Ευρωπαϊκό Δικαστήριο: Αμειβόμενος χρόνος εργασίας οι μετακινήσεις εργαζόμενου εκτός ωραρίου

Ως χρόνος εργασίας και κατά συνέπεια αμειβόμενος χρόνος, θεωρείται η μετακίνηση από και προς τον τόπο εργασίας ακόμη και όταν οι μετακινήσεις αυτές πραγματοποιούνται εκτός του κανονικού ωραρίου.

Αυτό «διατάσσει» σχετική απόφαση Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, η οποία – κατ’ ουσίαν – ερμηνεύει την οδηγία 2003/88/ΕΚ για την οργάνωση του χρόνου εργασίας η οποία συνδέεται και με την προστασία της ασφάλειας και της υγείας των εργαζομένων.

Το ευρωπαϊκό δικαστήριο για τον χώρο εργασίας

Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι ο χαρακτηρισμός μιας χρονικής περιόδου ως χρόνου εργασίας δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το αν ο εργαζόμενος βρίσκεται στον συμβατικά καθορισμένο χώρο εργασίας του, αλλά και από τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιείται η μετακίνησή του. Ωστόσο υπογραμμίζει ότι οι μετακινήσεις θα πρέπει να γίνονται υπό τις οδηγίες του εργοδότη.

Η αρχική υπόθεση που οδήγησε στην απόφαση, αφορούσε εργαζόμενο εθνικής εταιρείας διαχείρισης οδικών υποδομών, ο οποίος είχε προσληφθεί ως προϊστάμενος υπηρεσίας με αντικείμενο τις επενδύσεις, τα μεγάλα έργα αποκατάστασης και την αντιμετώπιση καταστροφών.
Συνολικά, ο εργαζόμενος κάλυψε περισσότερα από 1.500 χιλιόμετρα μέσα σε οκτώ ημέρες, ενώ αρκετές από τις διαδρομές πραγματοποιήθηκαν εκτός του συνηθισμένου ωραρίου εργασίας του.

Μετά την ολοκλήρωση των καθηκόντων του, ο εργαζόμενος κατέγραψε τις ώρες μετακίνησης στην κατάσταση εργασίας που υπέβαλε προς έγκριση. Ωστόσο, η εταιρεία αρνήθηκε να αναγνωρίσει και να ανταμείψει 31,5 ώρες που αντιστοιχούσαν στις συγκεκριμένες διαδρομές, υποστηρίζοντας ότι ο χρόνος μετακίνησης δεν αποτελούσε πραγματική εργασία και, επομένως, δεν μπορούσε να θεωρηθεί υπερωριακή απασχόληση.

Η προσφυγή

Ο εργαζόμενος προσέφυγε στη δικαιοσύνη και το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε την αγωγή, κρίνοντας ότι τα στοιχεία που είχαν προσκομιστεί δεν επαρκούσαν για να αποδείξουν πως κατά τις μετακινήσεις ο εργαζόμενος βρισκόταν στη διάθεση του εργοδότη και ασκούσε τα καθήκοντά του. Παράλληλα, έλαβε υπόψη το πλαίσιο του νόμου, σύμφωνα με το οποίο προβλεπόταν αντισταθμιστική ανάπαυση για τις υπερωρίες, με δυνατότητα διεκδίκησης αμοιβής υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Το Ευρωπαϊκό δικαστήριο εξέτασε τα στοιχεία που συνθέτουν την έννοια του χρόνου εργασίας σύμφωνα με την οδηγία 2003/88/ΕΚ: ο εργαζόμενος να βρίσκεται στην εργασία, να είναι στη διάθεση του εργοδότη και να ασκεί τη δραστηριότητα ή τα καθήκοντά του.

Στην εξεταζόμενη περίπτωση, οι μετακινήσεις δεν αποτελούσαν προσωπική επιλογή του εργαζομένου. Ο εργοδότης καθόριζε τους προορισμούς, τις ημερομηνίες και τους όρους των διαδρομών, ενώ παρείχε και το όχημα που χρησιμοποιούνταν. Ο εργαζόμενος όφειλε να συμμορφώνεται με τις σχετικές οδηγίες και δεν μπορούσε να αποφασίζει ελεύθερα πότε και πού θα μετακινηθεί.

Επιπλέον, οι επιθεωρήσεις εκτός έδρας αποτελούσαν αναπόσπαστο μέρος των συμβατικών του καθηκόντων. Κατά συνέπεια, οι μετακινήσεις συνδέονταν άμεσα με την εκτέλεση της εργασίας του και δεν μπορούσαν να αντιμετωπιστούν ως χρόνος προσωπικής διάθεσης.