Τράπεζες: Σε πέντε πεδία εντείνεται ο ανταγωνισμός

Η επίδραση της κρίσης της περασμένης δεκαετίας στο εύρος του τραπεζικού ανταγωνισμού υπήρξε καταλυτική.

Μέσα σε λίγα χρόνια νοικοκυριά και επιχειρήσεις είδαν τις επιλογές τους να περιορίζονται δραματικά, ως αποτέλεσμα της συγκέντρωσης της αγοράς σε ποσοστό άνω του 95% σε 4 συστημικούς ομίλους, μετά την απορρόφηση συνολικά 14 εμπορικών τραπεζών.

Ο λόγος γίνεται τόσο για σχήματα που δεν κατάφεραν να σηκώσουν το βάρος της κρίσης, όσο και για ξένα πιστωτικά ιδρύματα που αποφάσισαν να εγκαταλείψουν την Ελλάδα μετά τη χρεοκοπία του Δημοσίου.

Στην εποχή της μεγάλης ύφεσης και των κόκκινων δανείων η ελληνική αγορά δεν συνιστούσε επιλογή για εγχειρήματα στο banking.

Η αλλαγή

Η εικόνα άρχισε να αλλάζει με σταθερούς ρυθμούς μετά την πολιτική αλλαγή του 2019, η οποία αποκατέστησε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα την εμπιστοσύνη των καταθετών και οδήγησε σε σημαντική βελτίωση των χρηματοπιστωτικών συνθηκών.

Αυτή η εξέλιξη, σε συνδυασμό με την επιστροφή της χώρας στην κανονικότητα, όπως αυτή αποτυπώνεται στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, με εξαίρεση το διάλειμμα της πανδημίας και στη συνεχή δημοσιονομική πρόοδο, επανέφερε την εγχώρια αγορά στα ραντάρ της επενδυτικής κοινότητας.

Τούτο πιστοποιούν μεταξύ άλλων η είσοδος της UniCredit, κορυφαίου ευρωπαϊκού ομίλου στην Alpha Bank, η άνετη ρευστοποίηση της συμμετοχής του Δημοσίου στους 4 μεγάλους του κλάδου, η έναρξη λειτουργίας της Optima Bank, αλλά και η πιο πρόσφατη δημιουργία ενός νέου πόλου, της CrediaBank, και της πρώτης ελληνικής neobank, της Snappi, από την Πειραιώς.

Ταυτόχρονα, τους έλληνες καταναλωτές στοχεύουν πλέον και διεθνείς fintechs, που έχουν ήδη κάνει αισθητή την παρουσία τους με σχεδόν 2 εκατ. πελάτες.

Διεύρυνση επιλογών

Πρόκειται για διεργασίες που έχουν οδηγήσει σε όξυνση του ανταγωνισμού και σε διεύρυνση των εναλλακτικών που έχουν φυσικά και νομικά πρόσωπα για τραπεζικές και λοιπές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

Οπως επισημαίνει τραπεζική πηγή, «οι τέσσερις συστημικοί όμιλοι για πρώτη φορά από το 2010 νιώθουν την ανάσα του ανταγωνισμού σε όλα τα επίπεδα».

Από τη μία πλευρά οι νεοφυείς τράπεζες αλλάζουν τα δεδομένα της online εξυπηρέτησης, ασκώντας πίεση για συνεχή τεχνολογική αναβάθμιση των εγχώριων πιστωτικών ιδρυμάτων, ενώ την ίδια στιγμή τα τιμολόγιά τους είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικά, ειδικά στο κομμάτι των πληρωμών.

Από την άλλη, οι μη συστημικοί εγχώριοι παίκτες κινούνται επιθετικά, λανσάροντας προνομιακά προϊόντα με ξεκάθαρο στόχο τη διεύρυνση του πελατολογίου τους.

Ταυτόχρονα, υπόσχονται ποιοτικότερη εξυπηρέτηση λόγω της ευελιξίας που τους προσφέρει το μικρότερο μέγεθος, σε σχέση με το κορεσμένο εν πολλοίς και μειούμενο τα τελευταία χρόνια δίκτυο καταστημάτων των μεγάλων τραπεζών. Μόνο τυχαίο δεν είναι το κάλεσμα των διοικήσεων των μικρότερων πιστωτικών ιδρυμάτων για προσέλευση στις φυσικές τους μονάδες χωρίς ραντεβού.

Οι βελτιώσεις

Σε αυτό το περιβάλλον, οι καταναλωτές έχουν πλέον στη διάθεσή τους ποιοτικότερες και πιο ελκυστικές τιμολογιακά υπηρεσίες. Αναλυτικότερα, το τελευταίο διάστημα καταγράφονται τα εξής:

Επιτόκια καταθέσεων

Μη συστημικές τράπεζες έχουν λανσάρει προγράμματα με υψηλές αποδόσεις που απευθύνονται σε νέους πελάτες.

