Εύθραυστη παραμένει η όποια «ισορροπία» στη Μέση Ανατολή. Παρότι Τεχεράνη και Ουάσιγκτον εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά ως προς τον τρόπο τερματισμού του μεταξύ τους πολέμου, οι διπλωματικές προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν, δήλωσε ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος στο Reuters την Τετάρτη.
Η δήλωση αυτή ήρθε μετά την ομιλία του Ιρανού προέδρου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ όπου διαμήνυσε ότι η χώρα του δεν θα υποκύψει ποτέ στις αμερικανικές πιέσεις.
Ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, κατά την ομιλία του στη Νέα Υόρκη, καταδίκασε αυτό που χαρακτήρισε «δείγματα νοοτροπίας εκφοβισμού» από την πλευρά του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος την Τρίτη είχε χρησιμοποιήσει το ίδιο βήμα για να απειλήσει με «εκμηδένιση» το Ιράν.
Οι αντικρουόμενες ομιλίες στην ετήσια σύνοδο του ΟΗΕ σηματοδότησαν την ολοκλήρωση των πρώτων διερευνητικών συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μετά από μήνες. Ωστόσο, οι δημόσιες τοποθετήσεις των δύο πλευρών δείχνουν ότι δεν υπήρξαν υποχωρήσεις ως προς την εξεύρεση λύσης για τον τερματισμό της σύρραξης στη Μέση Ανατολή.
Ο ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος, μιλώντας στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας, ανέφερε ότι η Τεχεράνη εξετάζει την απάντηση της Ουάσιγκτον στις δικές της ειρηνευτικές προτάσεις, οι οποίες θέτουν ως προτεραιότητα την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
«Υπάρχουν ακόμη πολλές διαφορές ανάμεσα στις θέσεις του Ιράν και των ΗΠΑ, αλλά η διπλωματία συνεχίζεται», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Τετάρτη στους δημοσιογράφους ότι μια συμφωνία με το Ιράν θα απαιτήσει σκληρή και μακροχρόνια προσπάθεια, προσθέτοντας ότι ο Τραμπ διαθέτει επίσης στρατιωτικές επιλογές.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ προειδοποίησαν ότι θα επιβάλουν τις λεγόμενες δευτερογενείς κυρώσεις σε οποιαδήποτε χώρα επιτρέψει τη διεξαγωγή ιρανικών πτήσεων μετά την Τετάρτη.
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι το Ιράν θα μεριμνήσει ώστε τα αεροδρόμια των γειτονικών χωρών να μην μπορούν να λειτουργήσουν, εάν εκείνες διακόψουν τις ιρανικές πτήσεις.
Τι δήλωσε ο Πεζεσκιάν στον ΟΗΕ
Στην ομιλία του ενώπιον των 193 μελών της Γενικής Συνέλευσης, ο Πεζεσκιάν εστίασε στον αμερικανικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και στα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο διερχόταν το ένα πέμπτο των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
«Δεν γίνεται να επωφελούνται όλοι οι άλλοι από τα Στενά του Ορμούζ και να απαγορεύεται σε εμάς η ναυσιπλοΐα μέσω αυτού του θαλάσσιου περάσματος. Η μόνιμη ανάπτυξη εχθρικών στόλων και η επέκταση του πόλεμου δεν θα φέρουν την ειρήνη», τόνισε, προσθέτοντας ότι ο ιρανικός λαός δεν θα υποκύψει στις πιέσεις.
Το Ιράν επιδιώκει να ασκήσει τον έλεγχο των Στενών και να εισπράττει τέλη από τα διερχόμενα πλοία, κάτι που η Ουάσιγκτον απορρίπτει κατηγορηματικά, ξεκαθαρίζοντας ότι τα Στενά πρέπει να παραμείνουν απολύτως ανοιχτά για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Ανέβηκε το πετρέλαιο – Σκληρές διαπραγματεύσεις
Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν άνοδο σχεδόν 2% την Τέταρτη σε μια συνεδρίαση με έντονη νευρικότητα, καθώς οι επενδυτές στάθμιζαν τις εκατέρωθεν δηλώσεις Πεζεσκιάν και Τραμπ.
