Μόνο το ένα τρίτο των μεγαλύτερων εταιρειών της ευρωζώνης έχει πει ότι αυξάνει τις τιμές του ως αντίδραση στον πόλεμο στο Ιράν, όπως δείχνει ανάλυση του Reuters με βάση τα σχόλια για τα κέρδη των εισηγμένων εταιρειών, γεγονός που υποδηλώνει ότι η αδύναμη οικονομία περιορίζει τη δυνατότητα τους να καθορίζουν τις τιμές.
Σε δείγμα 175 εταιρειών μόνο οι 56 είχαν αυξήσει ή σχεδίαζαν να αυξήσουν τις τιμές τους τους επόμενους μήνες, γεγονός που υποδηλώνει υποτονική ζήτηση σε ολόκληρη την ευρωζώνη των 21 χωρών.
Η αντιστάθμιση κινδύνου — η εξασφάλιση των τιμών μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων ή συμβολαίων παραγώγων — έχει γίνει κάπως πιο διαδεδομένη από το 2022, μειώνοντας την επείγουσα ανάγκη για αύξηση των τιμών.
Οι επενδυτές και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας προσπαθούν να εκτιμήσουν εάν η ευρωζώνη αντιμετωπίζει μια άλλη σοβαρή περίοδο πληθωρισμού που προκαλείται από τον πόλεμο, όπως αυτή που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Προς το παρόν, η απάντηση φαίνεται να είναι αρνητική, εκτιμά το Reuters.
Μια ανάλυση του διεθνούς πρακτορείου ειδήσεων σε 175 τηλεδιασκέψεις για τα οικονομικά αποτελέσματα εταιρειών της ευρωζώνης, με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση των κειμένων, δείχνει ότι μόνο 56 εταιρείες είχαν αυξήσει ή σχεδίαζαν να αυξήσουν τις τιμές τους τους επόμενους μήνες, γεγονός που υποδηλώνει υποτονική ζήτηση σε ολόκληρη την ευρωζώνη των 21 χωρών.
Το εύρημα αυτό έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τα σχεδόν δύο τρίτα των εταιρειών που το έκαναν κατά την περίοδο αμέσως μετά την εισβολή στην Ουκρανία, όταν το ενεργειακό σοκ σε συνδυασμό με τη ζήτηση μετά την πανδημία και τη σημαντική δημοσιονομική στήριξη ώθησαν τον πληθωρισμό σε διψήφια επίπεδα.
Μια σαφής διαφορά με το 2022
«Υπάρχει μια σαφής διαφορά μεταξύ της άνοιξης του 2022 και της άνοιξης του 2026», δήλωσε ο υπεύθυνος χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ, Όλι Ρεν, κατά τη συζήτηση των ευρημάτων του Reuters σε μια συνέντευξη.
«Αυτή τη φορά, η αγορά εργασίας είναι λιγότερο σφιχτή, η ανάπτυξη είναι σαφώς πιο συγκρατημένη και, προς το παρόν, δεν διαθέτουμε τόσο ισχυρά μέτρα δημοσιονομικής τόνωσης», πρόσθεσε ο διοικητής της φινλανδικής κεντρικής τράπεζας.
Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη ήταν ήδη 5,9% όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, ενώ ήταν μόλις 1,9% στην αρχή του πολέμου με το Ιράν τέσσερα χρόνια αργότερα. Τα στοιχεία που θα δημοσιευθούν την Τρίτη αναμένεται να δείξουν ότι ανέρχεται στο 3,2% τον Μάιο.
Το πιο αδύναμο περιβάλλον θα πρέπει να μειώσει την πίεση προς την ΕΚΤ να αυξήσει τα επιτόκια πολύ περισσότερο από την πρώτη αύξηση που έχει ήδη ανακοινωθεί για την επόμενη εβδομάδα, η οποία, σύμφωνα με τους οικονομολόγους, αποσκοπεί κυρίως στο να δείξει αποφασιστικότητα ενάντια στον πληθωρισμό που προκαλείται από την ενέργεια και επεκτείνεται σε ευρύτερα επίπεδα τιμών.
«Όσον αφορά τη νομισματική πολιτική, αυτό σημαίνει ότι η ΕΚΤ μπορεί πιθανώς να επιδείξει λίγο περισσότερη υπομονή», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Allianz Global Investors, Christian Schulz, σχετικά με τα αποτελέσματα.
