Την εξαγωγή ορισμένων χρησιμοποιημένων κρίσιμων ορυκτών θα απαγορεύσουν οι ΗΠΑ, καθώς εντείνουν τις προσπάθειές τους για την εξασφάλιση των στρατιωτικών αλυσίδων εφοδιασμού και την αποδέσμευση από τη βαθιά εξάρτηση από τα μέταλλα από την Κίνα.
Το Γραφείο Βιομηχανίας και Ασφάλειας ανακοίνωσε την Τρίτη ετήσια απαγόρευση στην εξαγωγή «μαύρης μάζας» — που δημιουργείται από τον τεμαχισμό μπαταριών — και άχρηστων εξαρτημάτων βολφραμίου, τα οποία χρησιμοποιούνται στις αλυσίδες εφοδιασμού άμυνας, αναφέρουν οι Financial Times.
Η Κίνα κυριαρχεί στην παραγωγή ενός ευρέος φάσματος μετάλλων που είναι βασικά για τις βιομηχανίες, από την άμυνα έως την τεχνολογία και την ενέργεια. Έχει μετατρέψει αυτόν τον έλεγχο σε όπλο περιορίζοντας την πρόσβαση στα υλικά σε έναν εμπορικό πόλεμο ανταπόκρισης με τις ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας τους κινδύνους για τη Δύση από την εξάρτηση από έναν μόνο προμηθευτή.
Σε απάντηση, άλλες χώρες με επικεφαλής τις ΗΠΑ αγωνίζονται να αναπτύξουν νέες προμήθειες και να ανακυκλώσουν περισσότερο στην εγχώρια αγορά.
Την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή στο υπουργείο Εμπορίου να καταρτίσει το νέο πλαίσιο περιορισμών στις εξαγωγές, υποστηρίζοντας ότι η «ανεπαρκής προσφορά» ορισμένων κρίσιμων μετάλλων «αποτελεί αυξανόμενο κίνδυνο για την εθνική άμυνα και την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών».
Με βάση τους νέους κανόνες, οι αμερικανικές εταιρείες που διαθέτουν προς πώληση black mass, καθώς και απόβλητα ή θραύσματα βολφραμίου, θα μπορούν να τα διαθέτουν αποκλειστικά σε αγοραστές εντός των Ηνωμένων Πολιτειών, εκτός εάν χορηγηθεί ειδική εξαίρεση ή σχετική άδεια. Σύμφωνα με τον οργανισμό αναφοράς τιμών Argus, πρόκειται για τους πρώτους περιορισμούς αυτού του είδους που επιβάλλουν οι ΗΠΑ στη σύγχρονη ιστορία τους. Τα νέα μέτρα αναμένεται να τεθούν σε ισχύ αργότερα μέσα στον μήνα.
Προσπάθεια απεξάρτησης από την κινεζική κυριαρχία στα κρίσιμα ορυκτά
Το βολφράμιο, ένα μέταλλο ζωτικής σημασίας για την αμυντική βιομηχανία και ειδικότερα για την κατασκευή πυρομαχικών, βρίσκεται πλέον σε ολοένα μεγαλύτερη έλλειψη, καθώς η αυξημένη ζήτηση που προκαλούν τα παγκόσμια προγράμματα επανεξοπλισμού, οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, αλλά και οι περιορισμοί που έχει επιβάλει η Κίνα στις εξαγωγές του, έχουν οδηγήσει τις τιμές του σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν σήμερα ενεργά ορυχεία βολφραμίου. Αν και υπάρχει περιορισμένη δυνατότητα επεξεργασίας απορριμμάτων και θραυσμάτων του μετάλλου, αρκετοί ειδικοί εκτιμούν ότι η υφιστάμενη δυναμικότητα δεν επαρκεί για τη μετατροπή του συνόλου των ανακυκλώσιμων υλικών σε τελικά βιομηχανικά προϊόντα.
Την ίδια ώρα, ορισμένες αμερικανικές εταιρείες ζητούν από τον Λευκό Οίκο να απαγορεύσει τις εξαγωγές θραυσμάτων βολφραμίου. Όπως υποστηρίζουν, κινεζικοί αγοραστές που δραστηριοποιούνται στις ΗΠΑ προσφέρουν ιδιαίτερα υψηλές τιμές προκειμένου να εξασφαλίσουν πρώτες ύλες, τις οποίες στη συνέχεια επανεξάγουν στην Κίνα.
Σύμφωνα με στοιχεία της ερευνητικής εταιρείας Project Blue, μέσα στο 2026 αυξήθηκαν σημαντικά οι αμερικανικές εξαγωγές θραυσμάτων βολφραμίου προς μεγάλους κόμβους ανακύκλωσης στις Φιλιππίνες, την Ταϊβάν, το Βιετνάμ και τη Νότια Κορέα, στο πλαίσιο της προσπάθειας δημιουργίας εναλλακτικών αλυσίδων εφοδιασμού εκτός Κίνας.
Αντίστοιχες προκλήσεις καταγράφονται και στην ανακύκλωση μπαταριών. Η λεγόμενη «μαύρη μάζα» (black mass), το υλικό που προκύπτει από την ανακύκλωση χρησιμοποιημένων μπαταριών, περιέχει πολύτιμα μέταλλα όπως λίθιο, κοβάλτιο, νικέλιο, μαγγάνιο και γραφίτη. Ωστόσο, οι δυνατότητες επεξεργασίας αυτού του υλικού στις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν περιορισμένες, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του να αποστέλλεται στην Ασία, όπου ανακυκλώνεται και μετατρέπεται εκ νέου σε αξιοποιήσιμες πρώτες ύλες.
