Ο κεντροαριστερός Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ένας από τους πολιτικούς με τη μεγαλύτερη επιρροή στη Λατινική Αμερική αυτόν τον αιώνα, πέτυχε την πολυπόθητη ανατροπή την Κυριακή. Ο Λούλα νίκησε τον 45χρονο γερουσιαστή Φλάβιο Μπολσονάρου, πολιτικό κληρονόμο της ακροδεξιάς οικογένειας, συγκεντρώνοντας το 51,79% (64,25 εκατ. ψήφους) έναντι 48,21% (59,82 εκατ. ψήφους) του αντιπάλου του, δηλαδή 4,43 εκατομμύρια περισσότερες ψήφους.
Είναι ο πρώτος πρόεδρος στη Βραζιλία που καταφέρνει να νικήσει στις εκλογές αφού έχει ηττηθεί στον πρώτο γύρο. Μόνο ο αυτοκράτορας Πέδρο Β΄ και ο Ζετούλιο Βάργκας κυβέρνησαν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ο ηγέτης του Εργατικού Κόμματος (PT) εξασφαλίζει μια τέταρτη θητεία, ανακόπτει την πορεία της ακροδεξιάς, επιβεβαιώνει την πολιτική του ισχύ και εδραιώνεται ως προπύργιο αντίστασης του προοδευτικού χώρου απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ.
«Θέλω να ευχαριστήσω τον βραζιλιάνικο λαό για τη γενναιοδωρία που μου δείχνει εδώ και τόσο καιρό, να ευχαριστήσω τη νεολαία που βγήκε στους δρόμους για να υπερασπιστεί τη δημοκρατία, καθώς και τους ηλικιωμένους που πήγαν να ψηφίσουν», δήλωσε στη νικητήρια ομιλία του, σε ξενοδοχείο του Σάο Πάολο. «Αυτές οι εκλογές αποτελούν ήττα για την άρνηση της πραγματικότητας και το ψέμα» και «αποδεικνύουν ότι δεν είμαστε η πίσω αυλή κανενός».
Ο πρόεδρος, ο οποίος αυτή την εβδομάδα απέκτησε για πρώτη φορά στη ζωή του κινητό τηλέφωνο, αναγνώρισε τον ρόλο που διαδραμάτισε η κινητοποίηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στο εκλογικό αποτέλεσμα. «Νικήσαμε την εξωτερική παρέμβαση, την παρέμβαση των ψηφιακών πλατφορμών», δήλωσε, αναφερόμενος στην εύνοια που, σύμφωνα με τον ίδιο, έδειξαν το Instagram και το WhatsApp στον Μπολσονάρου.
Presidente Lula celebra vitória na Avenida Paulista https://t.co/i1c214V8ga
— Lula (@LulaOficial) October 26, 2026
Ο Λούλα δεν είχε ακόμη ολοκληρώσει την ομιλία του προς τον λαό, όταν ο Φλάβιο Μπολσονάρου ζήτησε την ακύρωση των εκλογών, σε συνέντευξη Τύπου στην Μπραζίλια. «Είναι αδύνατο να αναγνωρίσουμε το αποτέλεσμα», δήλωσε.
Η υψηλότερη από την αναμενόμενη συμμετοχή στις εκλογές ενδέχεται να συνέβαλε στη νίκη του Λούλα, σύμφωνα με τον Αντρέι Ρόμαν, επικεφαλής της εταιρείας δημοσκοπήσεων AtlasIntel, ο οποίος ανέφερε τη μείωση της αποχής ως έναν από τους παράγοντες που εξηγούν τη νίκη του προέδρου.
🇧🇷 | Festejos masivos en São Paulo: miles de personas colmaron la Avenida Paulista para celebrar la victoria de Lula da Silva tras imponerse en el balotaje frente a Flávio Bolsonaro. Banderas, cánticos y euforia tiñen el corazón financiero de Brasil. https://t.co/67Ipi8gK8e
— Mundo en Conflicto 🌎 (@MundoEConflicto) October 26, 2026
Εκτιμάται ότι 33,4 εκατομμύρια Βραζιλιάνοι δεν προσήλθαν στις κάλπες στον πρώτο γύρο, στις 4 Οκτωβρίου, παρά το γεγονός ότι η ψήφος είναι υποχρεωτική για τους περισσότερους ενήλικες. Το ποσοστό αποχής ανήλθε περίπου στο 21% του εκλογικού σώματος, το υψηλότερο σε γενικές εκλογές από το 1998.
Η νίκη ήρθε έπειτα από μια αγωνιώδη καταμέτρηση, αφού η ψηφοφορία παρατάθηκε κατά δύο ώρες με εντολή δικαστή. Ο Λούλα στήριξε την προσφυγή του στη δικαιοσύνη στα προβλήματα των δημόσιων συγκοινωνιών και στους περιορισμούς που επιβλήθηκαν σε ορισμένες πόλεις.
