Η κυρίαρχη άποψη των επενδυτών στις ΗΠΑ, σύμφωνα με την οποία η σημερινή άνοδος της Wall Street στηρίζεται σε ισχυρά εταιρικά κέρδη και δεν θυμίζει τη φούσκα των dotcom, παραβλέπει σημαντικές αδυναμίες υποστηρίζει ο Ρουτσίρ Σάρμα στους Financial Times.
Όπως σημειώνει, η εταιρική κερδοφορία στις ΗΠΑ πράγματι παραμένει εντυπωσιακή τόσο σε ιστορική όσο και σε διεθνή σύγκριση. Ωστόσο, ένα σημαντικό μέρος αυτής της επίδοσης δεν οφείλεται αποκλειστικά στον επιχειρηματικό δυναμισμό, αλλά και στη διαρκή διόγκωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Τα ελλείμματα των ΗΠΑ έχουν ξεπεράσει το 6% του ΑΕΠ, διοχετεύοντας σημαντικούς πόρους σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και ενισχύοντας έμμεσα τα εταιρικά κέρδη.
Ο Σάρμα επικαλείται την εξίσωση Kalecki-Levy, σύμφωνα με την οποία τα εταιρικά κέρδη αποτελούν εν μέρει αντανάκλαση των κρατικών ελλειμμάτων. Με βάση αυτή τη λογική, τα ελλείμματα υπήρξαν ο σημαντικότερος παράγοντας πίσω από την αύξηση των κερδών ως ποσοστού του ΑΕΠ τις τελευταίες δεκαετίες. Σήμερα, μάλιστα, η συμβολή τους στα συνολικά κέρδη είναι περίπου διπλάσια σε σχέση με την περίοδο της φούσκας των dotcom.
Ο αρθρογράφος αμφισβητεί επίσης την άποψη ότι η δεκαετία του 1990 χαρακτηριζόταν αποκλειστικά από εταιρείες χωρίς κέρδη και χωρίς βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα. Όπως επισημαίνει, οι τεχνολογικοί κολοσσοί της εποχής, όπως η Cisco, η Intel, η Microsoft, η Qualcomm και η Oracle, κατέγραφαν τότε ετήσιους ρυθμούς αύξησης κερδών αντίστοιχους με αυτούς που εμφανίζουν σήμερα οι εταιρείες των «Magnificent Seven». Η διαφορά είναι ότι η περίοδος εκείνη κατέληξε σε υπερβολικές αποτιμήσεις και τελικά σε κατάρρευση της αγοράς.
Η κερδοσκοπία στις ΗΠΑ δεν εξαφανίστηκε, μετατοπίστηκε
Κατά την άποψή του, η κερδοσκοπία δεν έχει εξαφανιστεί, αλλά έχει μετακινηθεί από τις δημόσιες στις ιδιωτικές αγορές. Μετά το 2000, ο αριθμός των εισηγμένων εταιρειών στις ΗΠΑ έχει μειωθεί σημαντικά, καθώς πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις παραμένουν ιδιωτικές για μεγαλύτερο διάστημα, χρηματοδοτούμενες από venture capital και private equity. Έτσι, οι χρηματιστηριακοί δείκτες περιλαμβάνουν πλέον κυρίως μεγαλύτερες και πιο κερδοφόρες εταιρείες, δημιουργώντας μια εικόνα ισχύος που δεν αντανακλά πλήρως την πραγματική οικονομία.
Ο Σάρμα σημειώνει ότι πολλές από τις πιο πολυσυζητημένες ιδιωτικές εταιρείες που ενδέχεται να εισαχθούν στο χρηματιστήριο τα επόμενα χρόνια, όπως η SpaceX, η Anthropic και η OpenAI, διαθέτουν περιορισμένη ή και μηδενική κερδοφορία, θυμίζοντας σε κάποιο βαθμό τα χαρακτηριστικά της προηγούμενης τεχνολογικής φούσκας.
Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, η Ευρώπη παρουσιάζει πολύ μεγαλύτερη σταθερότητα. Τα δημοσιονομικά ελλείμματα παραμένουν συγκριτικά περιορισμένα, τα εταιρικά κέρδη ως ποσοστό του ΑΕΠ δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά και οι ιδιωτικές αγορές είναι μικρότερες και λιγότερο επιρρεπείς σε υπερβολές.
Καταλήγοντας, ο αρθρογράφος αναγνωρίζει ότι η αμερικανική εταιρική κερδοφορία εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για τον υπόλοιπο κόσμο. Προειδοποιεί όμως ότι πίσω από την εντυπωσιακή εικόνα υπάρχουν αδυναμίες που συγκαλύπτονται από τις υψηλές κρατικές δαπάνες και τη μεταφορά της κερδοσκοπίας στις ιδιωτικές αγορές. Εάν κάποια στιγμή οι αγορές ομολόγων αναγκάσουν την αμερικανική κυβέρνηση να περιορίσει τα ελλείμματα, οι αδυναμίες αυτές ενδέχεται να γίνουν εμφανείς τόσο στις χρηματοπιστωτικές αγορές όσο και στην πραγματική οικονομία.
