Γουόρς: Ο επίμονος πληθωρισμός, ο ανυπόμονος Τραμπ και η διχασμένη Fed

Σε δύσκολη θέση θα βρεθεί ο Κέβιν Γουόρς αναλαμβάνοντας τα ηνία της μεγαλύτερης κεντρικής τράπεζας στον κόσμο καθώς θα πρέπει να διαχειριστεί τις πληθωριστικές πιέσεις αλλά και να ισορροπήσει στις συνεχόμενες εκκλήσεις του Αμερικανού προέδρου για μείωση των επιτοκίων, προειδοποιούν οι οικονομολόγοι.

Η Γερουσία χθες επικύρωσε τον διορισμό του στο δ.σ της Federal Reserve και μέσα στην εβδομάδα θα γίνει η ψηφοφορία για τη θέση του προέδρου.

Ωστόσο θα ηγηθεί σε μια περίοδο που η κεντρική τράπεζα είναι διχασμένη για το πώς θα διαχειριστεί τις υψηλές τιμές της ενέργειας που έχουν οδηγήσει τον προτιμώμενο πληθωριστικό δείκτη στο 3,5%. Και τα στοιχεία για τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή επίσης δεν είναι ενθαρρυντικά. Σε ετήσια βάση ο ΔΤΚ αυξήθηκε κατά 3,8% τον Απρίλιο καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση από τον Μάιο του 2023.

Τι πιστεύει η αγορά ομολόγων για το Γουόρς

Η αγορά ομολόγων των 31 τρισ. δολαρίων επίσης έχει αλλάξει τα στοιχήματα. Αντί για μειώσεις επιτοκίων τείνει προς μια αυστηρότερη νομισματική πολιτική, ως αποτέλεσμα της ισχυρής ανάπτυξης των ΗΠΑ και των ανησυχιών για τον πληθωρισμό που προκαλείται από τον πόλεμο. Οι αποδόσεις των 30ετών ομολόγων κινούνται στο 5%, ενώ τα στοιχήματα σε μια πιο απότομη καμπύλη αποδόσεων – μια απόρροια των προηγούμενων προσδοκιών χαλάρωσης της αγοράς – έχουν σε μεγάλο βαθμό ακυρωθεί.

Δεν είναι ότι οι επενδυτές πιστεύουν ότι ο Γουόρς εγκατέλειψε ξαφνικά την πεποίθησή του στην ανάγκη τόσο για μειώσεις επιτοκίων όσο και για μείωση του ισολογισμού της Fed. Αντίθετα, διαισθάνονται ότι ο επερχόμενος πρόεδρος – ο οποίος χλευάζεται από ορισμένους κύκλους ως « μαριονέτα » του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ επειδή υποστηρίζει τις μειώσεις επιτοκίων – θα βρεθεί εξίσου δεσμευμένος από τις ανατροπές της οικονομίας με τους προκατόχους του.

«Αυτό που θα υπαγορεύσει τις ενέργειές του είναι τα γεγονότα και όχι η ιδεολογία» εξηγεί στο Bloomberg ο Άνταμ Μάρντεν , συν-διαχειριστής χαρτοφυλακίου της Dynamic Global Bond Strategy στην T. Rowe Price.

Ταυτόχρονα, ο Τραμπ και οι κορυφαίοι οικονομικοί αξιωματούχοι του προέδρου απαιτούν αδιάκοπα μειώσεις των επιτοκίων, ενώ το Ανώτατο Δικαστήριο ζυγίζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει στον πρόεδρο να απολύσει την διοικητή της Fed, Λίζα Κουκ. Οι συνεχόμενες επιθέσεις τους Αμερικανού προέδρου με σκληρούς χαρακτηρισμούς εναντίον του Πάουελ δεν έχουν σβήσει από τη μνήμη.

«Ανέρχεται στην εξουσία υπό περίπλοκες συνθήκες, για να το θέσω με λεπτότητα» εξηγεί στους Financial Times ο Ντέιβιντ Γουίλκοξ, πρώην οικονομολόγος της Fed, ο οποίος τώρα εργάζεται στο think-tank Peterson Institute. «Πραγματικά βρίσκεται σε μια αδύνατη κατάσταση μεταξύ ενός προέδρου που επιμένει στις μειώσεις των επιτοκίων και ενός προβληματικού σεναρίου πληθωρισμού».

Η διχασμένη Fed

Στην τελευταία συνεδρίαση  Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοιχτής Αγοράς (FOMC)  διατήρησε τα επιτόκια στο εύρος του 3,5-3,75%, μια απόφαση που χαρακτηρίζεται από τη μεγαλύτερη διαφωνία από το 1992. Τέσσερις αξιωματούχοι ψήφισαν κατά της απόφασης, μεταξύ των οποίων τρεις που διαφώνησαν με τη διατύπωση της δήλωσης που εκδόθηκε μετά τη συνεδρίαση, η οποία υπονοούσε ότι η κεντρική τράπεζα θα επανέλθει τελικά σε μειώσεις των επιτοκίων.

