«Έπεσαν» πριν από λίγο οι υπογραφές στο Μέγαρο Μαξίμου για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI).
Η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector (GSI) αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με τη γαλλική σφραγίδα να ενισχύει τις προϋποθέσεις και την αξιοπιστία για την επιτάχυνση υλοποίησης του έργου.
Η εταιρεία GSI είχε εξαρχής σχεδιαστεί ως το ειδικό εταιρικό όχημα (SPV) για την ανάπτυξη και υλοποίηση του έργου, με τη συμμετοχή στρατηγικών επενδυτών. Η συμφωνία με την Meridiam αποτελεί την υλοποίηση αυτού του σχεδιασμού και, σε συνέχεια της επιτυχούς Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύει τη χρηματοδοτική δύναμη πυρός του έργου.
Παραμένει στρατηγικός σύμμαχος ο ΑΔΜΗΕ
Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος και βασικός εταίρος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία του έργου και είναι υπεύθυνος για την λειτουργία της διασύνδεσης όταν αυτή ολοκληρωθεί. Η πλειοψηφική συμμετοχή της Meridiam ενισχύει την κεφαλαιακή βάση του έργου, προσθέτει τεχνογνωσία και ενισχύει την ικανότητα υλοποίησής του.
Η συμφωνία που υπεγράφη συνιστά ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας και στον ΑΔΜΗΕ, ως φορέα υλοποίησης του έργου. Και η γαλλική σφραγίδα Παράλληλα, συνοδεύεται από την υπογραφή στρατηγικής συμφωνίας μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της GSI και της Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την πρώτη ημέρα για την επιτάχυνση των εργασιών, με προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού.
Η Meridiam είναι ένας κορυφαίος διεθνής επενδυτής, φορέας ανάπτυξης και διαχειριστής έργων υποδομής, με έδρα το Παρίσι και ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική. Εξειδικεύεται σε έργα στρατηγικής σημασίας στους τομείς των δημόσιων υποδομών, τα οποία αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται με μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και δημόσιους φορείς. Το επενδυτικό της χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνει ορισμένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά έργα υποδομών, μεταξύ των οποίων και η ηλεκτρική διασύνδεση που συνδέει το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία, ένα από τα μεγαλύτερα διασυνοριακά ενεργειακά έργα της Ευρώπης. Ουσιαστικά με τη συμφωνία αυτή, ενώνουμε δυνάμεις και θωρακίζουμε την υλοποίηση του έργου.
Ο ΑΔΜΗΕ ως διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας επενδύει σταθερά στην Ελλάδα, έχοντας ολοκληρώσει την εμβληματική ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης–Αττικής, η οποία λειτουργεί από το 2025. Αυτές τις μέρες προχωράει η ηλέκτριση της διασύνδεσης Σαντορίνης, ενώ μέσα στο 2026 θα ολοκληρωθεί η διασύνδεση της Μήλου, της Σερίφου και της Φολεγάνδρου. Την ίδια στιγμή, προχωρούν οι διαγωνισμοί για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των Δωδεκανήσων και του Βορείου Αιγαίου με το ηπειρωτικό σύστημα και η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας.
Η συμμετοχή της Meridiam
Η συμμετοχή της Meridiam στο μετοχικό κεφάλαιο της θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ, GSI, ενισχύει σημαντικά το έργο, καθώς εισφέρει διεθνή τεχνογνωσία και ισχυρή επενδυτική αξιοπιστία, ενισχύοντας τον στρατηγικό στόχο της εταιρείας: τη διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Ελλάδας και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των δύο χωρών.
Η συμφωνία αναμένεται να αποτελέσει καταλύτη για την επίλυση των ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων του έργου και να συμβάλει στην μακροπρόθεσμη χρηματοδότησή του από τον τραπεζικό τομέα, ενισχύοντας την ασφάλεια και τη σταθερότητα του χρηματοδοτικού του σχήματος. Σημειώνεται ότι παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης του έργου από την ΕΤΕπ.
Ταυτόχρονα με την εξέλιξη αυτή, προχωρά η ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ. Ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης, έχει ολοκληρώσει και θα αποστείλει μέσα στις επόμενες ημέρες στις ρυθμιστικές αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ τη μελέτη κόστους-οφέλους, ένα σημαντικό ορόσημο για την εξέλιξη του έργου.
