Eντυπωσιακή άνθηση γνωρίζουν τα ιαπωνικά σούπερ μάρκετ στις Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα στην Καλιφόρνια, καθώς ολοένα και περισσότεροι Αμερικανοί καταναλωτές αναζητούν νέες γαστρονομικές και πολιτιστικές εμπειρίες.
Τα καταστήματα που κάποτε εξυπηρετούσαν κυρίως ιαπωνικές κοινότητες μεταναστών και στελεχών επιχειρήσεων, σήμερα έχουν μετατραπεί σε δημοφιλείς προορισμούς για καταναλωτές κάθε εθνικότητας, κυρίως νεότερων ηλικιών, αναφέρει δημοσίευμα των Japan Times.
Η ανάπτυξη του κλάδου επιταχύνθηκε ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. Μόνο στην περιοχή του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο άνοιξαν πρόσφατα δύο μεγάλα ιαπωνικά σούπερ μάρκετ, ενώ προγραμματίζονται και νέες επεκτάσεις. Η αλυσίδα Tokyo Central εγκαινίασε νέο κατάστημα στο Irvine και στη συνέχεια άλλο ένα στο Emeryville, αυξάνοντας τα καταστήματά της στην Καλιφόρνια σε 15. Παράλληλα, η Osaka Marketplace επεκτείνεται με νέα καταστήματα, ενώ και η Mitsuwa Marketplace συνεχίζει την ανάπτυξή της στη Νότια Καλιφόρνια.
Η άνοδος αυτή αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον αναλυτή λιανικής Φιλ Λέμπερτ, οι καταναλωτές που πλέον έχουν εύκολη πρόσβαση στις ηλεκτρονικές αγορές αναζητούν κάτι περισσότερο από μια απλή αγορά τροφίμων. Θέλουν μια εμπειρία. Τα ιαπωνικά σούπερ μάρκετ προσφέρουν ακριβώς αυτό: έναν συνδυασμό γαστρονομίας, πολιτισμού και εξερεύνησης.
Τα ιαπωνικά σούπερ μάρκετ που προτιμούν οι νέοι
Οι νεότερες γενιές, ιδιαίτερα οι millennials και η Gen Z, εμφανίζονται πιο ανοιχτές σε νέες γεύσεις και επηρεάζονται έντονα από τα ταξίδια, τα social media και το πολιτιστικό περιεχόμενο που καταναλώνουν καθημερινά. Έτσι, τα ιαπωνικά καταστήματα μετατρέπονται σε «πολιτιστικούς προορισμούς», όπου η εμπειρία της αγοράς συνδέεται με τα συναισθήματα, την περιέργεια και την διασκέδαση.
Βέβαια, τα ιαπωνικά σούπερ μάρκετ στις ΗΠΑ δεν αποτελεί καινούργιο φαινόμενο. Μικρότερα ιαπωνικά παντοπωλεία λειτουργούν εδώ και δεκαετίες στις περιοχές που έχουν ισχυρές ιαπωνικές κοινότητες, όπως η Νέα Υόρκη, το Σικάγο και διάφορες πόλεις της Καλιφόρνιας. Κατά την περίοδο της οικονομικής άνθησης της Ιαπωνίας τη δεκαετία του 1980, πολλές ιαπωνικές εταιρείες έστελναν στελέχη και οικογένειες στις ΗΠΑ, ενισχύοντας τη ζήτηση για ιαπωνικά προϊόντα και υπηρεσίες.
Ωστόσο, όταν η ιαπωνική οικονομία μπήκε σε μακρά περίοδο στασιμότητας τη δεκαετία του 1990, ο αριθμός των Ιαπώνων στην διασπορά μειώθηκε σημαντικά και αρκετές μεγάλες αλυσίδες έκλεισαν ή συρρικνώθηκαν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το οποίο αναφέρουν οι Japan Times, ήταν η Yaohan, που είχε επεκταθεί δυναμικά στις ΗΠΑ πριν χρεοκοπήσει το 1997. Ακόμη και ιστορικές περιοχές όπως το Japan Town του Σαν Φρανσίσκο πέρασαν περίοδο παρακμής.
