Τραμπ: Οι ύβρεις και οι απειλές του δυναμιτίζουν τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις

Καθώς οι εύθραυστες συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν ξεκινούσαν το περασμένο Σαββατοκύριακο στην Ελβετία, ο Ντόναλντ Τραμπ πέταξε μια απροσδόκητη «χειροβομβίδα»: με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης απείλησε ότι θα επιτεθεί στο Ιράν αν δεν σταματήσει να χρηματοδοτεί τη λιβανέζικη Χεζμπολάχ.

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Τεχεράνης, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δεν είχε δει την ανάρτηση, καθώς είχε αφήσει το τηλέφωνό του εκτός της αίθουσας των συνομιλιών. Όταν ενημερώθηκε από συνεργάτη του, στράφηκε προς τον Αμερικανό ομόλογό του, Τζέι Ντι Βανς, και του είπε ότι οι απειλές παραβιάζουν την πρώτη παράγραφο του μνημονίου συμφωνίας που είχε υπογραφεί λίγες ημέρες νωρίτερα, με το οποίο ΗΠΑ και Ιράν δεσμεύονταν να μην απειλούν ή επιτίθενται η μία στην άλλη. Στη συνέχεια, η ιρανική αντιπροσωπεία διέκοψε τις απευθείας συνομιλίες.

«Είπα στον Βανς ότι δεν διαπραγματευόμαστε ποτέ υπό απειλές ή πιέσεις», δήλωσε αργότερα ο Γκαλιμπάφ στην ιρανική κρατική τηλεόραση, προσθέτοντας ότι η αμερικανική πλευρά ζήτησε νέα συνάντηση μέσω μεσολαβητών, αλλά η Τεχεράνη αρνήθηκε.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται η Wall Street Journal, ο Βανς υποστήριξε ότι ο Τραμπ αναφερόταν στην περίπτωση παραβίασης της συμφωνίας από το Ιράν και όχι σε άμεση απειλή κατά της Τεχεράνης. Επέμεινε επίσης ότι η διακοπή των συνομιλιών είχε προταθεί για να δοθεί χρόνος στους Ιρανούς να εξετάσουν τις αμερικανικές προτάσεις.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που μια ανάρτηση του Τραμπ δημιουργούσε αναταράξεις στις διαπραγματεύσεις. Οι μεσολαβητές είχαν επανειλημμένα προειδοποιήσει την Ουάσιγκτον ότι οι δημόσιες απειλές υπονόμευαν την προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας και προσπαθούσαν να πείσουν την ιρανική πλευρά να δίνει μεγαλύτερη σημασία σε όσα λέγονταν κατ’ ιδίαν παρά στις αναρτήσεις του προέδρου.

Η «τέχνη της συμφωνίας» του Τραμπ

Το επεισόδιο αναδεικνύει τον ιδιαίτερα δημόσιο και απρόβλεπτο τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ ασκεί διπλωματία, συχνά μέσω των κοινωνικών δικτύων και με τη βοήθεια μη παραδοσιακών απεσταλμένων αντί έμπειρων διπλωματών.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ θεωρεί ότι η εικόνα του «απρόβλεπτου» ενισχύει τη διαπραγματευτική του θέση. Μετά από μια άλλη σκληρή προειδοποίηση προς το Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ, φέρεται να είπε σε συνεργάτη του ότι ήθελε να φαίνεται όσο το δυνατόν πιο ασταθής ώστε να πιέσει την Τεχεράνη στο τραπέζι των συνομιλιών.

Μετά τη ρήξη του Σαββατοκύριακου, η ιρανική αντιπροσωπεία αποχώρησε από τον χώρο των συνομιλιών και οι επαφές συνεχίστηκαν μόνο μέσω Καταριανών και Πακιστανών μεσολαβητών.

Παράλληλα, Ιρανοί διπλωμάτες φέρονται να μελετούν την «Τέχνη της Συμφωνίας», το βιβλίο του Τραμπ του 1987, προκειμένου να κατανοήσουν τη διαπραγματευτική του λογική. Σύμφωνα με ορισμένους μεσολαβητές, συζητήθηκε ακόμη και η συνδρομή ψυχολόγων για την ανάλυση της συμπεριφοράς του Αμερικανού προέδρου, αν και πηγή κοντά στην ιρανική διαπραγματευτική ομάδα διέψευσε ότι συμμετέχουν ψυχολόγοι στις συνομιλίες.

Αναλυτές εκτιμούν ότι οι δημόσιες εκρήξεις του Τραμπ δεν έχουν αποσπάσει πρόσθετες παραχωρήσεις από την Τεχεράνη. «Εφαρμόζει τις αρχές της “Τέχνης της Συμφωνίας”, δοκιμάζοντας την αποφασιστικότητα της άλλης πλευράς με ακραίες απειλές», δήλωσε στη Journal ο ειδικός για το Ιράν Μοχάμεντ Αμέρσι. «Οι Ιρανοί όμως γνωρίζουν πλέον καλά αυτές τις τακτικές και δύσκολα θα αλλάξουν στάση εξαιτίας τους».

Όταν οι συνομιλίες επανεκκίνησαν μέσω μεσολαβητών, οι δύο πλευρές πέτυχαν περιορισμένη πρόοδο, αν και παρέμειναν διαφωνίες για τον ρόλο του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας. Παρά ταύτα, Ιρανοί αξιωματούχοι και διαμεσολαβητές παραδέχονται ότι οι αναρτήσεις του Τραμπ δυσκολεύουν τους πιο πραγματιστές κύκλους στην Τεχεράνη να πείσουν τους σκληροπυρηνικούς πως οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να θεωρηθούν αξιόπιστος συνομιλητής.