Πυρκαγιές: Οι αυξανόμενοι κίνδυνοι αναδεικνύουν το κενό στην κλιματική ασφάλιση της Ευρώπης

Οι πυρκαγιές που πλήττουν τον ευρωπαικό νότο βάζουν επιτακτικά το ερώτημα «ποιος θα πληρώσει», καθώς οι καταστροφές που οφείλονται στην κλιματική αλλαγή γίνονται όλο και πιο συχνές και καταστροφικές.

Οι αρχές έχουν εκκενώσει περίπου 220.000 άτομα στη Γαλλία, καθώς πρωτοφανείς πυρκαγιές μαίνονται σε ολόκληρη τη χώρα. Οι πυρκαγιές έχουν επίσης προκαλέσει καταστροφές στην Ισπανία και στην Ελλάδα, εντείνοντας τις ανησυχίες για την αύξηση του κόστους των ασφαλίστρων και τη διεύρυνση των κενών στην προστασία έναντι των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα.

Ζημιές 15 δισ. ευρώ απο τις πυρκαγιές

Σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Morningstar DBRS, οι συνολικές ζημίες της Γαλλίας ενδέχεται να φθάσουν τα 10 έως 15 δισεκατομμύρια ευρώ , με τις ασφαλισμένες ζημίες να ανέρχονται σε αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ.
Αν και διαχειρίσιμες για τον κλάδο, οι αναλυτές αναφέρουν ότι οι πυρκαγιές ενδέχεται να προσφέρουν μια εικόνα των προκλήσεων που θα ακολουθήσουν, εάν οι πυρκαγιές απειλούν όλο και περισσότερο πυκνοκατοικημένες περιοχές.

«Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει πραγματική απειλή για τον κλάδο, εάν μια πυρκαγιά βγει εκτός ελέγχου και φτάσει σε μια μεσαίου μεγέθους πόλη όπως το Μπορντό», δήλωσε ο Μαρκος Αλβαρεζ, διευθύνων σύμβουλος της Morningstar DBRS. «Αυτή είναι μια εντελώς διαφορετική κλίμακα ζημιών.»

Αν και πολύ χαμηλότερες από τις ασφαλισμένες ζημίες ύψους περίπου 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων που προκάλεσε η πυρκαγιά «Palisades» στην Καλιφόρνια το 2025, οι πυρκαγιές στη Γαλλία θα μπορούσαν ⁠ακόμα να καταστούν το πιο δαπανηρό συμβάν δασικής πυρκαγιάς που έχει καταγραφεί στη χώρα.

Δευτερογενείς επιπτώσεις

Εκτός από τις ζημίες σε κατοικίες και επιχειρήσεις, οι ασφαλιστικές εταιρείες αναμένουν αιτήματα αποζημίωσης που σχετίζονται με μαζικές εκκενώσεις οι οποίες εμπόδισαν τους κατοίκους να έχουν πρόσβαση στις περιουσίες τους, καθώς και δευτερογενείς επιπτώσεις όπως διακοπή της επιχειρηματικής δραστηριότητας, διαταραχή της εφοδιαστικής αλυσίδας και διακοπές παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.

Προς το παρόν, οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες αναμένεται να αναλάβουν το μεγαλύτερο μέρος του κόστους αποκατάστασης. Σε αντίθεση με τις πλημμύρες και τις ξηρασίες, οι δασικές πυρκαγιές δεν καλύπτονται από το κρατικό πρόγραμμα αποζημίωσης για φυσικές καταστροφές της Γαλλίας.

Η Fitch Ratings ανέφερε σε ερευνητική της έκθεση την περασμένη εβδομάδα ότι ο αντίκτυπος στα κέρδη των ασφαλιστικών εταιρειών για το 2026 θα πρέπει να παραμείνει περιορισμένος, υπό την προϋπόθεση ότι οι πυρκαγιές δεν θα εξαπλωθούν σε μεγάλες οικιστικές, εμπορικές ή βιομηχανικές περιοχές.

Την περασμένη εβδομάδα, το περιοδικό «The Insurer» ανέφερε ότι οι γαλλικές ασφαλιστικές εταιρείες είχαν συμφωνήσει σε έκτακτα μέτρα που επιτρέπουν στους ασφαλισμένους που εκκενώθηκαν λόγω των πυρκαγιών κοντά στο Μπορντό να διαμείνουν σε ξενοδοχεία για έως και τρεις εβδομάδες με έξοδα της ασφαλιστικής τους εταιρείας.

