Νέο πονοκέφαλο για το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκαλεί το κύμα των προσφυγών κατά των δύο νέων Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων για τον Τουρισμό και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσε η προτεινόμενη χωροθέτηση Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) στα βόρεια προάστια της Αττικής και την αναδίπλωση της κυβέρνησης, το ΥΠΕΝ καλείται να διαχειριστεί ένα δεύτερο, διαφορετικό πεδίο αντιπαράθεσης, αυτή τη φορά δικαστικό.
Από τις προειδοποιήσεις και τις απειλές, οι δήμοι άρχισαν σταδιακά να περνούν στην κατάθεση αιτήσεων ακύρωσης στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Στον Τουρισμό, το μέτωπο άνοιξε από τις Κυκλάδες. Ο Δήμος Θήρας προσέφυγε τις προηγούμενες ημέρες στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο ζητώντας την ακύρωση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, με την επιστημονική υποστήριξη της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ).
Η προσφυγή έρχεται από έναν προορισμό που βρίσκεται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο της συζήτησης για τα όρια της τουριστικής ανάπτυξης και μόλις λίγους μήνες μετά την οριστικοποίηση του νέου πλαισίου, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει τον βασικό «οδικό χάρτη» για τις επενδύσεις στον τουριστικό τομέα τα επόμενα χρόνια.
Στην ίδια δικαστική διαδρομή κινείται και η Μήλος. Όπως ανέφερε μιλώντας στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» ο δήμαρχος Μήλου κ. Μανώλης Μικέλης, χθες έδωσε εντολή στον νομικό σύμβουλο του Δήμου να προχωρήσει στην υποβολή προσφυγής στο ΣτΕ κατά του νέου ΕΧΠ Τουρισμού. Η προσφυγή έρχεται σε συνέχεια των αντιδράσεων του Δήμου για τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η τουριστική ανάπτυξη στο νησί, με αιχμή την εκτός σχεδίου δόμηση και τη φέρουσα ικανότητα της Μήλου.
«Η Μήλος δεν μπορεί να ακολουθήσει τον δρόμο που ακολούθησαν άλλα νησιά, όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη και η Πάρος, όπου η μεγάλη τουριστική ανάπτυξη έχει δημιουργήσει τεράστιες πιέσεις στη γη και στην τοπική κοινωνία. Θέλουμε να προστατεύσουμε τη γη και τον χαρακτήρα του νησιού και να διασφαλίσουμε ότι η ανάπτυξη δεν θα οδηγήσει τελικά στην εκτόπιση των κατοίκων και στην απώλεια της δυνατότητας των ντόπιων να παραμείνουν στον τόπο τους», επεσήμανε ο ίδιος.
Το «βαρύ» δικαστικό προηγούμενο του Τουρισμού
Η προσφυγή της Θήρας και η επικείμενη κίνηση της Μήλου προστίθενται σε μια ήδη μακρά ιστορία δικαστικών προσφυγών και ακυρώσεων του χωροταξικού σχεδιασμού για τον Τουρισμό. Το πρώτο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό θεσπίστηκε το 2009. Το 2013 αντικαταστάθηκε από νεότερο πλαίσιο, το οποίο όμως ακυρώθηκε από το ΣτΕ το 2015, καθώς δεν είχε τηρηθεί η νόμιμη διαδικασία για την έγκρισή του.
Ακολούθησε η συζήτηση για το εάν το παλαιότερο πλαίσιο του 2009 μπορούσε να επανέλθει σε ισχύ. Το 2017, όμως, το ΣτΕ έκρινε ότι το παλαιό πλαίσιο δεν αναβίωνε, καθώς το πλαίσιο του 2013 το είχε συνολικά αντικαταστήσει. Έτσι, η χώρα έμεινε χωρίς ΕΧΠ Τουρισμού έως τη θεσμοθέτηση του νέου πλαισίου το 2026. Δεν είναι επομένως η πρώτη φορά που ο χωροταξικός σχεδιασμός του τουρισμού περνά το κατώφλι του ΣτΕ.
Και στις ΑΠΕ πληθαίνουν οι προσφυγές
Στις ΑΠΕ, η εικόνα είναι διαφορετική. Το προηγούμενο ΕΧΠ του 2008 είχε αντέξει τον δικαστικό έλεγχο, καθώς το ΣτΕ είχε απορρίψει τις σχετικές προσφυγές. Το νέο πλαίσιο, όμως, καλείται τώρα να δοκιμαστεί σε ένα διαφορετικό περιβάλλον, όπου η συζήτηση για τη φέρουσα ικανότητα, το τοπίο, τη βιοποικιλότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του νησιωτικού χώρου βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των αντιδράσεων.
