Τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια, από το δημογραφικό και την αγορά εργασίας έως την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση και την ανάγκη αύξησης των επενδύσεων, ανέδειξε η συζήτηση με τον καθηγητή του ΟΠΑ και πρώην υφυπουργού Εργασίας Παναγιώτη Τσακλόγλου και τον προέδρο της ΕΣΕΕ και Β΄ Αντιπρόεδρο του ΕΒΕΑ Σταύρου Καφούνη, που πραγματοποιήθηκε στο πάνελ του 7ου OT FORUM «Η ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία στη δίνη των κρίσεων και οι προκλήσεις του δημογραφικού στις επιχειρήσεις», με συντονιστές τους δημοσιογράφους Γιώργο Μανέττα, Γιάννη Αγουρίδη και Αθανασία Ακρίβου.
Ο κ. Καφούνης περιέγραψε το ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούνται να λειτουργήσουν σήμερα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, επισημαίνοντας ότι παρά τους θετικούς μακροοικονομικούς δείκτες, η πραγματική εικόνα της αγοράς παραμένει πιεσμένη. Όπως σημείωσε, η παρατεταμένη ακρίβεια έχει περιορίσει το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών, ενώ παράλληλα έχει αυξήσει σημαντικά το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Επικαλούμενος στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ανέφερε ότι το εμπόριο κατέγραψε το 2025 πτώση 0,8% σε αποπληθωρισμένες τιμές, γεγονός που αποτυπώνει τις δυσκολίες που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η αγορά. Για τον ίδιο, το κλειδί για τη βιωσιμότητα των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων είναι η ευκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, προκειμένου να προχωρήσουν σε επενδύσεις ψηφιακού και πράσινου μετασχηματισμού.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης που έχουν μεταφερθεί στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, υπογραμμίζοντας ότι ένα σημαντικό μέρος τους θα πρέπει να κατευθυνθεί στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες μέχρι σήμερα δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση.
Από την πλευρά του, ο Παναγιώτης Τσακλόγλου στάθηκε στο δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο χαρακτήρισε παγκόσμια πρόκληση που δεν αφορά μόνο την Ελλάδα ή τις ανεπτυγμένες οικονομίες. Όπως εξήγησε, η συνεχής μείωση της γεννητικότητας σε συνδυασμό με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής οδηγεί σε πληθυσμούς μικρότερους και γηραιότερους, με σημαντικές επιπτώσεις τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στα ασφαλιστικά συστήματα.
Αναφερόμενος στις επιπτώσεις στην απασχόληση, τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει ακόμη περιθώρια αξιοποίησης εγχώριου εργατικού δυναμικού, καθώς τα ποσοστά συμμετοχής στην αγορά εργασίας παραμένουν χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε ομάδες όπως οι γυναίκες, οι νέοι, τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας και τα άτομα με αναπηρία.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η μετανάστευση θα συνεχίσει να αποτελεί αναγκαίο εργαλείο για την κάλυψη αναγκών σε συγκεκριμένους κλάδους, όπως ο πρωτογενής τομέας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η επιτυχία μιας μεταναστευτικής πολιτικής προϋποθέτει τόσο τη συμπληρωματικότητα των δεξιοτήτων των μεταναστών με αυτές των εγχώριων εργαζομένων όσο και την αποτελεσματική κοινωνική τους ένταξη.
Η συζήτηση στράφηκε στη συνέχεια στις παρεμβάσεις που απαιτούνται για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας εν όψει και της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ υποστήριξε ότι η χώρα διαθέτει ακόμη σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες μετά από μια μακρά περίοδο κρίσεων, με βασική προϋπόθεση την αύξηση των επενδύσεων, που αποτελούν – όπως είπε – τον μοναδικό δρόμο για τη βελτίωση της παραγωγικότητας.
Στο πλαίσιο αυτό ζήτησε ένα νέο πλέγμα κινήτρων, το οποίο δεν θα περιορίζεται μόνο σε φορολογικές ελαφρύνσεις, αλλά θα περιλαμβάνει και μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως η απονομή δικαιοσύνης, η παιδεία και η αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας. Παράλληλα, έθεσε ως προτεραιότητες την κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης, την περαιτέρω μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και τη διεύρυνση της πρόσβασης των μικρών επιχειρήσεων σε τραπεζική και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Στο ζήτημα των επενδύσεων και της τεχνολογίας επανήλθε και ο κ. Τσακλόγλου, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως προς το ύψος των επενδύσεων, παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών. Όπως εξήγησε, το θετικό στοιχείο είναι ότι πλέον αυξάνεται το ποσοστό των επιχειρηματικών επενδύσεων σε σχέση με το παρελθόν, όταν σημαντικό μέρος των κεφαλαίων κατευθυνόταν στην αγορά κατοικίας.
Ο πρώην υφυπουργός Εργασίας υπογράμμισε ότι η αύξηση της παραγωγικότητας, η οποία έχει αναδειχθεί σε βασικό ζητούμενο για την ελληνική οικονομία, συνδέεται άμεσα τόσο με την ενίσχυση των επενδύσεων όσο και με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους.
Το κοινό συμπέρασμα της συζήτησης ήταν ότι η αντιμετώπιση του δημογραφικού, η ενίσχυση της παραγωγικότητας και η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω επενδύσεων και χρηματοδότησης αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα χρόνια.