Με τις παραπάνω επενδύσεις και συμφωνίες, η Ελλάδα ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου διασύνδεσης των ηλεκτρικών συστημάτων της Ανατολικής Μεσογείου με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Ευρωπαϊκό έργο στρατηγικής σημασίας
Τη βεβαιότητα ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας τόσο για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση εξέφρασαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, οι εκπρόσωποι της Meridiam και της Nexans, καθώς και η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ, κατά την υπογραφή της συμφωνίας για τη συμμετοχή της Meridiam στο έργο.
Κοινός τόπος όλων των ομιλητών ήταν ότι η συμφωνία ενισχύει την κεφαλαιακή βάση του έργου, διευρύνει τη διεθνή συνεργασία και σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας φάσης για την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης που θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου.
Μητσοτάκης: «Έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή σταθερότητα»
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τη διασύνδεση «έργο στρατηγικής σημασίας και αξίας», επισημαίνοντας ότι η σημερινή συμφωνία εκπέμπει το μήνυμα πως η Ελλάδα στηρίζει έμπρακτα τα ευρωπαϊκά έργα κοινού ενδιαφέροντος.
«Η υπογραφή αυτή αποτελεί την εξέλιξη της εταιρικής σχέσης που έχει διαμορφωθεί μεταξύ του ΑΔΜΗΕ, της Nexans και της Meridian, μιας συνεργασίας που δίνει προτεραιότητα στην ολοκλήρωση των μελετών του θαλάσσιου βυθού», ανέφερε.
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι ο ΑΔΜΗΕ διαθέτει «αποδεδειγμένη ικανότητα να αναπτύσσει σημαντικές ηλεκτρικές διασυνδέσεις», υπενθυμίζοντας την επιτυχημένη ολοκλήρωση της διασύνδεσης Αττικής – Κρήτης, ενώ σημείωσε ότι οι νέοι εταίροι προσφέρουν «διεθνή εμπειρία σε αντίστοιχα έργα και μακροχρόνια δέσμευση στην ανάπτυξη στρατηγικών υποδομών».
Όπως είπε, «συνδυάζοντας αυτά τα ισχυρά πλεονεκτήματα, γινόμαστε πιο ισχυροί και πολλαπλασιάζουμε τις πιθανότητες επιτυχούς ολοκλήρωσης του έργου».
Παράλληλα, τόνισε ότι ο ΑΔΜΗΕ «παραμένει στρατηγικός μέτοχος και κεντρικό μέρος του έργου», ενώ η συμμετοχή της Meridiam «ενισχύει την κεφαλαιακή βάση, βελτιώνει τον επιμερισμό των κινδύνων και αυξάνει την ικανότητα υλοποίησης».
Ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε τη διασύνδεση «έργο εξέχουσας σημασίας για την ενεργειακή σταθερότητα της περιοχής», επισημαίνοντας ότι θα «θέσει τέλος στην ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, συνδέοντάς την με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, θα διευκολύνει την ενσωμάτωση περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και θα ενισχύσει την ενεργειακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης».
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα αποδεικνύει για ακόμη μία φορά πως μπορεί να προσελκύει στρατηγικούς επενδυτές διεθνούς εμβέλειας.
«Καταφέραμε να προσελκύσουμε τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό επενδυτή σε υποδομές και θεωρούμε ότι αυτό προσδίδει σημαντική αξία στη χώρα», ανέφερε, καταλήγοντας ότι ανυπομονεί «να ληφθούν όλες οι απαραίτητες πρωτοβουλίες ώστε το έργο να προχωρήσει και να ολοκληρωθεί επιτυχώς».
Meridian: «Ο πρόεδρός μας με παίρνει τηλέφωνο κάθε μέρα για το έργο»
Ο εκπρόσωπος της Meridiam Thierry Déau χαρακτήρισε τη συμφωνία ιδιαίτερα σημαντική για τον όμιλο, τονίζοντας ότι το έργο αποτελεί συνέχεια της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Γαλλίας.
Με χιουμοριστική διάθεση αποκάλυψε ότι «ο πρόεδρός μας είναι ένθερμος υποστηρικτής αυτού του έργου. Μου τηλεφωνεί σχεδόν κάθε μέρα για να με ρωτήσει πώς εξελίσσεται».
