Στενά του Ορμούζ: Ιράν και Ομάν συζητούν για το μέλλον του θαλάσσιου περάσματος

Με στόχο την άσκηση μακροπρόθεσμου ελέγχου στα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν προσανατολίζεται στη δημιουργία ενός νέου μηχανισμού μαζί με το Ομάν, ο οποίος ενδέχεται να καθορίσει το μέλλον της ναυσιπλοΐας μέσω του περάσματος.

Ήδη στις 23 Ιουνίου ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Mohammad Bagher Ghalibaf, συναντήθηκε με αξιωματούχους του Ομάν στο Μουσκάτ για να συζητήσουν την κοινή διαχείριση των Στενών, ενώ μετά τις συνομιλίες αξιωματούχοι των δύο κρατών εξέδωσαν κοινή δήλωση, στην οποία τόνιζαν τη δέσμευσή τους στην παράγραφο 5 του μνημονίου συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, όπως αναφέρει το Institute for the Study of War (ISW).

Η ρήτρα αυτή ορίζει ότι το Ιράν θα συνεργαστεί με το Ομάν για να «ορίσει τη μελλοντική διοίκηση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες στο Στενό του Ορμούζ» σε συνεννόηση με άλλα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου.

Τι έχουν όμως στα σκαριά τα δύο κράτη;

Ο επικεφαλής της κύριας ασφαλιστικής ρυθμιστικής αρχής του Ιράν, Mousa Rezaei, δήλωσε την Κυριακή ότι ιδρύθηκε μια νέα ασφαλιστική εταιρεία, η οποία θα είναι αφιερωμένη αποκλειστικά στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης

Έρχονται διόδια στα Στενά του Ορμούζ;

Το πρακτορείο ειδήσεων Fars, που συνδέεται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), ανέφερε ότι αμφότερες οι αντιπροσωπείες συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συζητήσεις σχετικά με τη μελλοντική διαχείριση των Στενών, συμπεριλαμβανομένων των ναυτιλιακών υπηρεσιών και του σχετικού κόστους.

Αυτές οι συζητήσεις αναμένεται να περιλαμβάνουν ιρανικές προσπάθειες για τη θέσπιση ενός συστήματος διοδίων, σημειώνει το ISW, στο οποίο τα πλοία θα πρέπει να πληρώνουν «τέλη εξυπηρέτησης» στο Ιράν και στο Ομάν σε περίπτωση διέλευσης από το θαλάσσιο πέρασμα.

Πάντως, στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, η Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου, η οποία ιδρύθηκε από το Ιράν τον Μάιο, απαίτησε από τα πλοία να εγγραφούν και να συμμετάσχουν σε μια νέα υποχρεωτική ιρανική ασφαλιστική πολιτική – δωρεάν προς το παρόν, σύμφωνα με τους New York Times.

Οι διαξιφισμοί συνεχίζονται

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Badr Albusaidi, δήλωσε μετά τη συνάντηση ότι το Ομάν υποστηρίζει την «ασφαλή διέλευση χωρίς διόδια» μέσω των Στενών.

Ως προς αυτό, το Ιράν διαχωρίζει τα «διόδια» από άλλες χρεώσεις, όπως τα «τέλη εξυπηρέτησης» και η «ασφάλιση» για την προστασία των πλοίων από επιθέσεις, αναφέρει το ISW, το οποίο και προειδοποιεί ότι η μελλοντική διαχείριση των Στενών από το Ιράν θα έδινε στη χώρα σημαντική μόχλευση επί του παγκοσμίου εμπορίου.

Σύμφωνα με δημοσίευσμα των New York Times, ο επικεφαλής της κύριας ασφαλιστικής ρυθμιστικής αρχής του Ιράν, Mousa Rezaei, δήλωσε την Κυριακή ότι ιδρύθηκε μια νέα ασφαλιστική εταιρεία, η οποία θα είναι αφιερωμένη αποκλειστικά στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Από την πλευρά του, ο υπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, τόνισε ότι καμία χώρα, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν, δεν επιτρέπεται να επιβάλλει διόδια για τη ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ.

Οι δηλώσεις αυτές θα μπορούσαν ενδεχομένως να ερμηνευθούν ως μια απόπειρα του Ρούμπιο να καθησυχάσει τους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο και να βεβαιώσει ότι η Ουάσινγκτον θα ακολουθήσει μια σταθερή γραμμή στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, επισημαίνει ο Guardian.

Νέα ρωγμή στην εκεχειρία;

Φτάνοντας στο Άμπου Ντάμπι την Τρίτη, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα παράσχουν ελευθερία πλοήγησης μέσω των Στενών του Ορμούζ και ότι καμία χώρα δεν θα επιτρέπεται να επιβάλλει διόδια εκεί – κάτι που το Ιράν έχει δηλώσει ότι έχει δικαίωμα να κάνει.

«Είναι μια διεθνής πλωτή οδός», είπε ο Ρούμπιο. «Καμία χώρα δεν επιτρέπεται να επιβάλλει διόδια ή τέλη σε μια διεθνή πλωτή οδό. Αυτός είναι ο ισχύων διεθνής νόμος. Έτσι είναι στις διεθνείς πλωτές οδούς σε όλο τον κόσμο και έτσι περιμένουμε να είναι και εδώ».

Αυτό ήταν μόνο ένα από τα πιθανά ρήγματα στην ασταθή νέα συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς έχουν αυξηθεί οι ανησυχίες ότι με την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του το Ιράν θα στραφεί σε ενίσχυση του στρατού του.