Η εικόνα όμως έχει αλλάξει ριζικά. Η αυξανόμενη παγκόσμια δημοτικότητα της ιαπωνικής κουλτούρας και κουζίνας αναζωογόνησε τόσο τις ιαπωνικές γειτονιές όσο και την αγορά τροφίμων. Σήμερα, βασικά ιαπωνικά προϊόντα όπως miso, mirin και dashi βρίσκονται πλέον εύκολα ακόμη και σε συνηθισμένα αμερικανικά σούπερ μάρκετ.
Η Ναμίκο Χιρασάουα Τσεν, δημιουργός της ιστοσελίδας μαγειρικής Just One Cookbook, θυμάται ότι όταν μετακόμισε στις ΗΠΑ το 1997, τα ιαπωνικά καταστήματα ήταν λίγα και μικρά και λειτουργούσαν σχεδόν ως «σωσίβιο» για τους Ιάπωνες μετανάστες. Η εύρεση βασικών υλικών ήταν δύσκολη και οι επισκέψεις στα καταστήματα μετατρέπονταν σε ολόκληρες εκδρομές του Σαββατοκύριακου. Σήμερα όμως η κατάσταση είναι εντελώς διαφορετική, με πολύ μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων και νέα μεγάλα καταστήματα να ανοίγουν συνεχώς.
Μια ολοκληρωμένη πολιτισμική εμπειρία
Ένας από τους βασικούς λόγους επιτυχίας των ιαπωνικών σούπερ μάρκετ είναι ο τρόπος παρουσίασης των προϊόντων. Τα καταστήματα είναι προσεκτικά σχεδιασμένα, με θεματικές ενότητες, περιοδικές εκθέσεις τοπικών ιαπωνικών προϊόντων και πολιτιστικές εκδηλώσεις που ενισχύουν την εμπειρία του πελάτη. Η Osaka Marketplace, για παράδειγμα, διοργάνωσε «Tochigi Fair» με προϊόντα από συγκεκριμένη περιοχή της Ιαπωνίας, ενώ πραγματοποίησε και live επίδειξη κοπής τόνου, επιτρέποντας στους πελάτες να αγοράσουν φρέσκο sashimi επί τόπου.
Η επιρροή της ιαπωνικής ποπ κουλτούρας παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο. Η παγκόσμια εξάπλωση των anime και των ιαπωνικών σειρών έχει δημιουργήσει τεράστιο ενδιαφέρον για τα τρόφιμα και τα σνακ που εμφανίζονται στην οθόνη. Πάνω από τους μισούς συνδρομητές του Netflix παγκοσμίως παρακολουθούν anime, ενώ πολλοί νεαροί καταναλωτές επισκέπτονται τα καταστήματα αναζητώντας προϊόντα που έχουν δει σε σειρές ή social media.
Παράλληλα, η εκρηκτική ανάπτυξη του τουρισμού προς την Ιαπωνία έχει διευρύνει τη γνώση των Αμερικανών γύρω από την ιαπωνική κουζίνα. Εκατομμύρια τουρίστες επισκέπτονται πλέον την Ιαπωνία κάθε χρόνο και επιστρέφουν με νέες γαστρονομικές εμπειρίες. Όπως σημειώνει η Χιρασάουα Τσεν, οι καταναλωτές ανακαλύπτουν ότι η ιαπωνική κουζίνα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο sushi, αλλά περιλαμβάνει τεράστια ποικιλία γεύσεων, τοπικών πιάτων και εποχικών προϊόντων.
Παρά τις εμπορικές εντάσεις και τους δασμούς, οι εξαγωγές ιαπωνικών τροφίμων προς τις ΗΠΑ συνεχίζουν να αυξάνονται, με προϊόντα όπως το πράσινο τσάι και το wagyu να γνωρίζουν μεγάλη ζήτηση. Όλα δείχνουν ότι η αμερικανική αγορά όχι μόνο αγκαλιάζει την ιαπωνική κουζίνα, αλλά τη μετατρέπει πλέον σε κομμάτι της καθημερινής της κουλτούρας.