Όπως ανέφερε, η Meridiam θα επενδύσει 250 εκατ. ευρώ, προσφέροντας παράλληλα την τεχνογνωσία της σε μεγάλα ευρωπαϊκά έργα ενεργειακών διασυνδέσεων.
«Έχουμε συμμετάσχει στα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά έργα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, όπως στη διασύνδεση Ηνωμένου Βασιλείου – Γερμανίας, αλλά και σε πολλές ακόμη στρατηγικές υποδομές», σημείωσε.
Κλείνοντας, τόνισε πως «αποστολή μας είναι να καταστήσουμε την Ευρώπη πιο ενεργειακά ανθεκτική» και διαβεβαίωσε ότι η εταιρεία βρίσκεται στο έργο «για να εργαστεί σκληρά και να εγγυηθεί αποτελέσματα».
Nexans: «Ιστορικό βήμα για το έργο»
Από την πλευρά της Nexans, ο εκτελεστικός πρόεδρος Pascal Radue χαρακτήρισε τη σημερινή συμφωνία «ιστορικό βήμα» για την υλοποίηση της διασύνδεσης.
«Σίγουρα θα ακολουθήσουν και πολλά ακόμη βήματα. Όλοι οι εμπλεκόμενοι θα πρέπει να συμβάλουν ώστε το έργο να ολοκληρωθεί με επιτυχία», ανέφερε.
Όπως είπε, η Nexans θα συμβάλει «με την τεχνολογία και τη γνώση της» στην επιτυχή ολοκλήρωση του έργου.
Μανουσάκης: «Στέλνουμε μήνυμα ότι το έργο θα προχωρήσει»
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης, ευχαρίστησε την κυβέρνηση για τη στήριξή της, αλλά και τη Meridiam για την εμπιστοσύνη που δείχνει στον Διαχειριστή.
«Το έργο είναι ευρωπαϊκό και σήμερα, μέσω της νέας μετοχικής δομής, στέλνουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο που θα προχωρήσει», τόνισε.
Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν το έχει χαρακτηρίσει ως το δεύτερο σημαντικότερο ευρωπαϊκό ενεργειακό έργο.
«Είμαστε εδώ για να εργαστούμε σκληρά και να πετύχουμε σημαντικά αποτελέσματα, όπως έχουμε κάνει επανειλημμένως στο παρελθόν», σημείωσε.
Παπασταύρου: «Αυτή είναι μόνο η αρχή»
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου ευχαρίστησε τις εταιρείες και τους μετόχους για τη δέσμευσή τους στο έργο, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις ήρθαν πολύ γρήγορα μετά την πρόσφατη επίσκεψη του Γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα.
Όπως ανέφερε, «μετά την επίσκεψη του Προέδρου Μακρόν και υπό την καθοδήγηση του πρωθυπουργού, ακολούθησαν οι απαραίτητες συναντήσεις και οι εταιρείες κατάφεραν, σε χρόνο-ρεκόρ, να καταλήξουν στη συμφωνία».
Καταλήγοντας, σημείωσε ότι «αυτή είναι μόνο η αρχή. Μια πολύ σημαντική αρχή, η οποία θα ακολουθηθεί από πολλά ακόμη βήματα που θα οδηγήσουν στην επιτυχή ολοκλήρωση του έργου».
Ποια είναι η Meridiam
Η Meridiam είναι ένας από τους κορυφαίους διεθνείς επενδυτές, φορείς ανάπτυξης και διαχειριστές έργων υποδομής. Ιδρύθηκε το 2005, έχει την έδρα της στο Παρίσι και διαθέτει ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αφρική.
Ο όμιλος εξειδικεύεται σε κρίσιμες δημόσιες υποδομές, τις οποίες αναπτύσσει, χρηματοδοτεί, υλοποιεί και διαχειρίζεται σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, σε στενή συνεργασία με κυβερνήσεις, ρυθμιστικές αρχές και άλλους φορείς του δημόσιου τομέα.
Μέγεθος
Το χαρτοφυλάκιο της Meridiam περιλαμβάνει περισσότερα από 130 έργα υπό ανάπτυξη, υπό κατασκευή ή σε λειτουργία σε Ευρώπη, Βόρεια Αμερική, Μέση Ανατολή και Αφρική, τα οποία αντιστοιχούν σε συνολικές επενδύσεις που έχουν κινητοποιηθεί ύψους της τάξης των €100 δισ.
