Καθώς η Ευρώπη φλέγεται και τεράστιες δασικές εκτάσεις σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία παραδίδονται στις φλόγες εν μέσω θερμοκρασιών ρεκόρ, ένας νέος, αθέατος αλλά εξαιρετικά επικίνδυνος εφιάλτης αναδύεται: η κλιματική κρίση και η ραγδαία υποβάθμιση της φύσης δεν κοστίζουν πλέον μόνο σε ανθρώπινες ζωές και άμεσες υλικές καταστροφές, αλλά απειλούν τα ίδια τα θεμέλια του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Καμπανάκι κινδύνου για την παγκόσμια οικονομία
Η ραγδαία κατάρρευση των «υπηρεσιών οικοσυστήματος»
Η κλιματική κρίση απειλεί με ολική κατάρρευση το χρηματοπιστωτικό σύστημα
«Αυτές οι υπηρεσίες δεν είναι πλέον σταθερές, αλλά βρίσκονται σε ραγδαία παρακμή. Γι’ αυτό μιλάμε ταυτόχρονα για την κλιματική κρίση και την κρίση της φύσης», υπογραμμίζει ο κ. Έλντερσον. Επισημαίνει, μάλιστα, ότι οι συνέπειες από την εξάρτηση των επιχειρήσεων σε αυτούς τους φυσικούς πόρους, μεταφράζονται άμεσα σε τεράστια ανοίγματα και κινδύνους για τις ίδιες τις τράπεζες που τις δανειοδοτούν.
«Δεν είναι οικολογικές ευαισθησίες, είναι σκληρή οικονομία»
Για πολύ καιρό, η συζήτηση γύρω από την κλιματική αλλαγή αντιμετωπιζόταν στους σκληρούς οικονομικούς κύκλους ως ένα δευτερεύον ή αυστηρά περιβαλλοντικό ζήτημα. Αυτό πλέον έχει ανατραπεί ριζικά. Η αυξημένη συχνότητα των φυσικών καταστροφών, όπως οι πρόσφατες σαρωτικές πυρκαγιές που έκαναν στάχτη σπίτια και επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη Νότια Ευρώπη, αποδεικνύουν ότι η απειλή είναι συστημική.
«Οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τη φύση μπορούν να δημιουργήσουν ουσιαστικούς οικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους, επηρεάζοντας τον πιστωτικό κίνδυνο, την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και —μακροπρόθεσμα— τη δυνητική χρηματοπιστωτική αστάθεια», εξηγεί το στέλεχος της ΕΚΤ, χρησιμοποιώντας πολύ ξεκάθαρη γλώσσα για να αφυπνίσει τις αγορές.
«Αν καταστρέψεις τη φύση, καταστρέφεις τον πυρήνα πάνω στον οποίο εξαρτώνται οι οικονομίες μας. Και αυτό τράβηξε την προσοχή του κόσμου. Δεν πρόκειται για κάποια άσκηση οικολογικής ευαισθησίας ή αγάπης προς τα δέντρα (“flower-power, tree-hugging exercise”). Πρόκειται για τον σκληρό πυρήνα της οικονομίας. Πρόκειται για τη θεμελιώδη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τη σταθερότητα των τιμών», τονίζει χαρακτηριστικά.
Το σχέδιο της ΕΚΤ και ο ρόλος των τραπεζών
Υπό το βάρος αυτών των εξελίξεων, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ως η εποπτική αρχή των μεγαλύτερων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Ευρώπης, έχει ήδη δρομολογήσει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αξιολόγησης. Στόχος είναι να χαρτογραφηθεί το πώς η κλιμακούμενη ζημιά στα οικοσυστήματα εκθέτει το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Μέσα στη χρονιά, η ΕΚΤ σχεδιάζει να δημοσιεύσει μια αναλυτική μελέτη που θα ερευνά πώς τα «μονοπάτια υποβάθμισης των οικοσυστημάτων» (ecosystem degradation pathways) μπορούν να μεταφραστούν σε δυναμική πιστωτικών απωλειών για τις τράπεζες της Ευρωζώνης, μετρώντας ουσιαστικά τα «κόκκινα δάνεια» που θα γεννήσει η ξηρασία, οι πυρκαγιές και οι πλημμύρες.
Το γεωπολιτικό ρήγμα και η αποχώρηση των ΗΠΑ
Η προσπάθεια ενσωμάτωσης των κλιματικών κινδύνων στον χρηματοπιστωτικό τομέα ξεκίνησε εντατικά το 2017, όταν δημιουργήθηκε το Δίκτυο για το Πρασίνισμα του Χρηματοοικονομικού Συστήματος (NGFS), με πρωτεργάτες τον Φρανκ Έλντερσον, τον τότε επικεφαλής της Τράπεζας της Αγγλίας, Μαρκ Κάρνεϊ, και τον διοικητή της Τράπεζας της Γαλλίας, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό. Σήμερα, 114 κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως συμμετέχουν στην προσπάθεια.
Ωστόσο, η παγκόσμια συνεργασία δέχθηκε ισχυρό πλήγμα υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ. Αντιδρώντας στις πιέσεις κολοσσών της βιομηχανίας ορυκτών καυσίμων που δίνουν μάχη για να διατηρήσουν τα κεκτημένα τους, ο Τραμπ απέσυρε πέρυσι τις ΗΠΑ από το NGFS. Η κίνηση αυτή άφησε την Ευρώπη να ηγείται σχεδόν μόνη της της πράσινης χρηματοοικονομικής ατζέντας, χωρίς την υποστήριξη της ισχυρότερης οικονομίας του πλανήτη.
Παρά τις γεωπολιτικές αναταράξεις, ο ευρωπαϊκός τραπεζικός κλάδος φαίνεται να έχει συνειδητοποιήσει πλήρως το μέγεθος του προβλήματος. Οι εποχές της άρνησης έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί. «Νομίζω ότι είναι πολύ δύσκολο να βρεις πλέον μια τράπεζα στην Ευρώπη που θα σου πει ειλικρινά ότι δεν θεωρεί αυτό το ζήτημα σημαντικό. Νομίζω ότι αυτός ο καιρός έχει περάσει», καταλήγει ο αξιωματούχος της ΕΚΤ, την ώρα που οι φλόγες συνεχίζουν να καταβροχθίζουν τον φυσικό πλούτο της γηραιάς ηπείρου.
ΠΗΓΗ: in.gr
