Μια πυρκαγιά που ξεκίνησε σε μια χωματερή στην Πάρο οδήγησε στη σύλληψη του τοπικού δημάρχου και αποκάλυψε το περιβαλλοντικό κόστος του υπερτουρισμού στα νησιά της Ελλάδας, όπου η ραγδαία ανάπτυξη έχει επιβαρύνει σημαντικά βασικές τοπικές υποδομές.
Η πυρκαγιά στη νότια Πάρο, η οποία ξέσπασε την Τρίτη, εξαπλώθηκε σε περίπου 1.000 εκτάρια πριν τεθεί υπό έλεγχο μέχρι το απόγευμα της Παρασκευής, σύμφωνα με προκαταρκτικές αναφορές από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Παράλληλα, ισχυροί άνεμοι προκάλεσαν πυρκαγιές σε περιοχές της Πελοποννήσου στην ηπειρωτική χώρα και στα νησιά του Αιγαίου όπως η Κρήτη, η Άνδρος, η Λέσβος και η Πάρος, καταστρέφοντας χαμηλή βλάστηση, δασικές εκτάσεις και οικοτόπους που, σύμφωνα με τους κατοίκους, θα χρειαστούν δεκαετίες για να ανακάμψουν.
Οι μεγαλύτερες επιπτώσεις έχουν σημειωθεί στην Κρήτη, όπου χιλιάδες εκτάρια έχουν καεί, 8.000 άνθρωποι έχουν εκκενωθεί και δύο πυροσβέστες έχουν χάσει τη ζωή τους.
Τα τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ένας υπάλληλος του φορέα εκμετάλλευσης του δικτύου συνελήφθη σε σχέση με την πυρκαγιά στη νότια περιοχή του Ρεθύμνου.
Φωτιές: Το τίμημα της τουριστικής ανάπτυξης
Η εξάπλωση των πυρκαγιών έχει υπογραμμίσει τους κινδύνους που δημιουργεί η ραγδαία ανάπτυξη του τουρισμού στα γραφικά νησιά της Ελλάδας, όπου το νερό είναι λιγοστό και η διαχείριση των αποβλήτων ανεπαρκής.
«Δεν είναι η πρώτη φορά που ξεσπά πυρκαγιά στον χώρο υγειονομικής ταφής», δήλωσε στους Financial Times ο Νικόλας Στεφάνου, μέλος του μη κερδοσκοπικού συλλόγου Φίλων Πάρου και Αντιπάρου, ο οποίος ζει στο νησί εδώ και 40 χρόνια. «Ήταν μόνο θέμα χρόνου, επειδή εύφλεκτα υλικά ήταν διάσπαρτα σε όλο το χώρο χωρίς επαρκή μέτρα πυρασφάλειας», είπε.
Οι πιέσεις του υπερτουρισμού και της ανεξέλεγκτης ανάπτυξης είναι ιδιαίτερα έντονες στην Πάρο. Το νησί έχει περίπου 15.000 μόνιμους κατοίκους, αλλά διαχειρίζεται περίπου 1 εκατομμύριο αφίξεις ταξιδιωτών ετησίως μέσω του λιμανιού και του αεροδρομίου του.
Το πρώτο σχέδιο αστικής ανάπτυξης, που καταρτίστηκε το 2008, προέβλεπε μια μέγιστη μόνιμη και εποχιακή αύξηση πληθυσμού περί τα 73.000 άτομα.
Τα προκαταρκτικά ευρήματα υποδηλώνουν ότι η πυρκαγιά στην Πάρο ξεκίνησε σε περιφραγμένο χώρο υγειονομικής ταφής, σε μη εξουσιοδοτημένη περιοχή αποθήκευσης που περιείχε ανακυκλώσιμα υλικά, κλαδιά και οικιακά απορρίμματα.
Μάλιστα, τα επίσημα έγγραφα της σύμβασης από την περιφερειακή αρχή διαχείρισης αποβλήτων περιγράφουν τον χώρο υγειονομικής ταφής ως κορεσμένο από το 2022, αναφέρουν οι FT.
Δεν λειτουργεί η ανακύκλωση
Η κατάσταση επιδεινώθηκε τον Απρίλιο, όταν έκλεισε το ιδιωτικό κέντρο διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών του νησιού. Ελλείψει εναλλακτικού εργολάβου, τα ανακυκλώσιμα απόβλητα στοιβάζονταν δίπλα στον χώρο υγειονομικής ταφής για να περιμένουν τη μεταφορά τους στην Αθήνα μετά την τουριστική περίοδο.
Τώρα εξετάζεται αν η πυρκαγιά προήλθε από αυτά τα αποθέματα.
«Το σύστημα ανακύκλωσης των μπλε κάδων δεν λειτουργεί», δήλωσε ο Αρτέμιος Τριαντάφυλλος, αντιδήμαρχος της Αντιπάρου. «Άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ισπανία, δέχονται πολύ περισσότερους επισκέπτες από εμάς και έχουν πολύ πιο αποτελεσματικά συστήματα διαχείρισης αποβλήτων», πρόσθεσε.
Έρχεται νέα εγκατάσταση διαχείρισης αποβλήτων
Ο κ. Τριαντάφυλλος είπε στη συνέχεια ότι η «έκρηξη» της οικοδομικής δραστηριότητας στο νησί και η ραγδαία αύξηση των βραχυπρόθεσμων μισθώσεων έχουν δημιουργήσει αυξανόμενους όγκους οικοδομικών μπαζών, απορριπτόμενων συσκευών και απορριμμάτων κήπου, πολλά από τα οποία καταλήγουν σε αστικά απόβλητα.
Το υπουργείο Περιβάλλοντος της Ελλάδας δήλωσε ότι μια νέα εγκατάσταση ανάκτησης και ανακύκλωσης αποβλήτων για την Πάρο αναπτύσσεται μέσω σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, παράλληλα με παρόμοιες μονάδες στη Μύκονο και τη Σύρο.
Η νέα εγκατάσταση θα τεθεί σε λειτουργία έως το 2030, σύμφωνα με τον Μανώλη Γραφάκο, γενικό γραμματέα διαχείρισης αποβλήτων του υπουργείου. «Μέχρι τότε, πρέπει να υπάρχει βασική, υπεύθυνη διαχείριση», υπογράμμισε ο ίδιος.