Πολλοί οικονομολόγοι θεώρησαν τη διαφωνία όχι μόνο ως αντανάκλαση των αυξανόμενων ανησυχιών για την απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας που πυροδότησε η απόφαση του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, αλλά και ως ένα μήνυμα προς τον Γουόρς ότι οι κορυφαίοι αξιωματούχοι θα αντισταθούν σε προτάσεις για μειώσεις των επιτοκίων.

Ο μόνος αξιωματούχος της Fed που υποστήριξε τις μειώσεις και διαφώνησε με την απόφαση να διατηρηθούν αμετάβλητα τα επιτόκια ήταν ο κυβερνήτης και σύμμαχος του Τραμπ, Στίβεν Μίραν, τον οποίο ο Γουόρς πρόκειται τώρα να αντικαταστήσει στο διοικητικό συμβούλιο.

Αλλά φαίνεται ότι οι τρεις διαφωνούντες μπορεί να αυξηθούν με την πάροδο του χρόνου. Η Μέρι Ντάλι, πρόεδρος της Fed του Σαν Φρανσίσκο, προειδοποίησε πρόσφατα ότι οι «φραγμένες» αλυσίδες εφοδιασμού θα μπορούσαν να διατηρήσουν τον πληθωρισμό πάνω από τον στόχο του 2% της κεντρικής τράπεζας για ακόμη μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Ο Όστιν Γκούλσμπι, επικεφαλής της Fed του Σικάγο, χρησιμοποίησε το ίδιο συνέδριο στην καρδιά της Σίλικον Βάλεϊ για να αμφισβητήσει τη θέση του Γουόρς ότι η άνθηση της παραγωγικότητας που προκαλείται από την τεχνητή νοημοσύνη θα δημιουργούσε χώρο για μειώσεις των επιτοκίων.

Οι υψηλότερες επενδύσεις σε κέντρα δεδομένων, λόγω των αυξανόμενων αποτιμήσεων της χρηματιστηριακής αγοράς, αυξάνουν το κόστος της γης, των ηλεκτρολόγων, των τσιπ υπολογιστών κ.λπ. για τις βιομηχανίες που δεν βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη», είπε. «Όλα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν ότι η αύξηση της παραγωγικότητας ωθεί το ιδανικό επιτόκιο υψηλότερα, όχι χαμηλότερα».

Οι σχέσεις του Γουόρς με τον Τραμπ

Ο Γουίλκοξ προειδοποίησε ότι ο Γουόρς πιθανότατα θα έχει λιγότερες δυσκολίες να πείσει το διοικητικό συμβούλιο της Fed να υποστηρίξει τις απόψεις το, παρά να διαχειριστεί τη σχέση του με τον Τραμπ.

«Έχει κάποιους μικρούς πονοκεφάλους στο μακροοικονομικό μέτωπο» σημειώνει ο Γουίλκοξ, ο οποίος εργάζεται επίσης για το Bloomberg Economics. «Εκεί που αντιμετωπίζει μια σημαντική πρόκληση πρώτης τάξεως είναι στη διαχείριση των εξωτερικών του σχέσεων με τον πρόεδρο».

Πολλοί οικονομολόγοι που συμμετείχαν στο συνέδριο της περασμένης εβδομάδας στο Χούβερ, ένα συντηρητικό think tank, συμμερίζονται εδώ και καιρό την άποψη του Γουόρς ότι, εάν η Fed πρόκειται να διατηρήσει την ανεξαρτησία της, η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να χρησιμοποιήσει τον καθορισμό των επιτοκίων ως βασικό μέσο για την επίτευξη σταθερότητας των τιμών και μέγιστης απασχόλησης.

Υποστηρίζουν επίσης την άποψή του ότι η Fed θα πρέπει να συρρικνώσει τον ισολογισμό της, ο οποίος διογκώθηκε μετά από διαδοχικά προγράμματα αγοράς ομολόγων, που ξεκίνησαν μετά την οικονομική κρίση του 2008 και ανακάμψαν ως απάντηση στην πανδημία.

Ο Marvin Barth της Thematic Markets μιλώντας στην εκδήλωση τόνισε ότι οι αξιωματούχοι της Fed έπρεπε να αναγνωρίσουν ότι η αύξηση του πληθωρισμού μετά την πανδημία που σημειώθηκε υπό την θητεία τους είχε ανοίξει το δρόμο για τις επιθέσεις του Τραμπ.

Η επίθεση στην ανεξαρτησία της Fed οφειλόταν εν μέρει σε «αντικειμενικές πολιτικές αποτυχίες» κατά τη διάρκεια της θητείας του Πάουελ, τις οποίες «η Fed συνεχίζει να αρνείται», είπε ο Barth. «Σε μια δημοκρατία, όλοι – σωστά ή λάθος – πρέπει να λογοδοτούν στον λαό».

Ο Τζον Κόχραν, οικονομολόγος στο Ίδρυμα Χούβερ, εκτιμά ότι η «πρώτη δουλειά» του Γουόρς ως προέδρου της Fed θα είναι να «προσπαθήσει να ενώσει» την FOMC πίσω από το όραμά του για την κεντρική τράπεζα.

Ο Κόχραν πρόσθεσε ότι η παρουσία του Πάουελ, ο οποίος είναι ιδιαίτερα αγαπητός και σεβαστός στο προσωπικό της κεντρικής τράπεζας, «δεν πρόκειται να το κάνει εύκολο».