Για παράδειγμα, είναι διαθέσιμοι λογαριασμοί με επιτόκιο στο 1% – 1,15% από το πρώτο ευρώ με ανοιχτά χρήματα και προθεσμιακές καταθέσεις με ετήσιο όφελος που μπορεί να φτάνει έως και το 2%.

Στεγαστικά δάνεια

Η ελκυστικότερη επιτοκιακή πολιτική που αποφάσισαν να εφαρμόσουν συστημικές τράπεζες με στόχο τη διεκδίκηση μεριδίων σε μία αγορά που έχει ανεβάσει σημαντικά ρυθμούς την τελευταία διετία λειτουργεί προς όφελος των δανειοληπτών που πληρούν τα ελάχιστα πιστοληπτικά κριτήρια.

Είναι χαρακτηριστικό ότι αυτή τη στιγμή, με δεδομένη την αναταραχή που έχει προκαλέσει στις αγορές η κρίση στη Μέση Ανατολή, σε ορισμένα προγράμματα τα πιστωτικά ιδρύματα δανείζουν στα όρια του κόστους, δίνοντας τη δυνατότητα στους πελάτες τους να κλειδώσουν χαμηλές δόσεις ακόμη και για το σύνολο της διάρκειας αποπληρωμής.

Επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Εδώ η μάχη που δίνεται για την προσέλκυση των λίγων – για τα δεδομένα της ελληνικής αγοράς – αξιόχρεων υποψήφιων δανειοληπτών είναι σκληρή.

Αυτό οδηγεί σε σημαντική συρρίκνωση των spreads στις χορηγήσεις της κατηγορίας, αλλά και σε βελτίωση των όρων διάθεσης λοιπών υπηρεσιών.

Προμήθειες στις τράπεζες

Πρόκειται για ένα θέμα που έχει κυριαρχήσει στον δημόσιο διάλογο τα τελευταία χρόνια, με τους συστημικούς ομίλους να βρίσκονται στο στόχαστρο για τις χρεώσεις τους.

Πέρυσι το κράτος προχώρησε σε διά νόμου κατάργηση ή «κούρεμα» πληθώρας προμηθειών σε συναλλαγές φυσικών προσώπων.

Επιπλέον, είναι διαθέσιμες αρκετές εναλλακτικές για να μειώσει κάποιος το κόστος των υπηρεσιών που χρησιμοποιεί, απλά αλλάζοντας τράπεζα.

Είναι ένας από τους λόγους που διεθνείς fintechs έχουν πλέον πολύ μεγάλο αριθμό πελατών στην Ελλάδα, επιδρώντας στον ανταγωνισμό που σπεύδει να προσφέρει ανάλογες υπηρεσίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Snappi, που διαθέτει στο ξεκίνημά της σχεδόν το σύνολο των προϊόντων της χωρίς καμία χρέωση. Από την άλλη, συστημικοί όμιλοι λανσάρουν προϊόντα που απαντούν στις προσφορές των neobanks.

Ενδεικτική αυτών των τάσεων είναι η διάθεση προπληρωμένων καρτών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αγορές εκτός ευρώ, χωρίς προμήθεια συναλλάγματος, αλλά και τα προνομιακά τιμολόγια που αφορούν πελάτες που διατηρούν μία εύλογη σχέση μαζί τους.

Αναβάθμιση ψηφιακών καναλιών

Οι μεγάλοι του κλάδου προχωρούν σε συνεχείς αναβαθμίσεις των ψηφιακών τους καναλιών. Μέσω αυτών βελτιώνουν την εμπειρία των χρηστών τους, ενώ προσθέτουν νέες λειτουργικότητες, που μέχρι πριν από λίγα χρόνια ολοκληρώνονταν μόνο σε καταστήματα.

Πέραν των ρυθμίσεων σε προϊόντα που είναι δυνατές εξ αποστάσεως, οι πελάτες τους μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις για πλήθος προϊόντων και υπηρεσιών μέσω e-banking ή m-banking και να λάβουν απάντηση ακόμη και εντός ολίγων λεπτών.

Ετσι, αποφεύγεται η επίσκεψη σε φυσική μονάδα, που αποτελούσε μέχρι πρότινος το βασικό πλεονέκτημα των fintechs. Πρόκειται άλλωστε για βελτιώσεις, η υλοποίηση των οποίων αποτελεί προϋπόθεση για την προσέλκυση πελατών μικρότερων ηλικιών, στις οποίες κυριαρχούν σήμερα οι διεθνείς neobanks.

Ταυτόχρονα διατίθενται ελκυστικές προσφορές σε αποταμιευτικά ή άλλα προϊόντα, τα οποία απευθύνονται αποκλειστικά στις νεότερες γενιές. Η στρατηγική αυτή έχει κεντρική στόχευση την αύξηση του αποτυπώματος σε φυσικά πρόσωπα έως 40 ετών, ώστε να τεθούν οι βάσεις για τη διαμόρφωση του πελατολογίου των επόμενων 5-10 ετών.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ (ΟΤ) – ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