Τα πάνω κάτω στις αεροπορικές εταιρείες έχει φέρει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με μείζον το ζήτημα της έλλειψης καυσίμων που επιφέρει αλλεπάλληλες επιπτώσεις στις εταιρείες αερομεταφορών και στους ταξιδιώτες, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι ακόμη κι αν ο πόλεμος τελειώσει αύριο, ο κλάδος έχει μπροστά του ένα ταραχώδες καλοκαίρι. Εξ ου και καταστρώνουν ήδη σχέδια προκειμένου να αντεπεξέλθουν στις προκλήσεις.
Με σχετική ασφάλεια, προβλέπεται ότι οι τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων θα παραμείνουν υψηλές και τα κέρδη των αεροπορικών εταιρειών υπό πίεση, με φόντο την αύξηση του κόστους καυσίμων και μάλιστα σε μια περίοδο κατά την οποία ξεκινά η περίοδος αιχμής των ταξιδιών.
Δεδομένου ότι η ΕΕ δεν παράγει αρκετό καύσιμο αεροσκαφών για να καλύψει την εγχώρια ζήτηση -η διυλιστική της ικανότητα μπορεί να καλύψει το πολύ το 70% των αναγκών- μια παρατεταμένη διακοπή της κυκλοφορίας των δεξαμενόπλοιων μέσω των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει τις αεροπορικές εταιρείες σε αγώνα δρόμου για την εξασφάλιση εφοδιασμού.
Το πόσο σοβαρές θα είναι οι επιπτώσεις στο τοπίο που διαμορφώνεται θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα επανέλθει η κανονική κυκλοφορία των πλοίων στα στενά.
Σε σχέση με αυτό, το Politico εξετάζει τρία πιθανά σενάρια.
Το καλό σενάριο: Τελειώνει ο πόλεμος ανοίγουν τα Στενά
Ακόμη και ένα γρήγορο τέλος του πολέμου με ταυτόχρονο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ για την ασφαλή διέλευση πλοίων, δεν θα έλυναν τη κρίση των καυσίμων αεροσκαφών από τη μια μέρα στην άλλη, καθώς τα δεξαμενόπλοια θα χρειάζονταν ακόμα περισσότερο από ένα μήνα για να φτάσουν στην Ευρώπη από τον Κόλπο.
Ο Willie Walsh, γενικός διευθυντής της Διεθνούς Ένωσης Αερομεταφορών (IATA), προειδοποίησε ότι ακόμη και σε ένα τέτοιο σενάριο, «θα χρειαστούν ακόμα μερικοί μήνες για να επανέλθει η προσφορά στα επιθυμητά επίπεδα».
Η έλλειψη καυσίμων αεροσκαφών σημαίνει ότι οι τιμές των εισιτηρίων πιθανότατα θα παραμείνουν υψηλές καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Ομως, αυτό που θα μπορούσε να αποτρέψει μια ταχεία επίλυση της σύγκρουσης είναι εκτεταμένες ακυρώσεις πτήσεων ή πολιτικά μέτρα για τον περιορισμό της ζήτησης ταξιδιών, δήλωσε ο George Shaw, ανώτερος αναλυτής πετρελαίου στη συμβουλευτική εταιρεία ενέργειας Kpler.
Ο Frédéric Deleau, αντιπρόεδρος για την Ευρώπη της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ενώσεων Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και εκ των συντακτών μιας πρόσφατης έκθεσης για το θέμα, προειδοποίησε ότι ακόμη και σε αυτό το καλύτερο σενάριο, «η Ευρώπη πιθανότατα θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει αυξημένες τιμές καυσίμων καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού».
Σύμφωνα με τον ίδιο, όμως, «αν η κατάσταση συνεχιστεί για μερικές ακόμη εβδομάδες, το ζήτημα δεν θα είναι πια η τιμή, αλλά η προσφορά».
Το κακό σενάριο: Μερική επαναλειτουργία, άνιση προσφορά
Το πιο πιθανό σενάριο, σύμφωνα με πολλούς ειδικούς, είναι μια μερική επίλυση της σύγκρουσης μέχρι τις αρχές του καλοκαιριού, με την επανέναρξη των πτήσεων να γίνεται σταδιακά, γράφει το Politico.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων θα παραμείνουν υψηλές και η προσφορά θα συνεχίσει να είναι αβέβαιη, πράγμα που σημαίνει ότι «οι πτήσεις με χαμηλή απόδοση [θα μπορούσαν] να ακυρωθούν και ορισμένα αεροδρόμια [θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν] περιοδικούς περιορισμούς στα καύσιμα», έγραψε ο Frédéric Deleau σε μια ανάλυση.
