ΑΑΔΕ: Ποιες μεταφορές χρημάτων και δωρεές στα παιδιά «τσιμπάει» η Εφορία

Συχνά οι γονείς όταν μεταφέρουν χρήματα στα παιδιά τους μέσω IRIS, κυρίως μεγαλύτερα ποσά από 10 – 20 ευρώ, αναρωτιούνται εάν έχουν την υποχρέωση να υποβάλουν δήλωση. Μήπως, δηλαδή θεωρείται άτυπη δωρεά και θα πρέπει να το δηλώσουν στην ΑΑΔΕ.

Δεν είναι λίγες οι φορές που φορολογούμενοι έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με τον φοροελεγκτικό μηχανισμό για δωρεές χρημάτων. Χιλιάδες υποθέσεις χρηματικών γονικών παροχών και άτυπων δωρεών έχουν φτάσει στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), με τους φορολογουμένους να αμφισβητούν φόρους και πρόστιμα που τους έχουν επιβληθεί.

Υπάρχουν και περιπτώσεις στις οποίες οι φορολογούμενοι έχουν δωρίσει χρήματα σε συγγενικά τους πρόσωπα χωρίς να γνωρίζουν ότι θα πρέπει να υποβάλουν δήλωση στην πλατφόρμα myPROPERTY της ΑΑΔΕ.

Τι πρέπει να προσέξετε για να αποφύγετε παγίδες

Στο «μικροσκόπιο» του φοροελεγκτικού μηχανισμού θα βρεθούν φέτος 1.080 υποθέσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών, με τους ελεγκτές να ερευνούν περιπτώσεις που επιχειρούν να «παρακάμψουν» το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ.Επειδή οι χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές κρύβουν παγίδες, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να γνωρίζουν τα εξής:

1. Χαρτζιλίκι στα παιδιά μέσω IRIS. Η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει ότι η μεταφορά χρημάτων από γονείς σε τέκνα μέσω συστημάτων άμεσων πληρωμών (τύπου IRIS), για την κάλυψη μικροεξόδων τους («χαρτζιλίκι»), καθώς και γενικότερα για την κάλυψη δαπανών διαβίωσης, ιδίως όταν το τέκνο είναι προστατευόμενο μέλος (ανήλικο ή φοιτητής έως 25 ετών), δεν αποτελεί δωρεά. Ως εκ τούτου, δεν υφίσταται υποχρέωση υποβολής σχετικής δήλωσης στην πλατφόρμα myPROPERTY.

2. Αφορολόγητο όριο. Δωρεές χρημάτων έως 800.000 ευρώ προς πρόσωπα που ανήκουν στην α΄ κατηγορία συγγένειας, δηλαδή γονείς, τέκνα, σύζυγοι, παππούδες, γιαγιάδες και εγγόνια, είναι αφορολόγητες, υπό την προϋπόθεση ότι πραγματοποιούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος και υποβάλλεται η σχετική δήλωση.

3. Ελεγχος των συναλλαγών. Οι δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY, ενώ σε επόμενο στάδιο ακολουθεί έλεγχος της συναλλαγής από την ΑΑΔΕ με βάση τα στοιχεία που αποστέλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα. Σε περίπτωση που η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη συναλλαγή και ο φορολογούμενος δεν προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά, η Εφορία προχωρεί στην επιβολή φόρου χωρίς να λαμβάνει υπόψη το αφορολόγητο ποσό. Αυτό σημαίνει ότι επιβάλλεται φόρος από το πρώτο ευρώ της χρηματικής γονικής παροχής ή δωρεάς με συντελεστή 10%, 20% ή 40%, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας.

4. Γονικές παροχές με μετρητά. Χρηματικές γονικές παροχές που πραγματοποιούνται με μετρητά (χρήματα που δεν διακινούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος) φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 10%, χωρίς αφορολόγητο όριο.

5. Διαδοχικές δωρεές. Στις περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών, κατά τις οποίες ωφελούνται πρόσωπα που δεν δικαιούνται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ (για παράδειγμα, δωρεά από τέκνο σε γονέα και στη συνέχεια δωρεά από τον γονέα σε άλλο τέκνο), η Εφορία διερευνά τις πραγματικές συνθήκες, τη σκοπιμότητα των συναλλαγών και το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ τους. Εφόσον αποδειχθεί ότι ο τελικός ωφελούμενος είναι πρόσωπο που δεν ανήκει στην α΄ κατηγορία δικαιούχων (π.χ. αδερφός) και ότι οι διαδοχικές δωρεές πραγματοποιήθηκαν με αυτόν τον σκοπό, επιβάλλεται φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο όριο. Εάν το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ των διαδοχικών δωρεών είναι σύντομο, και ειδικότερα δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες, η υπόθεση ενδέχεται να αποτελέσει ένδειξη για τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου.

6. Κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί. Σε περίπτωση μεταφοράς χρηματικού ποσού σε κοινό λογαριασμό του τέκνου ή δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο, η αποδεδειγμένη χρήση του ποσού από το τέκνο ή τον δωρεοδόχο και όχι από το τρίτο πρόσωπο αποτελεί αντικείμενο ελέγχου. Εάν αποδειχθεί ότι το ποσό χρησιμοποιήθηκε από το τρίτο πρόσωπο, επιβάλλεται φόρος δωρεάς.