Ιδιαίτερα φιλόδοξη, ως προς τις επιθυμίες της και εξαιρετικά «γαλαντόμα», κοιτώντας προς ξένα χρήματα, εμφανίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με την πρότασή της να παρασχεθεί δάνειο 45 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία, το οποίο θα «αποπληρωθεί» από μελλοντικές ρωσικές πολεμικές αποζημιώσεις.
Σύμφωνα με σχετικό έγγραφο το οποίο επικαλείται το Politico, σε περίπτωση που η Μόσχα αρνηθεί να καταβάλει αποζημιώσεις, «η Ένωση διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία που έχουν δεσμευτεί εντός της επικράτειάς της για την αποπληρωμή του δανείου», αναφέρεται στο έγγραφο.
Με αυτόν τον τρόπο, η Ουκρανία δεν θα χρειαστεί ποτέ να αποπληρώσει το δάνειο, γεγονός που θα συμβάλει στη διατήρηση της βιωσιμότητας του αυξανόμενου δημόσιου χρέους της, έπειτα από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου.
Η χρηματοδότηση θα αντληθεί από τις Βρυξέλλες μέσω της έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους, με εγγύηση τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να συζητήσουν το ενδεχόμενο χορήγησης του δανείου κατά τη συνάντησή τους στις Βρυξέλλες, στο τέλος της επόμενης εβδομάδας. Στην ατζέντα της συνόδου θα βρίσκονται επίσης ο επόμενος επταετής προϋπολογισμός της Ένωσης και οι χρηματοδοτικές ανάγκες του Κιέβου.
Η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ θα παρουσιάσει την Τετάρτη το «Μέσο Συντονισμένης Στήριξης προς την Ουκρανία», το οποίο θα καλύψει περίπου τα δύο τρίτα του χρηματοδοτικού κενού της Ουκρανίας, ύψους 70 δισ. ευρώ για το 2027, αν και οι εκταμιεύσεις ενδέχεται να παραταθούν έως το τέλος του 2028.
Οι Βρυξέλλες ευελπιστούν ότι το υπόλοιπο ένα τρίτο θα καλυφθεί από διεθνείς συμμάχους, κυρίως από τον Καναδά, την Ιαπωνία, τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ο επόμενος προϋπολογισμός της ΕΕ θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στην κάλυψη του κόστους δανεισμού του δανείου. Όπως αναφέρεται στο έγγραφο, η χορήγησή του θα συνδέεται με μεταρρυθμίσεις που θα πρέπει να ολοκληρώσει η Ουκρανία, προκειμένου να εξασφαλίσει τις εκταμιεύσεις.
Το νέο χρηματοδοτικό «μέσο» περιλαμβάνει πολλά από τα βασικά χαρακτηριστικά του δανείου των 90 δισ. ευρώ, το οποίο συμφώνησαν οι ηγέτες τον Δεκέμβριο, μεταξύ των οποίων και αναφορές στη χρήση πολεμικών αποζημιώσεων (ή ρωσικών περιουσιακών στοιχείων) για την αποπληρωμή του χρέους.
Οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν να χορηγήσουν το δάνειο αφού κατέρρευσαν οι συνομιλίες για την αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων με σκοπό τη χρηματοδότηση της ουκρανικής άμυνας, εξαιτίας της έντονης αντίδρασης του Βελγίου.
Ωστόσο, αυτή τη φορά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν προτίθεται να προβλέψει καμία εξαίρεση για την Τσεχία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
«Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση της συμμετοχής και των 27 κρατών-μελών της ΕΕ στο συγκεκριμένο πρόγραμμα και όχι μόνο 24, όπως συμβαίνει σήμερα», δήλωσε ο επίτροπος Οικονομίας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο της παρουσίασης των προβλέψεων για την οικονομική ανάπτυξη, την Τρίτη.
Το έγγραφο εισηγείται επίσης τη λήψη νέων μέτρων, τα οποία θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν τη χορήγηση νέων δανείων από τις χώρες της G7. Τα δάνεια αυτά θα αποπληρωθούν τελικά «από τις μελλοντικές ροές έκτακτων εσόδων που θα προκύψουν από τη δέσμευση ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων».
Άλλες διατάξεις θα επέτρεπαν σε τρίτες χώρες με υψηλή πιστοληπτική ικανότητα να παράσχουν χρηματοοικονομικές εγγυήσεις προς την ΕΕ, οι οποίες θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν τη χορήγηση επιπλέον δανείων ύψους 5 δισ. ευρώ.
Αναμένεται νέα αντιπαράθεση
Η αναφορά στα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία απειλεί να αναζωπυρώσει την αμφιλεγόμενη συζήτηση γύρω από τη χρήση τους, καθώς θεωρείται απίθανο η Μόσχα να αποζημιώσει την Ουκρανία.
Το μεγαλύτερο μέρος των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, συνολικής αξίας 210 δισ. ευρώ, που βρίσκονται εντός της ΕΕ, είναι κατατεθειμένο στον χρηματοπιστωτικό οργανισμό Euroclear, με έδρα τις Βρυξέλλες.
Όταν το ενδεχόμενο αξιοποίησής τους είχε τεθεί για τελευταία φορά στο τραπέζι, ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, είχε απαιτήσει την παροχή απεριόριστων χρηματοοικονομικών εγγυήσεων, προκειμένου να καλυφθεί ο κίνδυνος σφοδρών ρωσικών αντιποίνων, τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό, σε περίπτωση χρήσης των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων.
Παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις κρατών – μελών και ευρωβουλευτών για την αξιοποίηση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επέλεξε τελικά τη λύση ενός ακόμη δανείου, προκειμένου να διασφαλίσει την ταχεία και αποτελεσματική επίτευξη συμφωνίας μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία θα προχωρήσει χωρίς εμπόδια.
Η Τσεχία, η Ουγγαρία και η Σλοβακία έχουν ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο εγχείρημα.
Η στάση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Γερμανού καγκελαρίου, Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος άφησε να εννοηθεί ότι ο αποκλεισμός των τριών χωρών από την πρωτοβουλία θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική τους θέση ενόψει των συζητήσεων για τον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ.
«Η στήριξη της Ουκρανίας αποτελεί κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη και όχι ευθύνη μεμονωμένων κρατών-μελών», δήλωσε ο Μερτς την περασμένη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με τον Ούγγρο πρωθυπουργό, Πέτερ Μαγιάρ. «Γι’ αυτό και το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο θα χρηματοδοτήσουμε την Ουκρανία τα επόμενα χρόνια, εφόσον χρειαστεί, εντάσσεται αυτονόητα στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό».



