Μάλιστα, ήδη βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα διαρκώς διευρυνόμενο κύμα προσφυγών και αντιδράσεων. Η πρώτη εικόνα είχε διαμορφωθεί ήδη από το καλοκαίρι όταν η Άνδρος είχε αποφασίσει να κινηθεί δικαστικά, ενώ ακολούθησε ο Δήμος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων. Στη συνέχεια προστέθηκε το Νότιο Πήλιο, το οποίο πλέον έχει καταθέσει προσφυγή στο ΣτΕ κατά της υπουργικής απόφασης για το νέο χωροταξικό των ΑΠΕ, στρεφόμενο ειδικά κατά της ένταξης και των πέντε Δημοτικών Ενοτήτων του στις «Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας».
Αυτές τις ημέρες καταγράφηκε μία ακόμη σημαντική δικαστική κίνηση. Η Περιφερειακή Ένωση Δήμων Νοτίου Αιγαίου που εκπροσωπεί τα νησιά των Κυκλάδων και των Δωδεκανήσων και ο Δήμος Ρόδου ξεχωριστά, κατέθεσαν δύο αυτοτελείς αιτήσεις ακύρωσης κατά του νέου ΕΧΠ ΑΠΕ, με επτά λόγους ακύρωσης το καθένα.
Σε… πρώτο πλάνο τοποθετούν το όριο των 300 τ.χλμ., καθώς το νέο ΕΧΠ ΑΠΕ διαφοροποιεί τους περιορισμούς χωροθέτησης αιολικών σταθμών ανάλογα με την έκταση των νησιών, με τους σχεδιασμούς για τα μεγαλύτερα νησιά να προκαλούν τις εντονότερες αντιδράσεις. Επίσης, οι δήμοι θεωρούν ότι δεν πρέπει να υπάρχει οριζόντιο «πλαφόν» 4% στην εδαφική κάλυψη για τη χωροθέτηση νέων αιολικών εγκαταστάσεων ανά δημοτική ενότητα, αλλά αυτό να προσδιορίζεται επιστημονικά για κάθε νησί. Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι δεν μπορεί να αποτυπώνεται με έναν οριζόντιο αριθμητικό δείκτη, αλλά πρέπει να συνεκτιμώνται το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, η γεωμορφολογία, οι προστατευόμενες περιοχές, οι υφιστάμενες δραστηριότητες, οι υποδομές και οι σωρευτικές επιπτώσεις.
Είναι αξιοσημείωτο ότι η Νάξος είχε λάβει ομόφωνη απόφαση για προσφυγή στο ΣτΕ και είχε κινηθεί για τη συγκρότηση του νομικού μετώπου, με προθεσμία που έφθανε έως τα μέσα Νοεμβρίου και μαζί με την Άνδρο ήταν από τις πρώτες περιοχές που ανακοίνωσαν τη δικαστική τους κινητοποίηση. Στη Χίο, η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών έχει κινηθεί προς την κατεύθυνση της νομικής και επιστημονικής τεκμηρίωσης μιας προσφυγής, με βασικό αίτημα την προστασία των Μαστιχοχωρίων από τις προβλέψεις του νέου χωροταξικού. Παράλληλα, στα …κάρβουνα βρίσκονται και άλλες περιοχές σε Αιτωλοακαρνανία, Στερεά Ελλάδα και Κρήτη.
Για το ΥΠΕΝ, μετά την εμπλοκή στην υπόθεση της χωροθέτησης Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) —δηλαδή των περιοχών στις οποίες θα μπορούσε να μεταφερθεί συντελεστής δόμησης από ακίνητα όπου η δόμηση περιορίζεται ή απαγορεύεται— ανοίγει ένας ακόμη δύσκολος φάκελος. Αυτή τη φορά, στο προσκήνιο βρίσκονται δύο νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, για τον Τουρισμό και τις ΑΠΕ, με δήμους και τοπικούς φορείς να προσφεύγουν στο ΣτΕ και να αμφισβητούν τους κανόνες με τους οποίους θα καθοριστεί η ανάπτυξη τουριστικών και ενεργειακών επενδύσεων στον νησιωτικό χώρο.








