Λούλα: Γράψαμε ιστορία στους δρόμους και τις κάλπες
Σε ανάρτηση στον προσωπικό του λογαριασμό στο Χ, ο Λούλα αναφέρεται στη νίκη του: «Ας αλλάξουμε τα πράγματα, Βραζιλία!
Γράψαμε ιστορία στους δρόμους και στις κάλπες, με τον λαό να πρωταγωνιστεί σε ένα ταξίδι που έχει ακόμα πολύ δρόμο μπροστά του. Η δημοκρατία επικράτησε, η ελπίδα ενισχύθηκε και η Βραζιλία προχωράει μπροστά.
Αυτή η νίκη είναι δική μας. Και μαζί θα καταφέρουμε πολλά περισσότερα», αναφέρει.
Botamos pra virar, Brasil! 🇧🇷❤️
Fizemos história nas ruas e nas urnas, com o povo como protagonista de uma caminhada que ainda tem muito pela frente. A democracia venceu, a esperança se fortaleceu e o Brasil segue em frente.
Essa vitória é nossa. E vamos fazer muito mais juntos! 💫
— Lula (@LulaOficial) October 26, 2026
Δύσκολη η επόμενη μέρα
Ο πρώην εργάτης και συνδικαλιστής, ο οποίος έβγαλε εκατομμύρια Βραζιλιάνους από τη φτώχεια, πάλεψε μέχρι τελικής πτώσης για αυτή τη νίκη. Ωστόσο, η η επόμενη μέρα θα είναι εξαιρετικά δύσκολη.Ο Λούλα ο οποίος την Τρίτη γίνεται 81 ετών, θα κυβερνήσει μια βαθιά διχασμένη χώρα με ένα Κογκρέσο στο οποίο το Φιλελεύθερο Κόμμα (PL) των Μπολσονάρου διαθέτει ιστορικά υψηλή κοινοβουλευτική πλειοψηφία και τη δυνατότητα να επηρεάσει τη σύνθεση του Ανώτατου Δικαστηρίου μέσω των διορισμών δικαστών.
Επιπλέον, η Βραζιλία περιβάλλεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από χώρες με αντίθετο ιδεολογικό προσανατολισμό —με εξαίρεση την Ουρουγουάη—, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει να διευρύνει την επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών στη Λατινική Αμερική.
Η οικογένεια Μπολσονάρου απολαμβάνει εδώ και καιρό την υποστήριξη του Τραμπ. Το Reuters μετέδωσε το Σάββατο ότι αξιωματούχοι του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχαν πιέσει υπέρ της επιβολής κυρώσεων στη Βραζιλία, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας αποδυνάμωσης του Λούλα και επιστροφής της οικογένειας Μπολσονάρου στην εξουσία.
Όταν ρωτήθηκε την Κυριακή ποιον ήθελε να δει νικητή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέφυγε να κατονομάσει υποψήφιο.
«Δεν θέλω να μπω σε αυτό το θέμα, αλλά παρακολουθούμε τις εξελίξεις», είπε στους δημοσιογράφους.
Παρότι ο Τραμπ έχει εκφράσει ανοιχτά την υποστήριξή του σε άλλους δεξιούς υποψηφίους στη Λατινική Αμερική, κράτησε σχετικά επιφυλακτική στάση απέναντι στις εκλογές της Βραζιλίας. Επικριτές έχουν υποθέσει ότι αυτή η στάση ήταν σκόπιμη.
Ενώ ο Μπολσονάρου έχει υποσχεθεί στενότερες σχέσεις με τις ΗΠΑ, ο Λούλα έθεσε στο επίκεντρο της προεκλογικής του εκστρατείας την υπεράσπιση της κυριαρχίας της Βραζιλίας και την αντίσταση στις ξένες παρεμβάσεις.
Έχει αναφερθεί επανειλημμένα στην επιθετική εκστρατεία του Τραμπ για την επιβολή δασμών, καθώς και στις δημόσιες δηλώσεις του σχετικά με τη δίκη του Ζαΐρ Μπολσονάρου, ως ενδείξεις ξένης παρέμβασης.
Η προεκλογική εκστρατεία του Λούλα έχει επίσης συγκρουστεί με εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης που εδρεύουν στις ΗΠΑ, γεγονός που οδήγησε τον Τραμπ να κατηγορήσει την κυβέρνησή του για λογοκρισία.
Οι οικονομικές προκλήσεις
Η οικονομία της Βραζιλίας έχει ξεπεράσει τις προσδοκίες τα τελευταία χρόνια, ωστόσο το αυξανόμενο δημόσιο χρέος και τα βαθιά ριζωμένα διαρθρωτικά προβλήματα ενδέχεται να περιπλέξουν την τέταρτη θητεία του Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα.
