Ένα ευρύ πρόγραμμα ερευνητικών και πιλοτικών δράσεων για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του δάκου της ελιάς ενεργοποιεί για το 2026 το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ), το οποίο περιλαμβάνει drones, ηλεκτρονικές παγίδες και βιολογικές μέθοδοι.
Το «Πρόγραμμα Συγκριτικών Πειραματικών Εργασιών Καταπολέμησης του Δάκου της ελιάς», το οποίο αναρτήθηκε στη διαύγεια, συνδέει τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειακών Ενοτήτων με πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, επιδιώκοντας τη βελτίωση των δολωματικών ψεκασμών, τον περιορισμό των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην παρακολούθηση της ανθεκτικότητας του δάκου στα εγκεκριμένα εντομοκτόνα
Βασικός άξονας είναι ο έλεγχος υπολειμμάτων των εντομοκτόνων που χρησιμοποιούνται στο πρόγραμμα συλλογικής δακοκτονίας. Δείγματα ελαιοκάρπου και ελαιολάδου θα συλλεχθούν από διαφορετικές ελαιοκομικές περιοχές έως τις 31 Μαρτίου 2027, ώστε να διαπιστωθεί η ορθή χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων και η πιθανή παρουσία υπολειμμάτων στο τελικό προϊόν.
Η δράση αυτή θα υλοποιηθεί από τις Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνοτροφίας (ΔΑΟΚ) σε συνεργασία με το Περιφερειακό Κέντρο Προστασίας Φυτών Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου (ΠΚΠΦΠ&ΦΕ) Θεσσαλονίκης για τις ΠΕ: Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας, Έβρου, Ζακύνθου, Ηλείας, Θεσπρωτίας, Καβάλας, Κέρκυρας, Κεφαλληνίας, Λάρισας, Λέσβου, Λευκάδας, Μαγνησίας, Πρέβεζας, Σάμου, Χαλκιδικής, Χίου, καθώς και με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο (ΜΦΙ), για τις ΠΕ: Ανατολικής Αττικής, Αργολίδας, Αρκαδίας, Δυτικής Αττικής, Βοιωτίας, Δωδεκανήσου, Ευβοίας, Ηρακλείου, Κορινθίας, Κυκλάδων, Λακωνίας, Λασιθίου, Μεσσηνίας, Νήσων, Ρεθύμνου, Τριφυλίας, Φθιώτιδας, Φωκίδας και Χανίων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην παρακολούθηση της ανθεκτικότητας του δάκου στα εγκεκριμένα εντομοκτόνα. Οι έλεγχοι θα πραγματοποιηθούν με εργαστηριακές βιοδοκιμές και μοριακούς δείκτες, ενώ τα αποτελέσματα θα καταχωρίζονται στη διαδικτυακή βάση δεδομένων «Γάλανθος». Ειδική έρευνα θα γίνει για την ανθεκτικότητα στη δραστική ουσία spinosad, καθώς ο περιορισμένος αριθμός διαθέσιμων δραστικών ουσιών καθιστά αναγκαία την έγκαιρη πρόληψη του φαινομένου.
Δείτε αναλυτικά το πρόγραμμα ΕΔΩ
Χρήση νέων τεχνολογιών
Σημαντικό τμήμα του προγράμματος αφορά την χρήση νέων τεχνολογιών, με στόχο τη μείωση του κόστους των ψεκασμών μέσω της ορθής εφαρμογής του προγράμματος και της προστασίας του περιβάλλοντος μέσω της ελαχιστοποίησης των ψεκασμών.
Ειδικότερα, GPS, συσκευές γεωεντοπισμού, κινητά τηλέφωνα και εφαρμογές γεωπληροφορικής θα χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση των ψεκαστικών οχημάτων, την καταγραφή της πορείας των επεμβάσεων και τη δημιουργία χαρτών επικινδυνότητας. Οι ηλεκτρονικοί έλεγχοι θα εφαρμοστούν σε έκταση τουλάχιστον 20.000 στρεμμάτων ανά συμμετέχουσα Περιφερειακή Ενότητα.
Παράλληλα, ηλεκτρονικές παγίδες χαμηλού κόστους θα φωτογραφίζουν τα συλληφθέντα έντομα και θα αποστέλλουν τις εικόνες σε κεντρικό σύστημα. Εκεί, αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης θα αναγνωρίζουν και θα καταμετρούν αυτόματα τους δάκους, παρέχοντας άμεση εικόνα για την εξέλιξη των πληθυσμών. Το πιλοτικό δίκτυο θα λειτουργήσει σε Χανιά, Χαλκιδική και Σάμο.
Στις πιο καινοτόμες δράσεις περιλαμβάνονται οι πειραματικοί δολωματικοί ψεκασμοί με drones, στο πλαίσιο του έργου «Έξαρχος 2026». Η εφαρμογή θα γίνει σε οκτώ Περιφερειακές Ενότητες και θα αξιολογηθούν η αποτελεσματικότητα, η κατανάλωση νερού και ενέργειας, η διάρκεια των επεμβάσεων και η ασφάλεια εργαζομένων και κατοίκων γειτονικών περιοχών.
Το πρόγραμμα προβλέπει ακόμη δοκιμές μαζικής παγίδευσης, νέων ελκυστικών ουσιών, εντομοπαθογόνων μυκήτων, φυσικών σκευασμάτων και άλλων βιολογικών μεθόδων. Τα αποτελέσματα των δράσεων θα αξιολογηθούν έως τον Μάρτιο του 2027 και όσα κριθούν ώριμα και ασφαλή θα μπορούν να ενσωματωθούν στο εθνικό πρόγραμμα δακοκτονίας.