Το κενό προστασίας

Οι πυρκαγιές έφεραν εκ νέου στο προσκήνιο το «κενό προστασίας» της Ευρώπης – τη διαφορά μεταξύ των συνολικών ζημιών από καταστροφές και του ποσού που καλύπτεται από την ασφάλιση.
Οι πυρκαγιές του 2025 στην Ισπανία προκάλεσαν ζημιές ύψους σχεδόν 5 δισεκατομμυρίων ευρώ, αλλά «πολύ λιγότερο» από 1 δισεκατομμύριο ευρώ από αυτά ήταν ασφαλισμένα, δήλωσε ο Tyson Vickery, επικεφαλής παγκόσμιων τοποθετήσεων στην ασφαλιστική μεσιτική εταιρεία Marsh στη Ζυρίχη.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η ρυθμιστική αρχή ασφαλίσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν προειδοποιήσει ότι μόνο το ένα τέταρτο των ζημιών από καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα μεταξύ 1980 και 2024 ήταν ασφαλισμένο. Η ασφάλιση κατά των δασικών πυρκαγιών είναι επίσης λιγότερο ανεπτυγμένη στην Ευρώπη σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Η Ισπανία έχει βιώσει σημαντικές πυρκαγιές στο παρελθόν και ο ασφαλιστικός κλάδος διαθέτει σημαντική εμπειρία στην αντιμετώπιση αυτών των γεγονότων», δήλωσε η Άνα Ματαράνζ, διευθύνουσα σύμβουλος της ασφαλιστικής μεσιτικής εταιρείας Gallagher Spain.
«Αυτό που αλλάζει είναι η αυξανόμενη συχνότητα και σοβαρότητα των κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα».

Αναλυτές και εμπειρογνώμονες σε θέματα κλίματος δήλωσαν στο Reuters ότι η έλλειψη ιστορικών δεδομένων για τις πυρκαγιές στην Ευρώπη, στα οποία βασίζονται οι ασφαλιστικές εταιρείες για τη μοντελοποίηση και την τιμολόγηση του κινδύνου, θα μπορούσε να περιπλέξει τις αποφάσεις αναδοχής κινδύνου.

Η ασφάλιση των νοικοκυριών

Παρ’ όλα αυτά, τα ασφάλιστρα για τα νοικοκυριά είναι πιθανό να αυξηθούν σε περιοχές υψηλότερου κινδύνου, όταν οι συμβάσεις ανανεωθούν τον Ιανουάριο, δήλωσε στο The Insurer ο Ροντόλφ Μαν, επικεφαλής της Γαλλίας στην ασφαλιστική μεσιτική εταιρεία Miller.

Η ασφάλιση ακινήτων είναι ευρέως διαδεδομένη στη Γαλλία, καθώς οι ιδιοκτήτες ακινήτων με στεγαστικά δάνεια υποχρεούνται συνήθως από τους δανειστές να διαθέτουν κάλυψη, ενώ οι ενοικιαστές είναι γενικά υποχρεωμένοι να αγοράζουν ασφάλιση κατοικίας, πρόσθεσε.

Η Ευρώπη αντιπροσώπευε το 5% των 173 δισεκατομμυρίων ευρώ των παγκόσμιων ζημιών από πυρκαγιές από το 2016 έως το 2025, σύμφωνα με στοιχεία της Munich Re.

Μέχρι το 2050, οι περιοχές γύρω από τις γαλλικές πόλεις θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν κατά μέσο όρο σχεδόν 70% περισσότερες ημέρες υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς ετησίως, σύμφωνα με έκθεση του Ιουλίου της μονάδας για το κλίμα της ασφαλιστικής AXA.

Η Σάρα Γκοτάρντ, γενική γραμματέας του κλαδικού οργανισμού AMICE, δήλωσε ότι οι αυξανόμενοι κίνδυνοι καταστροφών ενισχύουν τα επιχειρήματα για τη μείωση του κενού προστασίας στην Ευρώπη, αλλά οι προσπάθειες προς αυτή την κατεύθυνση σε επίπεδο ΕΕ παραμένουν σε «διερευνητικό» στάδιο.

«Αν και είναι πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί το τελικό κόστος αυτών των γεγονότων, η Ευρώπη βιώνει όλο και περισσότερο συνθήκες που παραδοσιακά συνδέονταν με περιοχές επιρρεπείς σε μεγάλες πυρκαγιές, όπως η Καλιφόρνια και τμήματα της Αυστραλίας», δήλωσε ο Γουίν Λόρενς, εταίρος της δικηγορικής εταιρείας Clyde & Co στο Λονδίνο.