«Τα επιχειρήματα υπέρ μιας περαιτέρω σύσφιγξης της νομισματικής πολιτικής δεν είναι τόσο σαφή και θα απαιτήσουν πρόσθετα στοιχεία σχετικά με τη μετακύλιση των επιτοκίων και τις υποκείμενες δυναμικές του πληθωρισμού.»
Πολύ λιγότερες εταιρείες μετακυλίουν το κόστος τώρα από ό,τι το 2022, με βάση τηλεδιασκέψεις για τα οικονομικά αποτελέσματα 175 εταιρειών του Euro STOXX που αναλύθηκαν από το Reuters.
Λιγότερες αυξήσεις τιμών από ό,τι μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία
Το Reuters ανέθεσε σε ένα ιδιόκτητο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης (AI Agent), το Claude Cowork, να αναλύσει τα πρακτικά 175 τηλεδιασκέψεων για τα οικονομικά αποτελέσματα που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2 Απριλίου και 15 Μαΐου.
Στο εργαλείο, το οποίο χρησιμοποίησε το μοντέλο Opus 4.7, δόθηκε η εντολή να εξετάσει, μεταξύ άλλων, αν οι εταιρείες αναφέρθηκαν στο θέμα του αυξημένου ενεργειακού κόστους και αν σχεδίαζαν να το μετακυλήσουν στους πελάτες τους.
Από τις 175 εταιρείες του δείγματος, 105 συζήτησαν το κόστος της ενέργειας κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης για τα οικονομικά αποτελέσματα και 91 συνέδεσαν το ζήτημα με τον πόλεμο στο Ιράν.
Εξαιρουμένων των χρηματοπιστωτικών εταιρειών, οι οποίες τείνουν να αντιμετωπίζουν τις ενεργειακές κρίσεις ως μακροοικονομικό ζήτημα και όχι ως ζήτημα τιμολόγησης, αναλύθηκαν 136 εταιρείες. Από αυτές, 55 δήλωσαν ότι είχαν αυξήσει ή σχεδίαζαν να αυξήσουν τις τιμές τους τους επόμενους μήνες.
Οι περισσότερες αυξήσεις παρατηρήθηκαν σε εταιρείες που επηρεάζονται άμεσα από τις επιπτώσεις του πολέμου στον τομέα της ενέργειας και των πρώτων υλών, ή στον τομέα των βιομηχανικών προϊόντων. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο γερμανικός χημικός όμιλος BASF και ο γαλλικός κατασκευαστής καλωδίων Nexans. Όμως οι εταιρείες που απευθύνονται στους καταναλωτές ήταν πιο διστακτικές στο να μετακυλήσουν τα υψηλότερα κόστη. Εταιρείες λιανικής πώλησης όπως η Delhaize, έχουν δεσμευτεί να διατηρήσουν τις τιμές χαμηλές, ενώ οι αυτοκινητοβιομηχανίες, συμπεριλαμβανομένης της Volkswagen, εστιάζουν αντίθετα στη μείωση των κόστους.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την άνοιξη του 2022. Εφαρμόζοντας την ίδια μεθοδολογία με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης στις ανακοινώσεις αποτελεσμάτων από εκείνη την περίοδο, 108 από τις 132 μη χρηματοοικονομικές εταιρείες μετέφεραν το υψηλότερο κόστος, συμπεριλαμβανομένων πολλών εταιρειών καταναλωτικών αγαθών, καθώς η συσσωρευμένη ζήτηση και η δημοσιονομική στήριξη τόνωσαν την οικονομία.
Πιο εύκολες οι αυξήσεις τιμών σε άλλες επιχειρήσεις παρά στους καταναλωτές
Η ανάλυση έδειξε ότι οι εταιρείες που πωλούν σε άλλες επιχειρήσεις είχαν μεγαλύτερη ευκολία να αυξήσουν τις τιμές σε σύγκριση με εκείνες που απευθύνονται απευθείας στους καταναλωτές.
Από τις 33 βιομηχανικές εταιρείες, 11 δήλωσαν ότι μετακυλούσαν το κόστος, τρεις σχεδίαζαν να το πράξουν και δύο εφάρμοζαν μερικές αυξήσεις.
