι επενδυτές δεν αντιμετωπίζουν πλέον τους Ρεπουμπλικάνους ως το κόμμα της δημοσιονομικής πειθαρχίας, και ότι εάν διατηρήσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, οι τιμές των ομολόγων θα αντιδράσουν αρνητικά.
Ανώτατο όριο χρέους
Το ανώτατο όριο χρέους αποτελεί πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα στα δύο κόμματα και σε ένα διχασμένο Κογκρέσο ελλοχεύει ο κίνδυνος μιας παρατεταμένης αντιπαράθεσης για την χρηματοδότηση της κυβέρνησης.
Το Κογκρέσο ανέβαλε ήδη την αμφιλεγόμενη συζήτηση για τις δαπάνες του οικονομικού έτους 2027 για μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, θέτοντας ως προθεσμία για την επίτευξη συμφωνίας χρηματοδότησης την 11η Δεκεμβρίου.
Ωστόσο οι επενδυτές επισημαίνουν ότι, αν και οι εκλογές ενδέχεται να επηρεάσουν οριακά τις προοπτικές του προϋπολογισμού, είναι απίθανο να κατευνάσουν τις ανησυχίες σχετικά με τα αυξανόμενα ελλείμματα, ανησυχίες που έχουν επηρεάσει ένα ευρύ φάσμα κατηγοριών περιουσιακών στοιχείων.
«Όποιος κι αν επικρατήσει στη Βουλή και τη Γερουσία, η διαφορά αναμένεται να είναι σχετικά μικρή, επομένως δεν αναμένουμε κάποιου είδους ριζικές αλλαγές» σημειώνει ο Chip Hughey, διευθυντής του τμήματος σταθερού εισοδήματος στην Truist Wealth στο Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια.
«Εκτιμώ ότι, κατά τη διάρκεια των επόμενων δύο ετών, η προσοχή και οι εργασίες θα επικεντρωθούν εντονότερα στο ζήτημα της έκδοσης κρατικού χρέους και των ελλειμμάτων».