Ο Τραμπ είχε υποστηρίξει την Τρίτη ότι ο ίδιος απέτρεψε την Τεχεράνη από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, προειδοποιώντας ότι μπορεί να «εκμηδενίσει την Ισλαμική Δημοκρατία» εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ο Πεζεσκιάν επανέλαβε την πάγια γραμμή του Ιράν ότι η χώρα του δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
Οι αξιωματούχοι των δύο χωρών πραγματοποίησαν την Τρίτη τις πρώτες γνωστές έμμεσες συνομιλίες τους μετά την κατάρρευση της εκεχειρίας τον Ιούλιο. Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αρακτσί και οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ επικοινώνησαν μέσω διαμεσολαβητών.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Esmail Baghaei, δήλωσε ότι η Τεχεράνη μετέφερε τους όρους της κατά τη διάρκεια μιας δίωρης ανταλλαγής μηνυμάτων με την Ουάσιγκτον μέσω Καταριανού διαμεσολαβητή. Αυτοί περιλαμβάνουν τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, την παύση των αμερικανικών «επιθετικών ενεργειών» και την αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, αναφέρει το Reuters.
Οι σκληροπυρηνικοί του Ιράν αντιδρούν
Η διπλωματική επαφή στη Νέα Υόρκη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στα ιρανικά μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στους σκληροπυρηνικούς.
Σε άρθρο γνώμης του ημιεπίσημου πρακτορείου ειδήσεων Tasnim, το οποίο συνδέεται με τους Φρουρούς της Επανάστασης, αναφερόταν ότι ο Αρακτσί έσφαλε που ήρθε σε επαφή με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ, χαρακτηρίζοντας την κίνηση αυτή ως «μεγάλο δώρο προς τον Τραμπ», δεδομένου ότι το Ιράν είχε ήδη κοινοποιήσει τους όρους του.
Ιρανικές πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι η αντιπροσωπεία είχε λάβει ρητή εντολή από το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας να μην συναντηθεί κατ’ ιδίαν με τους Αμερικανούς. Στο εν λόγω σώμα συμμετέχουν πρόσωπα επιλεγμένα από τον Ανώτατο Ηγέτη, Αγιατολάχ Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος δεν έχει εμφανιστεί ακόμα δημόσια αφότου διαδέχθηκε τον πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου.
Ένας Ιρανός δημοσιογράφος που καλύπτει την επίσκεψη δήλωσε στο Reuters ότι ορισμένοι σκληροπυρηνικοί θεώρησαν το ίδιο το ταξίδι στη Νέα Υόρκη ως προσβολή στη μνήμη του δολοφονηθέντος ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ.
Μέση Ανατολή: Οι ελλείψεις πετρελαίου λόγω Ορμούζ συνεχίζονται
Στην τελευταία καταγεγραμμένη επίθεση στα Στενά του Ορμούζ, η βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας UKMTO ανακοίνωσε ότι φορτηγό πλοίο επλήγη από βλήματα, με αποτέλεσμα να υπάρξουν δύο θύματα μεταξύ του πληρώματος. Το πλήρωμα απομακρύνθηκε, ενώ το πλοίο τυλίχθηκε στις φλόγες και παρέμενε ακυβέρνητο.
Πάντως, παρά τις σχεδόν καθημερινές επιθέσεις, η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών έχει ανακάμψει τις τελευταίες εβδομάδες.
Οι πετρελαιοπαραγωγοί χώρες καταβάλλουν στις ναυτιλιακές εταιρείες ασφάλιστρα κινδύνου που αγγίζουν ακόμη και το ένα τέταρτο της αξίας του φορτίου, προκειμένου εκείνες να αναλάβουν το ρίσκο να διασχίσουν τα Στενά με απενεργοποιημένους τους πομπούς θέσης, πριν μεταφορτώσουν το αργό πετρέλαιο σε άλλα πλοία στην απέναντι πλευρά.
Οι εξαγωγές από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα, ενώ η Σαουδική Αραβία έχει πουλήσει 60 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου του Κόλπου για αυτόν και τον επόμενο μήνα, με παράδοση εκτός των στενών, στα ανοικτά των ακτών του Ομάν.
Ωστόσο, εκτιμάται ότι το ένα τρίτο του πετρελαίου του Κόλπου απουσιάζει από την παγκόσμια αγορά. Οι ελλείψεις έχουν πλήξει ιδιαίτερα τα διυλισμένα προϊόντα, όπως το ντίζελ, τροφοδοτώντας τον πληθωρισμό, πιέζοντας τα επιτόκια προς τα πάνω και πλήττοντας πολιτικά τους Ρεπουμπλικανούς του Τραμπ.