Καταρχήν το δημόσιο χρέος της Βραζιλίας έχει αυξηθεί κατά περισσότερες από 10 ποσοστιαίες μονάδες κατά τη διάρκεια της τρέχουσας θητείας του Λούλα, ξεπερνώντας το 82% του ΑΕΠ και αυξάνοντας το κόστος δανεισμού. Η βασική αιτία είναι η πολυετής αύξηση των υποχρεωτικών κρατικών δαπανών, η οποία έχει περιορίσει το περιθώριο προσαρμογής του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού σε λιγότερο από 8%.
Ο Λούλα έχει στείλει αντικρουόμενα μηνύματα όσον αφορά τη δημοσιονομική πολιτική. Κατά καιρούς έχει απορρίψει τις ανησυχίες για το χρέος ως «ανοησίες», υποστηρίζοντας παράλληλα ότι η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη θα επιλύσει το πρόβλημα.
Η ομάδα του έχει δεσμευτεί να διατηρήσει τους ισχύοντες δημοσιονομικούς κανόνες της κυβέρνησης, οι οποίοι θέτουν ανώτατα όρια στην αύξηση των δαπανών και καθορίζουν στόχους για το πρωτογενές δημοσιονομικό ισοζύγιο — δηλαδή τη διαφορά μεταξύ εσόδων και δαπανών, εξαιρουμένων των τόκων του δημόσιου χρέους. Παράλληλα, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι οι κανόνες αυτοί ενδέχεται να γίνουν αυστηρότεροι.
Η επίτευξη των στόχων αυτών θα είναι δυσκολότερη, δεδομένης της υπόσχεσης του Λούλα να αυξάνει τον κατώτατο μισθό με ταχύτερο ρυθμό από τον πληθωρισμό, κάτι που αυξάνει επίσης το κόστος των συντάξεων. Η κυβέρνηση έχει ήδη αυξήσει τα κοινωνικά επιδόματα και έχει δεσμευτεί για νέες δαπάνες.
Επίμονος πληθωρισμός και υπερχρεωμένα νοικοκυριά
Ακόμη και με τα επιτόκια στο 13,75%, ο ετήσιος πληθωρισμός της Βραζιλίας παραμένει στο 4,6%, πάνω από το εύρος ανοχής της κεντρικής τράπεζας, το οποίο κυμαίνεται μεταξύ 1,5% και 4,5%. Τον περασμένο μήνα, η κεντρική τράπεζα προχώρησε στην πέμπτη συνεχόμενη μείωση των επιτοκίων, καθώς αυξάνονταν οι ενδείξεις επιβράδυνσης της οικονομίας. Ωστόσο, οι αγορές εκτιμούν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει πάνω από τον επίσημο στόχο του 3% έως και το 2029.
Σύμφωνα με το γραφείο πιστοληπτικών πληροφοριών Serasa, αριθμός-ρεκόρ σχεδόν 84 εκατομμυρίων Βραζιλιάνων και 9,3 εκατομμυρίων επιχειρήσεων έχουν καθυστερήσει τις πληρωμές των οφειλών τους, καθώς τα υψηλά επιτόκια επιβαρύνουν ολοένα περισσότερο τους δανειολήπτες.
Η κατάσταση αυτή έχει ενισχύσει τη δυσαρέσκεια των πολιτών, παρά τους θετικούς οικονομικούς δείκτες, όπως η ανεργία που βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και η αύξηση των μισθών με ρυθμό υψηλότερο από τον πληθωρισμό.
Ο Λούλα σχεδιάζει έναν νέο γύρο ελαφρύνσεων για τους οφειλέτες. Αυτή τη φορά, το σχέδιο προβλέπει την αγορά από τις τράπεζες προβληματικών δανείων νοικοκυριών με έκπτωση, καθώς και τη διαγραφή φορολογικών οφειλών για ορισμένους ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τέτοια μέτρα προσφέρουν μόνο προσωρινή ανακούφιση.
Η κυβέρνηση έχει επίσης συζητήσει με την κεντρική τράπεζα τρόπους περιορισμού της εκτεταμένης χρήσης εύκολης αλλά ακριβής πίστωσης, όπως οι πιστωτικές κάρτες και τα καταναλωτικά δάνεια χωρίς εξασφαλίσεις. Ωστόσο, δεν έχει παρουσιάσει ακόμη συγκεκριμένες προτάσεις.
Ο Λούλα αναμένεται να δυσκολευτεί να προωθήσει την οικονομική του ατζέντα στο Κογκρέσο, καθώς οι ψηφοφόροι εξέλεξαν το πιο συντηρητικό νομοθετικό σώμα από την επιστροφή της Βραζιλίας στη δημοκρατία, τη δεκαετία του 1980.
Συνεργάτες του Λούλα έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα συνεχίσει να επιδιώκει τον περιορισμό των φορολογικών απαλλαγών. Ωστόσο, οι βουλευτές έχουν επανειλημμένα αντιταχθεί σε μέτρα που αυξάνουν την πραγματική φορολογική επιβάρυνση.
Με πληροφορίες από El Pais, Al Jazeera, Reuters
Πηγή: in.gr
