Ολο και περισσότεροι εργαζόμενοι στις ανεπτυγμένες χώρες έρχονται αντιμέτωποι με μια μικρότερη ή μεγαλύτερη συρρίκνωση του πραγματικού εισοδήματός τους, όσο ο πληθωρισμός αυξάνεται δυσανάλογα σε σύγκριση με τους μισθούς. Καταλύτης για αυτή την εξέλιξη είναι το ενεργειακό σοκ που πυροδότησε ο πόλεμος στο Ιράν, το οποίο ανακόπτει μια πορεία ανόδου των πραγματικών αμοιβών των εργαζομένων.
Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ εκτινάχθηκε σε ετήσιο επίπεδο στο 3,8% τον Απρίλιο, ενώ το μέσο ωρομίσθιο αυξήθηκε κατά 3,6% κατά τη διάρκεια του έτους, πράγμα που σημαίνει ότι οι τιμές αυξήθηκαν τον Απρίλιο ταχύτερα από τις αποδοχές των εργαζομένων για πρώτη φορά εδώ και δύο χρόνια.
Φέτος οι εργαζόμενοι ανησυχούν περισσότερο για τη δουλειά τους και αυτή είναι προτεραιότητά τους να διασφαλίσουν
«Ο πόλεμος προκαλεί αναταραχή στις εφοδιαστικές αλυσίδες και θα ωθήσει τις τιμές υψηλότερα, ακόμη και αν τα στενά άνοιγαν αύριο», δήλωσε στους FT, η Νταϊάν Σουόν, επικεφαλής οικονομολόγος της KPMG στις ΗΠΑ.
Παρόμοια πίεση υφίστανται οι εργαζόμενοι στη Βρετανία. Ο μέσος μισθός αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό μόλις 0,1% σε πραγματικούς όρους το τρίμηνο έως τον Μάρτιο, εξαιρουμένων των μπόνους, και πρόκειται να καταγράψουν ονομαστική πτώση καθώς ο πληθωρισμός θα αυξάνεται τους επόμενους μήνες, σε ένα περιβάλλον πολύ αδύναμων προσλήψεων.
Νέο πλήγμα για τους ευρωπαίους εργαζόμενους
Στην ευρωζώνη, το ενεργειακό σοκ ισοδυναμεί με νέο πλήγμα για τους εργαζόμενους, οι οποίοι μόλις είχαν αρχίσει να ανακτούν το χαμένο λόγω του πληθωριστικού σοκ του 2022 έδαφος.
Η πραγματική μείωση των μισθών συμπίπτει με τα ανάμεικτα μηνύματα που διοχετεύονται από τις δύο πλευρές -ΗΠΑ και Ιράν- για τις διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή που έχουν ενταθεί τις τελευταίες ημέρες.
Ο Claus Vistesen, από την εταιρεία συμβούλων Pantheon Macroeconomics, δήλωσε ότι αναμένει οι πραγματικοί μισθοί θα παραμείνουν σχεδόν αμετάβλητοι σε ολόκληρη την Ευρωζώνη το 2026. Ανέφερε ότι θα μπορούσε ήδη να είναι «βαθιά αρνητική» σε χώρες όπως η Γαλλία, η οποία δεν διαθέτει δημοσιονομικό χώρο για να προστατεύσει τα εισοδήματα των εργαζομένων.
Διπλός πονοκέφαλος για τις κυβερνήσεις
Η πίεση αυτή στα πραγματικά εισοδήματα προκαλεί διπλό πονοκέφαλο στους κυβερνώντες και στα οικονομικά επιτελεία. Από τη μια υπάρχει ανησυχία ότι τα νοικοκυριά θα περιορίσουν τις δαπάνες τους για να τα φέρουν βόλτα, επιδεινώνοντας το πλήγμα στην οικονομική ανάπτυξη και οδηγώντας τους εργοδότες σε απολύσεις με το επιχείρημα της επιβράδυνσης της ζήτησης.
Από την άλλη, υπάρχει η πιθανότητα οι εργαζόμενοι θα πετύχουν αυξήσεις στους μισθούς, τροφοδοτώντας έναν επίμονο πληθωρισμό ακόμη και όταν οι τιμές της ενέργειας υποχωρήσουν, λένε οι αναλυτές.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στην JPMorgan, Μάικλ Φερόλι, δήλωσε ότι η συρρίκνωση των πραγματικών μισθών οφείλεται εξολοκλήρου στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, οπότε αν ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ και οι τιμές της ενέργειας υποχωρήσουν, οι πραγματικοί μισθοί θα αρχίσουν να αυξάνονται ξανά.
Ωστόσο, η Σουόνκ της KPMG, δήλωσε ότι ο υψηλός πληθωρισμός θα «στενέψει τα περιθώρια κέρδους και θα πλήξει τις προσλήψεις», προσθέτοντας: «Με αυτόν τον τρόπο, οι επίμονες εξάρσεις του πληθωρισμού μετατρέπονται σε πρόβλημα για την αγορά εργασίας».
Μισθοί και μέτρα στήριξης
Στην ευρωζώνη, οι αμοιβές ανά εργαζόμενο αυξήθηκαν σχεδόν κατά 2% το 2025, καθώς η ανεργία κυμαινόταν κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Ωστόσο, ο δείκτης συλλογικών συμβάσεων τον οποίο παρακολουθεί η ΕΚΤ υποδηλώνει ότι τα συνδικάτα δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τόσο… γενναιόδωρους όρους φέτος, καθώς οι εργαζόμενοι ανησυχούν περισσότερο για τη δουλειά τους και αυτή είναι προτεραιότητά τους να διασφαλίσουν.
Ο Simon Wells, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ευρώπη στην HSBC, δήλωσε ότι οι εργαζόμενοι σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες είναι καλύτερα προστατευμένοι από τις αυξανόμενες τιμές σε σχέση με τους εργαζόμενους στις ΗΠΑ, επισημαίνοντας την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των μισθών, τις μεγαλύτερες αποταμιεύσεις και τη δημοσιονομική στήριξη, όπως για παράδειγμα αυτή που παρέχεται στην Ισπανία – σε αντίθεση με τη Γαλλία που τα πενιχρά δημοσιονομικά της δεν της επιτρέπουν να πάρει αρκετά μέτρα.
Ο Andrew Kenningham, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ευρώπη στην εταιρεία συμβούλων Capital Economics, δήλωσε ότι αν και το πλήγμα από τον πόλεμο του Ιράν παραμένει πολύ μικρότερο από το ενεργειακό σοκ του 2022, φαίνεται πλέον όλο και πιο πιθανό ότι η οικονομία της Ευρωζώνης θα διολισθήσει σε μια ήπια ύφεση. Και, όπως είπε, «όσο μεγαλύτερο είναι το πλήγμα στην οικονομία, τόσο πιο αργή θα είναι η ανάκαμψη των πραγματικών μισθών».