Θεσμική στήριξη
Τα κεφάλαια της Meridiam προέρχονται από μακροπρόθεσμους θεσμικούς επενδυτές: ευρωπαϊκά και διεθνή συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες, κρατικούς επενδυτικούς φορείς και δημόσιες αναπτυξιακές τράπεζες. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) συμμετέχει στα κεφάλαια της Meridiam από το 2015 και χρηματοδοτεί τα έργα της, τα οποία χρηματοδοτούνται επίσης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD), την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους δημόσιους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς διεθνώς.
Μακροπρόθεσμη δέσμευση
Το χαρακτηριστικό που διακρίνει τη Meridiam είναι η διάρκεια της συμμετοχής της. Δεσμεύεται από το αρχικό και πλέον απαιτητικό στάδιο ενός έργου και παραμένει σε αυτό καθ’ όλη τη διάρκεια της κατασκευής και επί δεκαετίες λειτουργίας.
Αξίες και κοινωνικό αποτύπωμα
Η Meridiam λειτουργεί με το καθεστώς της société à mission, γαλλικής νομικής μορφής που απαιτεί από την εταιρεία να εγγράψει συγκεκριμένους στόχους δημοσίου συμφέροντος στο καταστατικό της και να υποβάλλει την επίδοσή της ως προς αυτούς σε πιστοποίηση από ανεξάρτητο φορέα. Τα έργα της είναι ευθυγραμμισμένα με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ και υπολογίζεται πως έχουν δημιουργήσει περισσότερες από 260.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.
Ενδεικτικά έργα της Meridiam:
• *NeuConnect* (Ηνωμένο Βασίλειο προς Γερμανία): υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) ισχύος 1,4 GW και μήκους 725 χλμ, που αντιπροσωπεύει επένδυση €2,8 δισ. με ιδιωτική χρηματοδότηση. Αποτελεί την πρώτη απευθείας ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας και μία από τις μεγαλύτερες διασυνδέσεις παγκοσμίως. Βρίσκεται υπό κατασκευή.
• *Σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας Sud Europe Atlantique* (Γαλλία): γραμμή υψηλής ταχύτητας μήκους 302 χλμ από την Τουρ έως το Μπορντό, έργο ύψους €7,7 δισ. και ο πρώτος σιδηρόδρομος υψηλής ταχύτητας στη Γαλλία που υλοποιήθηκε με σύμβαση παραχώρησης σε ιδιώτη, με διάρκεια έως το 2061.
• *Αφαλάτωση και μεταφορά νερού από την Άκαμπα στο Αμμάν* (Ιορδανία): σύμβαση παραχώρησης 30 ετών για τη δεύτερη μεγαλύτερη μονάδα αφαλάτωσης στον κόσμο και 450 χλμ αγωγών μεταφοράς, που θα καλύπτει έως και το 40% των αναγκών της Ιορδανίας σε πόσιμο νερό. Συνολική επένδυση περίπου 6 δισ. δολαρίων ΗΠΑ.
• *Suez*: η Meridiam ηγήθηκε της κοινοπραξίας που εξαγόρασε τη Suez, τον παγκόσμιο όμιλο ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, το 2022 και παραμένει ένας από τους βασικούς μετόχους της.
• *Αεροδρόμιο Σόφιας* (Βουλγαρία): σύμβαση παραχώρησης 35 ετών για το κύριο διεθνές αεροδρόμιο της Βουλγαρίας, με δεσμευμένες επενδύσεις ύψους τουλάχιστον €624 εκατ.
• *Tram di Firenze* (Ιταλία): το δίκτυο τραμ της Φλωρεντίας, μήκους 19,5 χλμ με 38 στάσεις, το οποίο εξυπηρετεί άνω των 34 εκατ. επιβατών ετησίως.
• *Ερευνητικό Κέντρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Μόντρεαλ* (Καναδάς): ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα έρευνας στον τομέα της υγείας στη Βόρεια Αμερική, που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο μακροχρόνιας σύμπραξης με την Κυβέρνηση του Κεμπέκ.
