Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, συναντήθηκε τη Δευτέρα με τον βασιλιά Φίλιππο για 90 λεπτά, κατά τη διάρκεια των οποίων υπέβαλε την παραίτησή του, μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων για τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους.
Ο βασιλιάς «επιφυλάσσεται να λάβει την απόφασή του και θα ξεκινήσει από αύριο διαβουλεύσεις με τους αρχηγούς των κομμάτων της κυβερνητικής πλειοψηφίας», ανέφερε το παλάτι σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και σημαντικών οικονομικών προκλήσεων, η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια μιας παρατεταμένης πολιτικής κρίσης», υπογράμμισε επίσης το παλάτι, προσθέτοντας ότι ο βασιλιάς «εκφράζει τη λύπη του» για το γεγονός ότι δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας.
Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση προς όλα τα εμπλεκόμενα μέρη «να θέσουν σε προτεραιότητα το γενικό συμφέρον και τη διάθεση για συμβιβασμό».
Ο ντε Βέβερ αποχώρησε από το βασιλικό ανάκτορο μετά τη συνάντησή του με τον βασιλιά Φίλιππο, χωρίς να προβεί σε δηλώσεις προς τον Τύπο.
Αδιέξοδο
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την αποτυχία των ολονύκτιων διαπραγματεύσεων με τον στενό κυβερνητικό πυρήνα για τον προϋπολογισμό, καθώς δεν κατέστη δυνατή η επίτευξη συμφωνίας.
Ο Μπαρτ ντε Βέβερ αναμένεται να συναντηθεί εκ νέου με τον βασιλιά την Παρασκευή.
Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, Μαξίμ Πρεβό, υπήρχαν «πάρα πολλά σημεία διαφωνίας».
«Αν προσπαθούσα να τα απαριθμήσω όλα, θα χρειαζόταν μια αιωνιότητα», δήλωσε σε βελγικά μέσα ενημέρωσης.
Η κυβέρνηση πρέπει να εξοικονομήσει 10 δισ. ευρώ, προκειμένου να τηρήσει τα δημοσιονομικά όρια που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα του Βελγίου ανήλθε στο 5% του ΑΕΠ πέρυσι, ενώ, σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 3%.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος της χώρας ξεπερνά τα 735 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας σε ποσοστό άνω του 110% του ΑΕΠ, τη στιγμή που το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο βάσει των ευρωπαϊκών κανόνων είναι 60%.
Η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων, γεγονός που αναγκάζει το Βέλγιο να καταβάλλει υψηλότερα ποσά για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους του.
Εφόσον ο βασιλιάς Φίλιππος κάνει αποδεκτή την παραίτηση του Μπαρτ ντε Βέβερ, θα προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές.
Ιδεολογικό χάσμα
Η κυβέρνηση συνασπισμού του Βελγίου αποτελείται από το συντηρητικό κόμμα N-VA του Μπαρτ ντε Βέβερ, το φιλελεύθερο MR, το κεντρώο Les Engagés, το σοσιαλιστικό Vooruit και το χριστιανοδημοκρατικό CD&V.
Η συμφωνία μεταξύ των κομμάτων του λεγόμενου «συνασπισμού της Αριζόνα» επιτεύχθηκε έπειτα από μακρές και δύσκολες διαπραγματεύσεις, οι οποίες διήρκεσαν συνολικά 234 ημέρες.
Οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της Κυριακής κατέδειξαν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των κομμάτων N-VA και MR, από τη μία πλευρά, και των Vooruit, CD&V και Les Engagés, από την άλλη.
Τα κεντρώα και σοσιαλιστικά κόμματα ζητούν ποσό ύψους 1 έως 1,5 δισ. ευρώ να εξασφαλιστεί μέσω της φορολόγησης των υψηλότερων εισοδημάτων, ενώ τα συντηρητικά κόμματα επιμένουν στην ανάγκη περιστολής των δημόσιων δαπανών.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Ντέιβιντ Κλαρίνβαλ, επέρριψε την ευθύνη για την αποτυχία των διαπραγματεύσεων στο σοσιαλιστικό κόμμα Vooruit, υποστηρίζοντας ότι επέμεινε στην αμετακίνητη θέση του για την επιβολή υψηλότερης φορολογίας.
Από την πλευρά του, ο Μάτι Βαντεμαέλε, από το αντιπολιτευόμενο κόμμα Groen, δήλωσε: «Ο πρωθυπουργός ντε Βέβερ αδυνατεί να εξασφαλίσει κοινή γραμμή μεταξύ των μελών της κυβέρνησής του, εκτός εάν όλοι ευθυγραμμιστούν με το πρόγραμμα του δικού του κόμματος, N-VA».
«Ο ντε Βέβερ αρέσκεται να παρουσιάζει τον εαυτό του ως τον άνθρωπο που μπορεί να πετυχαίνει μεγάλες συμφωνίες, στην πράξη όμως είναι κυρίως ο πρωθυπουργός της στασιμότητας. Το γεγονός ότι κινδυνεύουμε να καταφύγουμε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά σε καθεστώς προσωρινών δωδεκατημορίων αποτελεί πλήρη ταπείνωση για έναν εν ενεργεία πρωθυπουργό».
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο κυβερνητικός συνασπισμός της «Αριζόνα» έρχεται αντιμέτωπος με εσωτερικές εντάσεις κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό. Και πέρυσι, ο ντε Βέβερ είχε απευθυνθεί στον βασιλιά, έπειτα από την αποτυχία των συνομιλιών σχετικά με τον τρόπο εξοικονόμησης 10 δισ. ευρώ.
Στις αρχές Νοεμβρίου του 2025, ωστόσο, ο ντε Βέβερ δεν υπέβαλε την παραίτησή του, αλλά ζήτησε από τον βασιλιά παράταση της προθεσμίας, προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία. Το αίτημά του έγινε δεκτό και του δόθηκε επιπλέον περιθώριο 50 ημερών για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων.