Σύμφωνα με το έγγραφο, οι πτήσεις αναψυχής μεγάλων αποστάσεων και οι λιγότερο δημοφιλείς περιφερειακές πτήσεις θα είναι πιθανότατα οι πρώτες που θα κοπούν.
Λόγω των υψηλών τιμών των εισιτηρίων, «ο κόσμος αρχίζει να σκέφτεται να πάει διακοπές με το αυτοκίνητο ή… ίσως επιστρέψει η τάση των διακοπών στο σπίτι», δήλωσε ο Άντριου Τσάρλτον, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων Aviation Advocacy.
«Ο κίνδυνος που αντιμετωπίζουν στην πραγματικότητα οι επιβάτες είναι η τιμή, δηλαδή οι επιβαρύνσεις καυσίμων, οι λιγότερες προσφορές και η μείωση της συχνότητας των πτήσεων σε δρομολόγια χαμηλής κερδοφορίας», δήλωσε η Μαρίνα Ευθυμίου, καθηγήτρια αεροπορικών μεταφορών στο Πανεπιστήμιο της Πόλης του Δουβλίνου.
Η Lufthansa έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα ακυρώσει 20.000 πτήσεις τους επόμενους μήνες για να μειώσει την κατανάλωση καυσίμων, και δεν είναι η μόνη.
Οι αεροπορικές εταιρείες έχουν επίσης προαναγγείλει ότι οι αυξήσεις των τιμών θα μετακυληθούν στους καταναλωτές. «Είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε, διότι διαφορετικά θα χρεοκοπήσουμε σε λίγους μήνες», δήλωσε ο Σεμπαστιάν Τζούστουμ, ανώτερος αντιπρόεδρος της Air France-KLM, σε πρόσφατη εκδήλωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, προειδοποίησε νωρίτερα αυτό το μήνα ότι η Ευρώπη ενδέχεται να εξαντλήσει τα αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών έως τις αρχές Ιουνίου.
Τα αεροδρόμια βρίσκονται επίσης σε δύσκολη θέση. Αν δεν έχουν καύσιμα, τότε οι αεροπορικές εταιρείες δεν θα πετούν προς αυτά, είπε ο Τσάρλτον της Aviation Advocacy.
Το χειρότερο σενάριο: Ο πόλεμος συνεχίζεται
Εάν η διακοπή της θαλάσσιας κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ διαρκέσει όλο το καλοκαίρι, «τα ευρωπαϊκά αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών κινδυνεύουν να πέσουν κάτω από τα ελάχιστα όρια λειτουργίας», προειδοποίησε η Kpler.
Σε αυτή την περίπτωση, η αντίδραση της αγοράς καυσίμων αεροσκαφών θα μετατραπεί σε «απόλυτο περιορισμό της ζήτησης».
Σύμφωνα με την Ευθυμίου, «αν η κατάσταση επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο, η έλλειψη καυσίμου Jet A1 μπορεί να αλλάξει εντελώς το τοπίο, οδηγώντας σε περιορισμό της κατανάλωσης καυσίμου [στην Ευρώπη και στην Ασία]».
Αν και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αποκλείσει το πιο καταστροφικό σενάριο μιας έλλειψης καυσίμων αεροσκαφών που θα πλήξει τα αεροδρόμια της ΕΕ, εξακολουθεί να καταρτίζει σχέδια έκτακτης ανάγκης.
Ο επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας προειδοποίησε την Τρίτη ότι οι χώρες ενδέχεται να χρειαστεί να μοιραστούν τα αποθέματα καυσίμων έκτακτης ανάγκης τους, σε περίπτωση που επέλθει έλλειψη.
Ο Frédéric Deleau προειδοποίησε επίσης ότι οι αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους θα μπορούσαν να είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες, καθώς «βασίζονται στην υψηλή αξιοποίηση των αεροσκαφών, στα πυκνά δρομολόγια και στη ζήτηση που επηρεάζεται από τις τιμές». Οπως εξήγησε, «μια εκτεταμένη κρίση στα καύσιμα αποδυναμώνει ακριβώς αυτό το μοντέλο», πρόσθεσε.