Αντίθετα, ο ιταλικός κατασκευαστής ελαστικών Pirelli ήταν ο μόνος μεταξύ 26 εταιρειών καταναλωτικών αγαθών που επιβεβαίωσε τη μετακύλιση του κόστους, με μόλις τέσσερις άλλες να εξετάζουν παρόμοιες κινήσεις.
Ο Karsten Junius, επικεφαλής οικονομολόγος της ελβετικής τράπεζας J. Safra Sarasin, δήλωσε ότι αυτή η απόκλιση αντανακλά προφίλ ανάπτυξης που καθοδηγούνται περισσότερο από τις επενδύσεις παρά από την κατανάλωση των νοικοκυριών.
«Ο αγώνας για την ανάπτυξη και την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης (AI) ενδέχεται να κάνει ορισμένες εταιρείες λιγότερο ευαίσθητες στις τιμές, έτσι ώστε τα υψηλότερα κόστη εισροών να μπορούν να μετακυληθούν πιο εύκολα», ανέφερε.
Παρόλα αυτά, οι οικονομολόγοι σημείωσαν ότι οι πιέσεις στις τιμές εξακολουθούν να εντείνονται σε ορισμένους τομείς της οικονομίας και δεν πρέπει να υποτιμηθούν.
Οι αυξήσεις που ανακοίνωσαν εταιρείες μεταφορών όπως η Lufthansa και η Deutsche Post — συχνά μέσω επιβαρύνσεων καυσίμων — είναι πιθανό να μετακυληθούν με την πάροδο του χρόνου στο συνολικό κόστος των επιχειρήσεων.
«Δεν έχει ακόμη κριθεί πόσο διαρκείς θα είναι οι επιπτώσεις στις τιμές και είναι πολύ νωρίς για να δώσουμε το σήμα ότι όλα είναι εντάξει», δήλωσε ο Σπύρος Ανδρεόπουλος, ιδρυτής της συμβουλευτικής εταιρείας Thin Ice Macroeconomics.
Μια μελέτη της Τράπεζας της Φινλανδίας υποδηλώνει ότι μπορεί να χρειαστούν από δύο έως 15 μήνες για να μεταφερθούν οι αυξήσεις των τιμών σε μεμονωμένους τομείς στον συνολικό πληθωρισμό των τιμών καταναλωτή.
Διδάγματα από το προηγούμενο κύμα ανατιμήσεων
Η ανάλυση του Reuters υποδηλώνει επίσης ότι οι εταιρείες έχουν αντλήσει διδάγματα από την κρίση στην Ουκρανία.
Η αντιστάθμιση κινδύνου — η εξασφάλιση των τιμών μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων ή συμβολαίων παραγώγων — έχει γίνει κάπως πιο διαδεδομένη από το 2022, μειώνοντας την επείγουσα ανάγκη για αύξηση των τιμών.
Η διοίκηση 74 εταιρειών του δείγματος δήλωσε ότι είχε εφαρμόσει μέτρα αντιστάθμισης κινδύνου, έναντι 68 εταιρειών τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
Ένα ελαφρώς μεγαλύτερο ποσοστό εταιρειών εκμεταλλευόταν ρήτρες τιμαριθμικής αναπροσαρμογής, οι οποίες επιτρέπουν στις εταιρείες να προσαρμόζουν αυτόματα τις τιμές όταν αυξάνονται τα κόστη εισροών, όπως τα καύσιμα.
Το ένα τέταρτο των εταιρειών που σχεδίαζαν να αυξήσουν τις τιμές χρησιμοποιούσε τέτοιες ρήτρες, έναντι 22% το 2022.
Οι εταιρείες του δείγματος της Reuters είναι συνήθως μεγάλες, παγκοσμίως εκτεθειμένες εταιρείες που είναι εισηγμένες στον χρηματιστηριακό δείκτη Euro STOXX, πράγμα που σημαίνει ότι ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα των μικρότερων επιχειρήσεων.
Ωστόσο, τα ευρήματα συνάδουν με μια έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις προσδοκίες των επιχειρήσεων για τις τιμές πώλησης, οι οποίες μειώθηκαν τον Μάιο μετά από μια απότομη αύξηση τον Απρίλιο και βρίσκονται πολύ κάτω από το επίπεδο που είχαν φτάσει την άνοιξη του 2022.
Περισσότερες εταιρείες έχουν προστατευτεί έναντι των αυξήσεων του ενεργειακού κόστους. Πηγή Reuters.
