13ος μισθός στο Δημόσιο – Δίκαιο αίτημα ή λάθος προτεραιότητα;

Η συζήτηση για την επαναφορά του 13ου μισθού στο Δημόσιο επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς η ελληνική οικονομία καταγράφει ανάπτυξη, τα δημόσια οικονομικά εμφανίζουν καλύτερη εικόνα σε σχέση με την περίοδο της κρίσης και η χώρα έχει αφήσει πίσω της το καθεστώς της ενισχυμένης εποπτείας. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει. Eίναι η επαναφορά του 13ου μισθού η σωστή προτεραιότητα για την ελληνική οικονομία του 2026;

Αναμφίβολα, οι δημόσιοι υπάλληλοι υπέστησαν σημαντικές απώλειες κατά τη διάρκεια της μνημονιακής περιόδου. Η κατάργηση των δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και αδείας αποτέλεσε ένα από τα πλέον εμβληματικά μέτρα λιτότητας. Από αυτή την άποψη, όσοι ζητούν την επαναφορά τους υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μια μορφή αποκατάστασης μιας αδικίας που διήρκεσε περισσότερο από μία δεκαετία.

Η οικονομία όμως του σήμερα αντιμετωπίζει διαφορετικές προκλήσεις από εκείνες του 2010. Το βασικό ζητούμενο δεν είναι πλέον μόνο η δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά η αύξηση της παραγωγικότητας και η μετάβαση σε ένα πιο ανταγωνιστικό παραγωγικό μοντέλο.

Ο 13ος μισθός  να μεν μπορεί να αυξήσει το διαθέσιμο εισόδημα χιλιάδων νοικοκυριών και να δώσει μια βραχυπρόθεσμη ώθηση στην κατανάλωση. Δεν σημαίνει όμως και από την άλλη ότι θα μειώσει  τη γραφειοκρατία, θα επιταχύνει την απονομή δικαιοσύνης, θα προσελκύσει επενδύσεις, θα ενισχύσει την εξωστρέφεια των επιχειρήσεων και θα κάνει την οικονομία πιο παραγωγική. Με άλλα λόγια,  η επαναφορά των δώρων δεν πρόκειται να αντιμετωπίσει τις βαθύτερες αιτίες που κρατούν την Ελλάδα πίσω σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Πλέον στην οικονομία του 2026,το κρίσιμο στοίχημα είναι πώς αξιοποιείται κάθε διαθέσιμο δημοσιονομικό ευρώ. Θα αποδώσει περισσότερα στην οικονομία η επαναφορά ενός επιπλέον μισθού ή οι επενδύσεις στην ψηφιοποίηση του κράτους, στις υποδομές, στην εκπαίδευση, στην καινοτομία και στη στήριξη παραγωγικών επενδύσεων; Πρόκειται για ένα δίλημμα που δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αμοιβές στο Δημόσιο δεν πρέπει να αυξηθούν. Αντιθέτως, η διατήρηση ανταγωνιστικών αποδοχών είναι απαραίτητη ώστε το κράτος να προσελκύει και να διατηρεί ανθρώπινο δυναμικό υψηλής ποιότητας. Ωστόσο, οι αυξήσεις θα πρέπει να εντάσσονται σε μια συνολικότερη στρατηγική εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης και βελτίωσης των υπηρεσιών προς πολίτες και επιχειρήσεις.

Η Ελλάδα χρειάζεται περισσότερους και καλύτερα αμειβόμενους εργαζομένους. Χρειάζεται όμως, πάνω απ’ όλα, μια οικονομία που να παράγει περισσότερο πλούτο. Γιατί μόνο τότε οι αυξήσεις των αποδοχών μπορούν να είναι μόνιμες, βιώσιμες και χωρίς δημοσιονομικούς κινδύνους.

Η συζήτηση, λοιπόν, δεν θα πρέπει να περιορίζεται στο αν θα επιστρέψει ο 13ος μισθός. Θα πρέπει να αφορά το πώς η χώρα θα αποκτήσει ένα κράτος πιο αποτελεσματικό και μια οικονομία πιο παραγωγική. Η πραγματική ευημερία δεν  θα προκύψει  από τη διανομή πόρων που ήδη υπάρχουν, αλλά από τη δημιουργία νέου πλούτου που μπορεί να στηρίξει διαχρονικά υψηλότερα εισοδήματα για όλους…ακόμη και στο Δημόσιο